Futen

Futen
Fuut (Podiceps cristatus)
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren) Stam: Chordata (Chordadieren) Klasse: Aves (Vogels) Orde: Podicipediformes (Futen) Fürbringer, 1888
Familie
Podicipedidae Bonaparte, 1831
Afbeeldingen Futen op Wikimedia Commons Mediabestanden
Futen op Wikispecies Wikispecies
Portaal    Biologie Vogels

Futen (orde Podicipediformes; familie Podicipedidae) vormen een familie en orde van watervogels van meren en plassen. Zij zijn uitstekende duikers maar op het land zijn ze duidelijk uit hun element. Vliegen doen ze bij voorkeur 's nachts om andere wateren te bereiken. Zij hebben vergeleken met een eend een vrij lange hals die ze rechtop houden en hun staart is vrij klein. Hun poten zijn gelobd en zij bouwen meest drijvende nesten van plantenmateriaal. De familie telt 21 soorten.

's Winters verliezen futen veel van hun felle kleuren en "versieringen" en worden ze van boven grijsbruin en van onderen wit. Ze hebben dan veel weg van zeeduikers, maar zijn kleiner en hebben een meer wigvormige kop.

Futen eten voornamelijk vis en andere waterdieren.

Positie van de orde

Het is lang een raadsel gebleven aan welke andere vogels de futen het nauwst verwant zijn. In het onderzoek van Sybley-Ahlqvist werd de groep ingesloten in een bijzonder uitgebreide versie van de Ciconiidae, maar in het latere en sterk verbeterde werk van Hackett is in het geheel geen sprake van verwantschap met de 'watervogels' (Aequornithes) waar de zeeduikers wel toe gerekend worden. Er blijkt wel een sterke verwantschap met een andere eerder moeilijk te plaatsen groep de flamingo's. Op wat grotere afstand lijkt er -vrij verrassend- verwantschap met de zandhoenders en de duiven.

De verwantschap van de futen volgens Hackett et al.

Fotogalerij

• 

  Dikbekfuut
  (Podilymbus podiceps)

• 

  Zwanehalsfuut
  (Aechmophorus occidentalis)

• 

  Dodaars
  (Tachybaptus ruficollis)

Taxonomie

• Geslacht Aechmophorus
  • Aechmophorus clarkii (Clarks fuut)
  • Aechmophorus occidentalis (Zwanehalsfuut)
• Geslacht Podiceps
  • Podiceps auritus (Kuifduiker)
  • Podiceps cristatus (Fuut)
  • Podiceps gallardoi (Patagonische fuut)
  • Podiceps grisegena (Roodhalsfuut)
  • Podiceps major (Grote fuut)
  • Podiceps nigricollis (Geoorde fuut)
  • Podiceps occipitalis (Zilverfuut)
  • Podiceps taczanowskii (Puna-fuut)
• Geslacht Podilymbus
  • Podilymbus gigas (Atitlanfuut)
  • Podilymbus podiceps (Dikbekfuut)
• Geslacht Poliocephalus
  • Poliocephalus poliocephalus (Grijskopfuut)
  • Poliocephalus rufopectus (Nieuwzeelandfuut)
• Geslacht Rollandia
  • Rollandia microptera (Titicacafuut)
  • Rollandia rolland (Witwangfuut)
• Geslacht Tachybaptus
  • Tachybaptus dominicus (Dwergfuut)
  • Tachybaptus novaehollandiae (Australische dodaars)
  • Tachybaptus pelzelnii (Pelzelns dodaars)
  • Tachybaptus ruficollis (Dodaars)
  • Tachybaptus rufolavatus (Madagaskardodaars)

Bronnen, noten en/of referenties