Galerij Prins Willem V

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Koninklijk Kabinet verwijst hierheen. Het Kabinet van de Koning heeft een eigen lemma
Galerij Prins Willem V in Den Haag

De Galerij Prins Willem V in Den Haag was het eerste openbare museum in Nederland. Het is gevestigd op Buitenhof 35, naast de Gevangenpoort. Na een jarenlange sluiting en uitgebreide restauraties is het museum in september 2010 heropend door Willem-Alexander der Nederlanden.

Geschiedenis[bewerken]

In 1774 bracht stadhouder Willem V de belangrijkste schilderijen van zijn collectie bijeen in dit gebouw, dat bestaat uit een grote ruimte. Deze schilderijengalerij was op drie dagen in de week geopend voor publiek.

Ten tijde van de Bataafse Republiek zijn veel schilderijen afgevoerd naar Parijs en tentoongesteld in het net geopende Louvre . In 1800 werd de Nationale Konst-galerij in Huis ten Bosch geopend voor publiek. Als voorbeeld diende het Louvre in Parijs dat in 1793 was opgericht. Een aantal schilderijen uit de collectie van de Amsterdamse verzamelaar Jan Gildemeester konden worden aangekocht op een veiling.

In 1805 was de collectie van Prins Willem V weer terug op haar oude plek, toen Rutger Jan Schimmelpenninck het Huis ten Bosch betrok. Het gebouw op het Buitenhof was al die tijd in gebruik geweest als schermschool. In 1815 kwamen de meeste schilderijen terug uit Parijs, alsmede 10.000 prenten en tekeningen. In 1816 schonk koning Willem I een groot aantal werken aan de Nederlandse staat. Studenten hadden vijf dagen per week toegang, liefhebbers konden bij de conciërge een gratis toegangsbewijs krijgen.

In 1822 verhuisde een groot aantal schilderijen naar het Mauritshuis, toen Koninklijk Kabinet geheten. Hierbij was ook De stier van Paulus Potter, toen het pronkstuk van de Galerij. De eerste directeur was Johan Steengracht van Oostcapelle, die in 1827 in een tweetal catalogi de belangrijke werken beschreef, waaronder drie werken van Frans van Mieris de Oudere, drie van Jan Steen en vier van Rubens. Over Johannes Vermeer wist hij niet veel te vertellen, maar zijn Gezicht op Delft maakte ook toen al indruk.

Ook voor 1977 is de galerij gerestaureerd toen het als museum werd heropend. Een uit verschillende musea bijeengebrachte verzameling schilderijen is naar de mode en de smaak van die tijd opgehangen, de zogenaamde Sint Petersburgse opstelling; bijna iedere vierkante meter is benut. Ongeveer de helft van de schilderijen hangt te hoog om goed te kunnen worden bekeken, maar het is wel illustratief voor veel collecties in de 18e eeuw. Er hangen ca 150 werken, waaronder een Rembrandt, Jan Steen, Philip Wouwerman, Gerard de Lairesse, Willem van Mieris, Abraham Bloemaert, Peter Paul Rubens, Willem van de Velde de Oude, Gerard ter Borch, Jan van Huysum en David Teniers de Jongere.

Bruikleen[bewerken]

Toen het Mauritshuis ging verbouwen kwam Meisje met de parel van Johannes Vermeer in 2012 op bezoek. Vanaf 2013 krijgt de Galerij enkele meesterwerken in bruikleen, die na elkaar getoond zullen worden. Het eerste schilderij is Een jongen gebeten door een hagedis van Caravaggio.

Bronnen[bewerken]

Externe links[bewerken]