Fritz Zorn

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Fritz Zorn
Afbeelding gewenst
Algemene informatie
Pseudoniem(en) Angst Fritz
Geboren 10 april 1944
Overleden 2 november 1976 in Zürich
Land Meilen
Beroep Zwitserse schrijver
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Fritz Zorn, pseudoniem voor Fritz Angst (* 10 april 1944 in Meilen, Kanton Zürich; † 2 november 1976 in Zürich), was een Zwitserse leraar en werd een bekende schrijver van de generatie 68.

Leven[bewerken]

Zorn studeerde Germaanse en Romaanse talen en was daarna een korte tijd leraar aan een gymnasium. Hij werd bekend door zijn in 1977 postuum verschenen aantekeningen Mars, waarin hij zijn eigen ervaringen met kanker, die hem tot het beëindigen van zijn beroepswerkzaamheden dwong, in een meedogenloze afrekening met de Zwitserse burgerlijke omgeving in verband brengt. Zorn beschrijft daarin zijn ziekte als een symptoom van een degeneratieproces, dat het hele maatschappelijke organisme heeft aangetast. Zij leven lang leed hij aan zijn bitter ervaren onvermogen tot liefhebben en aan ernstige depressies. Het boek werd vanwege zijn radicaliteit en de, tijdens de publicatie bij het levensgevoel van de protesterende jeugd, passende rebelse manier van schrijven tot een cultboek van de tachtiger jaren. Fritz Zorn stierf in 1976 in Zürich op de leeftijd van 32 jaar.

Zijn autobiografie[bewerken]

Het autobiografische boek Mars van de aan kanker lijdende Zwitser Fritz Zorn is een sleutelroman van de zeventiger jaren. Zorn beschrijft daarin een heel laat, door de ziekte uitgelokt afgrijzen over zijn dertig jaar lang “niet geleefd” leven. Oog in oog met de naderende dood wordt hem plotseling duidelijk, dat ondanks zijn beschermde, kille en strenge kindertijd in een gegoed haute-bourgeoisie gezin aan de Züricher goudkust en achter de façade van zijn rechtlijnige beroepscarrière voor de mens “daarachter” bij alles “verkeerd gegaan” is.

Werk[bewerken]

  • Mars. „Ik ben jong, rijk en goed opgevoed, maar ik ben ongelukkig, neurotisch en alleen...“ Oorspronkelijke uitgave met een voorwoord van Adolf Muschg. Kindler, München 1977. Nederlandse vertaling: De Angel van het sterven. Uitgeverij B. Gottmer, Nijmegen 1978, ISBN 90 264 1909 0. Alleen nog antiquarisch verkrijgbaar.

Citaat[bewerken]

  • “De productie van bellettrie van de zeventiger jaren is een inwijding in relatie-invaliditeit en relatieproblemen, het alleen-leven als centraal thema van het monologiserende subject (…) de huidige, verhalende litteratuur van Max Fritz tot Fritz Zorn is een “inventarisatie van het ontbreken van relaties.”

Fritz J. Raddatz in de ZEIT van 20 oktober 1978

Literatuur over Fritz Zorn[bewerken]

  • Jutta Anna Kleber: Schuld und Krebs. Geschichte und Ende der Unheilbarkeit in der Moderne, in: Konkursbuch. Themenschwerpunkt Schuld, S. 121–137 (1999)
  • Brigitte Haberer: Fritz Zorn. Mars, in: Walter Jens (Hg.), Kindlers Neues Literatur Lexikon, Bd. 17 (VB–ZZ), S. 1087f (1992)
  • Anselm Haverkamp: Die neueste Krankheit zum Tode. Das Werthersyndrom in der Verständigungsliteratur der siebziger Jahre: Fritz Zorn, Mars. Mit einem Nachwort über Fiktion und Wirklichkeit, in: Deutsche Vierteljahresschrift für Literaturwissenschaft und Geistesgeschichte (1986), S.667–696
  • Michael Rutschky: Erfahrungshunger. Ein Essay über die siebziger Jahre. Kiepenheuer & Witsch, Köln 1980

Externe links[bewerken]