Garrincha

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Manuel dos Santos
MFdSantos-Garrincha.jpg
Persoonlijke informatie
Volledige naam Manuel Francisco dos Santos
Bijnaam Garrincha, Alegria do Povó
Geboortedatum 28 oktober 1933
Geboorteplaats Pau Grande, Brazilië
Overlijdensdatum 20 januari 1983
Overlijdensplaats Rio de Janeiro, Brazilië
Lengte 169 cm
Clubinformatie
Positie aanvaller
Jeugd
1948-1952 S.C. Pau Grande
Senioren
Seizoen Club w 0(g)
1953-1965
1966
1968
1968-1969
1972
Botafogo FR
Corinthians
Atlético Junior
Flamengo
Olaria
581 (232)
10 (2)
1 (0)
15 (4)
10 (1)
Interlands
1955-1966 Brazilië 50 (12)
Portaal  Portaalicoon   Voetbal

Manuel dos Santos (Pau Grande (Rio de Janeiro), 28 oktober 1933 - Rio de Janeiro, 20 januari 1983) was een Braziliaanse profvoetballer. Garrincha, de bijnaam "klein vogeltje" kreeg hij van zijn zuster. Hij kan, samen met Pelé, gewaardeerd worden als één van de beste Braziliaanse voetballers ooit. Hij won, nadat Pelé spontaan geblesseerd raakte, 'in zijn eentje' met Brazilië de wereldbeker in Chili, 1962.

Biografie[bewerken]

Garrincha werd in 1933 geboren in Pau Grande, een kleine stad in de buurt van Rio de Janeiro. Bij zijn geboorte bleek dat zijn rechterbeen naar buiten gedraaid stond en dat zijn linkerbeen zes centimeter korter was en naar binnen gedraaid stond. Desondanks, of misschien juist dankzij deze handicap groeide Garrincha uit tot een zeer technische voetballer en één van de grootste dribbelaars aller tijden. Garrincha was een geweldige voetballer, maar in zijn privé-leven kende hij heel wat problemen. Hij was een stevige drinker en was verschillende keren betrokken bij een auto-ongeluk. In 1969 kwam zijn schoonmoeder bij een van deze ongelukken om het leven.

Garrincha trouwde tweemaal. De eerste keer met Nair Marques, een fabrieksmeisje uit zijn geboortestad Pau Grande en de tweede keer met Elza Soares, een bekende sambazangeres. Maar daarnaast had Garrincha verschillende andere affaires en in totaal liet hij na zijn dood dertien kinderen achter, waarvan een in Zweden.

Na zijn voetbalcarrière ging het snel bergafwaarts met Garrincha. Hij wist niet goed om te gaan met de roem en begon steeds meer te drinken. In 1983 stierf hij, op 49-jarige leeftijd, aan cirrose. Zijn begrafenisprocessie, van het Maracanãstadion naar Pau Grande trok duizenden mensen en na zijn dood schreven de mensen op de muur: "Bedankt, Garrincha, dat je geleefd hebt".

In de hoofdstad Brasilia is een stadion naar hem vernoemd: Estádio Mané Garrincha, en ook het stadion van Esporte Clube Pau Grande draagt zijn naam.

Clubcarrière[bewerken]

Garrincha speelde in zijn jeugd voor een plaatselijke club uit Pau Grande. Pas op 19-jarige leeftijd, in de zomer van 1953, meldde hij zich voor het eerst voor een proeftraining, bij Botafogo in Rio de Janeiro. Hij mocht het als rechtsbuiten opnemen tegen international Nílton Santos (later door de FIFA verkozen tot links-back in het wereldelftal van de twintigste eeuw). Garrincha passeerde hem direct. Nilton Santos dacht dit jonge ventje wel te temmen, maar ook de volgende vijf acties liet Garrincha hem het nakijken. De trainer had voldoende gezien en al na drie trainingen mocht Garrincha het in het eerste elftal van Botafogo proberen en scoorde meteen een hattrick.

Voor deze club speelde hij twaalf jaar en in 581 wedstrijden scoorde hij 232 keer. Met Botafogo won hij eenmaal het Campeonato Brasileiro en driemaal het Campeonato Carioca. In zijn laatste jaren bij deze club begon het lichaam van Garrincha steeds meer tegen te werken en zijn kapotte knieën begonnen hem steeds meer te hinderen. Na zijn periode bij Botafogo speelde hij nog een aantal wedstrijden voor Sport Club Corinthians Paulista, Flamengo en het Colombiaanse Atlético Junior. In 1969 was er even sprake van dat hij verkocht zou worden aan het Franse Red Star Paris, maar hij tekende nooit een contract. In 1972 sloot hij zijn carrière af bij Olaria.

Op tournee door Europa, met Botafogo, speelde hij in 1959 in Nederland tegen Willem II (winst), Fortuna '54 (winst) en Feyenoord (verlies).

Nationaal elftal[bewerken]

Tussen 1955 en 1966 speelde Garrincha 50 wedstrijden voor het nationale elftal van Brazilië en hij kwam uit op WK 1958, WK 1962 en het WK 1966. In 1958 en 1962 werd Brazilë wereldkampioen.

WK 1958

Dit was het eerste WK van zowel Pelé en Garrincha. In de eerste twee duels werden Garrincha en Pelé nog koppig genegeerd door Feola. Na een collectief pleidooi van de selectie, werden ze tegen de Sovjet-Unie eindelijk opgenomen in de basis. In die wedstrijd beproefde Garrincha binnen twee minuten eens even de linkerpaal en Pelé de rechter. Garrincha draaide rechtsback Kuznetsov volkomen dol en al in de derde minuut tekende Vavá de 1-0 aan. De Sovjet-Unie werd geen moment rust gegund door de artiesten van Brazilië. Toch werd het pas dertien minuten voor het einde 2-0, weer met Vavá als afmaker. De toeschouwers in Göteborg vergaapten zich nog wel aan een komische uitsmijter van Garrincha. Als aan een touwtje liet hij liefst vijf Russen in een kringetje om de bal dansen. De demonstratie van Brazilië rechtvaardigde een veel hogere uitslag dan de 2-0. Maar de wereld had kennisgemaakt met de fenomenen Pelé en Garrincha. Uiteindelijk bereikte Brazilië de finale, waarin het thuisland Zweden met liefst 5-2 kleineerde. De eerste wereldtitel was binnen voor Garrincha.

WK 1962

Vier jaar later schitterde Garrincha op het WK in Chili, waar Pelé in de tweede wedstrijd geblesseerd wegviel. Het zou Garrincha's toernooi worden, zoals het WK van 1986 het toernooi was van Maradona. De Brazilianen, met grotendeels hetzelfde elftal als in 1958, misten de brille van vier jaar terug. Maar Garrincha nam ze op sleeptouw en leidde hen naar een tweede wereldtitel. In de kwartfinale tegen Engeland stapte hij voor het eerst in volle glorie uit de schaduw van de afwezige Pelé. Hij kon zelfs ineens koppen. Bij de 1-0 reikte hij, 1.68 meter klein, hoger dan de 1.86 meter lange Maurice Norman. Na de 1-1 inspireerde Garrincha als gangmaker de Brazilianen. Hij gunde Vavá de 2-1 en sloot zelf de show af met 3-1. In de halve finale werd vervolgens thuisland Chili met 4-2 verslagen, mede dankzij de 1-0 en 2-0 van Garrincha. In de slotfase werd Garrincha voor de zoveelste keer weer eens tegen zijn schenen getrapt. De uitblinker was het gebeuk zo zat dat hij terug schopte. Onder gejoel en gefluit vluchtte de weggezonden Garrincha naar de kleedkamer. Onderweg plofte nog een fles op zijn hoofd. Bloedend haalde hij de catacomben. In de finale tegen Tsjechoslowakije mocht hij toch worden ingezet. Na tussenkomst van de Braziliaanse president Tancredo Neves, werd zijn schorsing omgezet in een officiële waarschuwing. Garrincha speelde de finale overigens met 39 graden koorts, waardoor hij de hoofdrol aan anderen moest laten. Na een 1-0-achterstand werden de Tsjechen, met Josef Masopust als regisseur, met 3-1 verslagen. Garrincha werd dit toernooi topscorer en speler van het toernooi.

WK 1966

Het toernooi van 1966 in Engeland was voor Brazilië geen geweldige ervaring. Garrincha was al lang niet meer de ster van vier jaar eerder, maar niemand durfde hem buiten de ploeg te houden. De eerste wedstrijd op het WK werd gewonnen, maar de tweede, tegen Hongarije ging verloren. Het was Garrincha's vijftigste en laatste wedstrijd voor het Braziliaans elftal. Het was de eerste keer dat het Braziliaanse elftal met Garrincha in de ploeg verloor.

Literatuur[bewerken]

Zie ook[bewerken]