Frits Peutz
|
Heerlen: Glaspaleis
|
|
Berg en Terblijt: St. Monulphuskerk
|
Fredericus Petrus Josephus (Frits) Peutz (Uithuizen, 7 april 1896 – Heerlen, 24 oktober 1974) was een Nederlands architect.
Inhoud |
[bewerken] Biografie
Peutz werd geboren in Uithuizen (provincie Groningen) als zoon van katholieke ouders, die hem in 1910 naar Rolduc bij Kerkrade stuurden voor zijn opleiding. Vanaf 1914 studeerde hij aan de Technische Hogeschool in Delft, met de bedoeling ingenieur te worden. In 1916 besloot hij echter architect te worden. Nog voordat hij zijn opleiding had voltooid keerde hij terug naar Limburg en begon in 1920 een eigen architectenbureau in Heerlen. In 1925 sloot hij zijn studie alsnog af. Hij betrok verschillende stijlvormen bij zijn werk, maar had een bijzondere affiniteit met het Nieuwe Bouwen, met een duidelijk eigen interpretatie.
Een zoon van Frits Peutz is akoesticus Victor Peutz, zo ook de internist Jan Peutz.
Peutz overleed op 78-jarige leeftijd te Heerlen.
[bewerken] Werk
Peutz is als architect lange tijd ondergewaardeerd. Doordat hij niet in de Randstad maar in Limburg bouwde, werd hij aanvankelijk buiten zijn provincie minder bekend. Bovendien ontwierp hij zowel moderne als meer traditionele gebouwen, wat hem bij beide kampen in de architectuur omstreden maakte. Veel van zijn moderne gebouwen staan in Heerlen. Hij maakte naam door onder meer het warenhuis dat hij in 1933 ontwierp voor de Heerlense stoffenkoopman Peter Schunck. Tegenwoordig staat het bekend als het Glaspaleis. Het is door de Union Internationale des Architectes opgenomen op een lijst van de duizend belangrijkste gebouwen van de twintigste eeuw.
Ook als architect van kerken was Peutz vrij succesvol; hierbij hanteerde hij vooral traditionele stijlen en maakte hij vaak gebruik van mergel waardoor zijn kerken goed aansloten bij de Limburgse traditionele architectuur. Als gevolg van deze houding was hij binnen het bisdom Roermond onomstreden, dit in tegenstelling tot meer vernieuwende collega's als Alphons Boosten en Jos Wielders. Tot Peutz' oeuvre behoren onder meer kerken in Maastricht, Ransdaal, Oirsbeek en Berg en Terblijt. Buiten Limburg kreeg Peutz echter nauwelijks kerkelijke opdrachten, met name doordat hij zich sterk afzette tegen de zgn. Delftse School, een groep traditionalistische architecten onder leiding van M.J. Granpré Molière en de daaruit voortgekomen Bossche School onder leiding van Dom Nico van der Laan. Deze bewegingen waren vanaf de jaren 20 tot in de jaren 60 dominante factoren in de Nederlandse katholieke kerkelijke architectuur maar kregen in Limburg nauwelijks voet aan de grond. Na 1950 ontwierp Peutz ook enkele kerken in meer moderne stijlen.
[bewerken] Selectie van werken
- 1922-1923 Brunssum: St. Vincentius à Paolo kerk
- 1929 Houthem: Huize Casa Blanca
- 1932 Heerlen: Monseigneur Laurentius Schrijnenhuis
- 1932 Ransdaal: Sint-Theresiakerk
- 1933 Heerlen: Modehuis Schunck (Glaspaleis)
- 1933 Berg: Sint-Monulphus en Gondulphuskerk
- 1936 Maastricht: Onze-Lieve-Vrouw-van-Lourdeskerk
- 1936-1942 Heerlen: Raadhuis
- 1937 Heerlen: Bioscoop Royal
- 1938 Maastricht: Sint-Pieter beneden
- 1940 Tegelen: Gemeentehuis
- 1951 Oirsbeek: St. Lambertuskerk
- 1953 Heerlen: Sint-Annakerk
- 1954-1955 Meijel: Sint-Nicolaaskerk
- 1955-1956 Roermond: Heilige Geestkerk
- 1959 Heerlen: Stadsschouwburg
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
- Website Peutz Architecten
- Artikel Cultuurwijzer: Frits Peutz, veelzijdig architect
- Retraitehuis Monseigneur Schrijnen
- Beschrijving en een lijst met gerealiseerde gebouwen (Engelstalig)
| Zie de categorie Frits Peutz van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |