Geboortecijfer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Geboortecijfer per 1000 inwoners.

In de demografie is het bruto geboortecijfer (of de bruto nataliteit) van een bepaalde bevolkingsgroep het aantal bevallingen per 1000 personen per jaar. Het geboortecijfer wordt ook soms gebruikt om te verwijzen naar het gemiddelde aantal kinderen dat een vrouw baart gedurende haar leven. Correcter is om in dat geval te spreken over het totale geboortecijfer.

Europa[bewerken]

Het geboortecijfer is in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog sterk afgenomen. Factoren die hierbij een rol kunnen spelen, zijn:

  • de perceptie dat de kost om kinderen op te voeden ten koste gaat van de rijkdom van de ouders, ondanks de toegenomen welvaart;
  • de veralgemening van het tweeverdienersmodel;
  • de bredere verkrijgbaarheid van voorbehoedsmiddelen;
  • onderwijs tot op latere leeftijd van kind en moeder.

De laatste grote geboortegolf in West-Europa vond plaats in de periode 1945 - 1950; in Nederland duurde deze voort tot aan 1965. Deze periode is ook wel bekend onder de Engelse naam Baby boom.

In Nederland werden er in 2007 ongeveer 181.000 kinderen geboren. Van 40% hiervan waren de ouders ongetrouwd.[1]

Geboorteoverschot[bewerken]

Geboorteoverschot in Nederland. Gemiddeld jaarlijks geboorte overschot in de periode 1980 tot 2000.

██ Minder dan 3,0

██ 3,0 - 3,5

██ 3,5 - 4,5

██ 4,5 - 6,0

██ 6,0 of meer

Het geboorteoverschot van een land of een bepaald gebied is het verschil tussen het aantal levendgeboren kinderen en het aantal sterfgevallen per 1000 inwoners. In landen met een hoog geboortecijfer kan dit geboorteoverschot 40 ‰ bedragen, maar het kan ook negatieve waarden aannemen. Dit doet zich sinds het einde van de 20e eeuw voor in vele Europese landen. Zo bedroeg het geboorteoverschot van West-Duitsland in 1979 -2,1 ‰.[2] In dat geval spreekt men van denataliteit.

Manipulatie[bewerken]

Sommige overheden proberen het geboortecijfer te beïnvloeden. Zo heeft het dictatoriale regime van China sinds ongeveer 1980 een eenkindpolitiek om de bevolkingsgroei terug te dringen, terwijl onder het bewind van dictator Ceauşescu in Roemenië het geboortecijfer juist opgestuwd werd na de uitvaardiging van decreet 770. Berucht is ook het nazibeleid in deze, dat doorspekt was van racisme en het streven naar een arisch Lebensraum waartoe grote gebieden veroverd en gekoloniseerd moesten worden. Teneinde daarvoor arische übermenschen te kweken werd het Lebensborn-project opgericht en kregen moeders van grote gezinnen onderscheidingen.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. cbs, 2008
  2. (fr) Roland Pressat, Les méthodes en démographie, Presses Universitaires de France, 1981
Icoontje WikiWoordenboek Zoek geboortecijfer op in het WikiWoordenboek.