Freelance
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Freelance is een contractvorm waarbij een bedrijf of een individu zich verbindt om een prestatie te leveren voor een opdrachtgever. "Freelance" is geen juridisch bestaande term. Juridisch gaat het hier meestal om een 'overeenkomst van opdracht'. Er is dan ook geen sprake van een werkgever, uitsluitend van een opdrachtgever. Iemand die freelance opdrachten aanneemt, heet wel freelancer. Vaak worden met freelancer ook aangeduid zogenaamde 'zzp-ers', zelfstandigen zonder personeel.
Freelance arbeid verschilt van loondienst door de afwezigheid van een vast of langdurig dienstverband (een geschreven arbeidscontract), regelmatige loonbetaling, de verplichting tot persoonlijke uitvoering van de opdracht en een gezagsverhouding, waarbij de opdrachtgever, als de 'baas', bepaalt hoe het werk zou moeten worden verricht. Dat verschilt van het opsommen van de eisen waaraan het gewenste eindproduct dient te voldoen. De werkwijze bepaalt een freelancer namelijk zelf; hij bepaalt ook wie het werk verricht (dat hoeft hij dus niet zelf te zijn). Een freelancer dient zoals elk bedrijf zelf opgave en afdracht te doen aan de belastingdienst.
Inhoud |
[bewerk] Freelance opdrachten
Freelance opdrachten kunnen klein of groot zijn en kort of lang duren en gericht op het bereiken van resultaat, het leveren van een product of het uitvoeren van een dienst. In Nederland worden freelance contracten van een langere duur (een half tot een heel jaar) door de belastingdienst soms gezien als een verkapte vorm van loondienst, en de opdrachtgever en de freelancer kunnen in zo'n geval alsnog aangeslagen worden voor het werkgeversdeel van de loonbelasting en sociale premies. Daarom vereisen sommige opdrachtgevers van freelancers een zogenaamde Verklaring Arbeidsrelatie (VAR).
Een ander kenmerk van werken op freelancebasis is het hebben van meerdere opdrachtgevers. Als gedurende een langere periode een freelancer slechts een enkele opdrachtgever heeft kan dat gezien worden als loondienst.
Vaak wordt freelance arbeid vergoed op basis van de geleverde prestatie, maar soms ook op basis van gedeclareerde uren. Ook in dit laatste geval kan loondienst ontstaan. Vooral in de bouw en journalistiek gaat het meestal om de prestatie. Zo worden freelance journalisten of columnschrijvers vaak betaald per artikel, of per woord.
Inschrijving bij de Kamer van Koophandel is voor een freelancer niet verplicht, maar vaak wel raadzaam. Voor incidentele freelance opdrachten kan worden volstaan door op het belastingformulier 'inkomsten uit overige arbeid' op te geven.
Freelance overeenkomsten kunnen ook gesloten worden naast arbeid uit loondienst. Iedereen kan en mag wettelijk in Nederland een overeenkomst tot het leveren van een product afsluiten of het verrichten van een prestatie, maar alleen een persoon die in Nederland werkzaam mag zijn, mag dit werk in Nederland tot stand brengen.
[bewerk] Eisen belastingdienst
De belastingdienst stelt in Nederland eisen aan freelancers en andere ondernemers, willen zij in aanmerking komen voor diverse regelingen die voor ondernemers bestaan, zoals de zelfstandigenaftrek, de investeringsaftrek en de fiscale ouderdagvoorziening (FOR). Deze eisen zijn:
- Doel: winst maken
Het bedrijf moet op een zekere termijn winst maken. Dat hoeft niet meteen de eerste twee jaar. Een ondernemingsplan kan helpen de winstkansen duidelijk te maken.
- Ondernemersrisico lopen
De ondernemer moet het risico lopen dat hij geen omzet meer heeft.
- Openbaarheid en zichtbaarheid
De onderneming moet zichtbaar zijn in het maatschappelijk verkeer door promotie en publiciteit.
- Minimaal drie opdrachtgevers of afnemers
De verhouding tussen de opdrachten is daarbij voor freelancers van belang. Als 90% van de inkomsten van één opdrachtgever komt, en de rest van twee, hoeft de Belastingdienst geen belastingvoordelen voor ondernemers toe te kennen.
- Urencriterium
Een ondernemer dient minstens 1225 uur per jaar en 50% van zijn werktijd in zijn onderneming te werken.
[bewerk] Omzetbelasting / BTW
Afhankelijk van de situatie is een freelancer al dan niet BTW-plichtig. Bepaalde diensten zijn vrijgesteld van BTW, waaronder journalistiek en medisch werk.
Kleine ondernemers kunnen gebruikmaken van de KOR (kleine ondernemersregeling [[1]]), waardoor zij (een deel van) de berekende BTW niet hoeven afdragen.
[bewerk] Aftrekposten voor de belasting
De kosten (voor materialen of diensten) mogen zoals bij elk bedrijf voor het berekenen van de belasting afgetrokken worden van de inkomsten.
Bij 'kantoor aan huis' mag een deel van de huur als zakelijke kosten worden afgetrokken. Per 2005 is hiervoor een voorwaarde dat de werkruimte een zelfstandig deel van de woning is.
In principe draagt een freelancer omzetbelasting per kwartaal af. Als de afdracht van omzetbelasting gedurende enige kwartalen hoger is dan € 7000,- per kwartaal verplicht de belastingdienst de omzetbelasting iedere maand op te geven en af te dragen.
[bewerk] Voorbeelden
- Een handige auto- of computerjongen die af en toe reparaties verricht. Iedereen mag een factuur schrijven, dus ook iemand die af en toe voor 50 euro een computer opleukt. Kosten van onderdelen mogen afgetrokken worden van de inkomsten.
- Een kunstenaar, die naast zijn baan, of geheel toegewijd, kunstwerken maakt en verkoopt. Het materiaal, en kosten van huur van een atelier mogen van de inkomsten afgetrokken worden.
- Een systeembeheerder die aan meerdere bedrijven zijn diensten verleent.
[bewerk] Facturering
Iedereen mag een factuur schrijven. Het is een misverstand dat alleen ondernemers (lees: ingeschrevenen van de Kamer van Koophandel) mogen factureren. Zoals bij alle bedrijven, moeten facturen altijd in tweevoud gemaakt worden, één voor de klant en één afschrift voor eigen administratie. Facturen mogen rechtsgeldig per e-mail verzonden worden, maar daaraan zijn strenge voorwaarden verbonden.
Een Nederlandse factuur moet voldoen aan eisen van de belastingdienst wat betreft nummering. Alleen bedrijven of zelfstandigen die BTW-plichtig zijn, moeten en mogen BTW heffen. Een factuur moet doorgaans geboekt worden op de factuurdatum, niet op de betaaldatum (dit heet het factuurstelsel). Het heeft dus soms voordelen niet met facturen te werken, zoals in de freelance-journalistiek wel gebeurt, waarbij columnisten vanzelf maandelijks een bedrag voor hun stukje ontvangen.
Wie BTW in rekening brengt, moet dat strikt op tijd aangeven en afdragen aan de belastingdienst, en soms ook nog vóórdat de betreffende rekening door de opdrachtgever is betaald. Dat kan slecht zijn voor de hoeveelheid benodigd kasgeld. Op facturen naar het buitenland hoeft in sommige gevallen geen BTW in rekening te worden gebracht. Kleine zelfstandigen kunnen de ontvangen BTW, als die lager is dan € 1345 zelf behouden, en hoeven deze niet af te dragen, de zogenoemde kleine ondernemersregeling. Van BTW-ontvangsten tussen € 1345 en € 1833 moet een deel afgedragen worden. Zo gauw het echter één euro meer wordt, is afdracht van het gehele bedrag vereist. BTW-plichtige ondernemers, die hun bedrijf tegen het einde van het jaar beginnen, kunnen dat voordeel vaak behalen door een extra investering te doen en zodoende het af te dragen bedrag onder de € 1883 te brengen.
Uitkeringsgerechtigden dienen de voorwaarden van de uitkering na te gaan, omdat zij mogelijk voor een deel van de inkomsten worden gekort op hun uitkering. Dit is per uitkering anders geregeld, zo moeten de zogenaamde WW'ers het aantal gewerkte uren opgeven (aan de hand waarvan gekort wordt op de uitkering), waar bijstandsgerechtigden gekort worden op basis van hun inkomen. WAO'ers en pensioengerechtigen mogen naar eigen inzicht bijverdienen en hoeven alleen met de belastingdienst te communiceren.
Een mogelijk uitwijkmanoeuvre is het factureren naar eigen inzicht uit te stellen. Dit is echter niet toegestaan. Ook een lid van een vennootschap onder firma, die per definitie bestaat uit minimaal twee mensen die samenwerken, kan onder de strenge regels uitkomen doordat het werk toegeschreven kan worden aan de andere vennoot, waarbij de vennoot met uitkering bijvoorbeeld alleen opgeeft een uur coördinatie te hebben verricht.
[bewerk] Kamer van Koophandel
Inschrijving bij de Kamer van Koophandel is voor een freelancer niet verplicht. Wel kan het voordelen hebben, zoals toegang tot groothandels. Ook zal een aantal bedrijven slechts producten of diensten leveren aan ingeschreven ondernemingen, of tegen gereduceerd tarief.
