Gabriël (aartsengel)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Icoon van de aartsengel Gabriël met scepter.
De aartsengel Gabriël, door Duccio di Buoninsegna

Gabriël (Hebreeuws: גבריאל, Grieks: Γαβριήλ, Gavriel, Latijn: Gabrielus, Arabisch: جبريل , Dzjibriel of جبرائيل , Dzjibrāʾiel) is een engel die als boodschapper van God een belangrijke rol speelt volgens de joodse Tenach respectievelijk het christelijke Oude Testament en het christelijke Nieuwe Testament. In de islam is Gabriël bekend als Djibriel. Zijn naam is afgeleid van de Hebreeuwse woorden geber (sterke man) en el (God), dus "[sterke] man Gods". Hij wordt door velen als een aartsengel beschouwd.

Gabriël in het Jodendom[bewerken]

Tenach of het canonieke Oude Testament[bewerken]

Gabriël treedt tweemaal op in het boek Daniël (onderdeel van de joodse Tenach en het christelijke Oude Testament).

  • Hoofdstuk 8, vers 15-26, van dit boek verhaalt over een visioen van de profeet Daniël. Daarin verschijnt hem iemand 'die er uitzag als een man'. Een stem (van God?) vanuit de verte over het Ulaikanaal beveelt Gabriël ervoor te zorgen dat Daniël zijn visioen begrijpt.
  • In hoofdstuk 9, vers 21, van datzelfde Bijbelboek vliegt Gabriël tijdens het gebed van Daniël naar hem toe om uitleg te geven over hoe en wanneer God de zonden van de Israëlieten zal vergeven.

Hoewel Gabriël hier als man en niet als een engel wordt aangeduid, is hij dat volgens de joodse en christelijke traditie wel.

Joodse overleveringen[bewerken]

In de joodse traditie wordt Gabriël niet alleen als boodschapper van God beschouwd, maar ook als de "engel des doods". De Talmoed beschrijft hem als de enige engel die Syrisch en Chaldeeuws (Oostsemitische Akkadische taal) sprak.

In het Eerste boek van Henoch, een Joodse tekst uit de tweede eeuw voor onze jaartelling, wordt Gabriël beschreven als 'een van de heilige engelen, die aangesteld is over het paradijs, de slangen en de Cherubijnen' (1 Henoch 20:7,8).[1]

In 2008 werd de vertaling van een oude tekst, het visioen van Gabriël genaamd, uit de eerste eeuw voor onze tijdrekening gepubliceerd. Deze tekst is een messiaanse profetie die wordt geuit door iemand die zich Gabriël noemt, waarschijnlijk wordt hiermee de engel bedoeld.[2]

Gabriël in het christendom[bewerken]

Canonieke Nieuwe Testament[bewerken]

Gabriël komt ook tweemaal voor in het Evangelie volgens Lucas (onderdeel van het christelijke Nieuwe Testament).

  • Een engel kondigde volgens hoofdstuk 1, vers 11-20, van het Evangelie volgens Lucas aan Zacharias de geboorte van zijn zoon, Johannes de Doper aan. Zacharias vraagt hem of die boodschap wel juist is. Hierop antwoordt de engel: "Ik ben Gabriël die altijd in Gods nabijheid is, en ik ben gezonden om je dit goede nieuws te brengen."
  • De voor de christenen belangrijkste rol van de engel Gabriël, is zijn in hoofdstuk 1, vers 26-38 van hetzelfde Evangelie van Lucas beschreven aankondiging aan Maria van haar aanstaande maagdelijke zwangerschap, en de geboorte van Jezus 'die de Zoon van de Allerhoogste zal worden genoemd'. De christelijke terminologie voor deze aankondiging is annunciatie of 'Maria Boodschap'.

Christelijke overleveringen[bewerken]

De stichter van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen (de mormonen) Joseph Smith suggereert dat Gabriël in dit sterfelijke bestaan als de patriarch Noach leefde. Dit wordt echter niet in het Boek van Mormon genoemd en slechts eenmaal in de mormoonse leergeschriften als een soort voetnoot vermeld.[3]

Christelijke cultuur[bewerken]

In de christelijke kunst worden de engelen, en dus ook Gabriël, afgebeeld als een man in een lang gewaad met vleugels op de rug en met, als symbool van heiligheid, een aureool rond het hoofd. In schilderijen of Byzantijnse iconen van de "Annunciatie" (aankondiging) heeft de engel Gabriël in zijn hand vaak witte lelies, als symbool van de maagdelijkheid van Maria; soms ook een bazuin (symbool van de aankondiging van een belangrijke gebeurtenis). Op iconen waarop de aartsengel Gabriël alleen wordt afgebeeld, heeft hij meestal een staf in de hand als symbool van zijn kwaliteit als -Goddelijke- boodschapper. cf. Hermes in de Klassieke oudheid.

Gabriël in de islam[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Djibriel voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Referenties[bewerken]

  1. sacred-texts.com
  2. Biblical Archaeology Review 34:01, Jan/Feb 2008 Ada Yardeni, A New Dead Sea Scroll in Stone? Bible-like Prophecy Was Mounted in a Wall 2,000 Years Ago
  3. Joseph Fielding Smith, comp., Teachings of the Prophet Joseph Smith (Salt Lake City: Deseret News Press, 1948), Section Four, blz. 157.