Freon

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Freon

Freon is een verzamelnaam voor een groep van chloorfluorkoolstofverbindingen (cfk's) die vooral in koelsystemen en spuitbussen gebruikt werden. Het woord Freon is een merknaam die toebehoort aan de firma DuPont. Freon was een van de gassen die mede het gat in de ozonlaag deed ontstaan. Het gebruik van die gassen in spuitbussen en koelkasten is daarom tegenwoordig verboden.

Freon werd ontwikkeld als een veiliger alternatief voor ammoniak (NH3), methylchloride (CH3Cl), en zwaveldioxide (SO2), die voor de ontdekking van freon in koelsystemen gebruikt werden. Freon was zeer veilig, niet brandbaar noch giftig. Het werd zelfs gebruikt om branden te blussen.

Voordat cfk's verboden werden, kostte freon ongeveer drie Amerikaanse dollar per kilogram en was dus zeer goedkoop. Sindsdien is het echter zeer moeilijk om op een veilige manier van freon af te raken. In januari 2005 kostte freon 187 dollar per kg.

Freon 12® (ook bekend als R-12) was een populaire koelvloeistof voor het werd verboden. Wanneer men over freon spreekt bedoelt men dan ook meestal freon-12. De chemische formule is CCl2F2, en de chemische benaming van de stof is dichloordifluormethaan.

Suva 134a® (ook bekend als R-134 of R-134a) is het meest gebruikte vervangproduct van R-12. R-134 is echter een fluorkoolwaterstof. De chemische formule van R-134a is CH2FCF3. Zijn chemische naam is 1,1,1,2-tetrafluoroethaan. De ODP factor (ozone depletion potential) = 0 maar de GWP-factor (global warming potential) = 1300. Ter vergelijking: de GWP-factor van koolstofdioxide = 1.

Bij extreme temperaturen kan freon, indien het chlooratomen bevat, in contact met koper omgezet worden in fosgeen, een dodelijk giftig gas dat tijdens de Eerste Wereldoorlog gebruikt werd als chemisch wapen.

De verschillende koudemiddelen zijn als ze in contact komen met water uiterst corrosief.

Freon in het nieuws[bewerken]

Op 8 november 2008 kwamen 20 mensen om door verstikking en raakten 21 mensen gewond toen aan boord van de Russische onderzeeër K-152 Nerpa tijdens een oefening het brandblussysteem aan boord spontaan activeerde en een hoeveelheid van het gas vrijkwam[1].

Montréalprotocol[bewerken]

Het Montréalprotocol, voluit, het Montreal Protocol on Substances That Deplete the Ozone layer, is een internationaal verdrag dat opgesteld is om de ozonlaag te beschermen. Deze bescherming kwam tot stand door de productie van freon te stoppen. Het verdrag werd ondertekend op 16 september 1987 en werd op 1 januari 1989 van kracht. Sindsdien heeft het protocol vijf herzieningen ondergaan, namelijk in 1990, 1992, 1995, 1997, en 1999. De inhoud van het verdrag is gegroepeerd rond een aantal gehalogeneerde koolwaterstoffen, zoals halonen en cfk's. Voor elke groep geeft het verdrag een tijdsperiode aan waarbinnen de productie van deze stoffen moet zijn beëindigd. Zo is vanaf 1 oktober 2000 de verkoop van cfk in de EU verboden. Het gebruik in bestaande installaties is verboden sedert 31-12-2000. Op dit moment (2012) hebben 197 landen het protocol geratificeerd, waaronder de gehele Europese Unie.

Verboden koudemiddelen[bewerken]

R-11 CFC-11 trichloorfluormethaan
R-12 CFC-12 dichloordifluormethaan
R-13 CFC-13 chloortrifluormethaan
R-22 HCFC-22 chloordifluormethaan
R-23 HFC-23 trifluormethaan
R-113 CFC-113 trichloortrifluorethaan
R-114 CFC-114 1,2-dichloor-1,1,2,2-tetrafluorethaan
R-115 CFC-115 1-chloor-1,1,2,2,2-pentafluorethaan
R-116 CFC-116 hexafluorethaan

Toegelaten koudemiddelen[bewerken]

R-134a HFC-134a 1,1,1,2-tetrafluorethaan
R-227ea HFC-227ea 1,1,1,2,3,3,3-heptafluorpropaan

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties