Geesje Kwak

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Geesje Kwak, Meisje in witte kimono (1894) door George Hendrik Breitner

Geesje Kwak (Zaandam, 17 april 1877Zuid-Afrika, 1899) was een model van de kunstschilder en fotograaf George Breitner. Zij is bekend geworden door de serie van zeven schilderijen (en bijbehorende fotostudies) die Breitner in 1893 en 1894 van haar gemaakt heeft als het meisje in een rode of witte kimono dat in een oosters interieur op een bank ligt of voor de spiegel staat.[1]

Levensloop[bewerken]

Geesje Kwak werd geboren op de Westzijde 534bis te Zaandam.[2] Ze werd hoedenverkoopster en verhuisde in het voorjaar van 1893 op zestienjarige leeftijd met haar oudere zus Anna naar Amsterdam.[3] De beide zusters raakten daar in contact met de kunstschilder Breitner. Deze was juist hersteld van een ooginfectie en had een atelier betrokken aan de Lauriergracht 8. Breitner had in 1892 in Den Haag een tentoonstelling van Japanse prentkunst bezocht en had vervolgens diverse Japanse kimono's en een paar kamerschermen aangeschaft. In deze entourage liet hij de zusters in 1893 poseren.

Geesje werd al snel zijn belangrijkste model. Ze liep rond in het atelier en Breitner maakte foto's en schetsen van haar. Zo ontstond de serie schilderijen van Geesje in kimono, waarvan Meisje in witte kimono en Meisje in rode kimono het bekendste zijn.[4][5]

Erg lang heeft Geesje niet voor Breitner geposeerd. In 1895 emigreerde zij met haar jongere zus Niesje naar Zuid-Afrika.[6] Daar overleed zij in 1899 aan tuberculose.[7] Zij werd slechts 22 jaar oud.

Geesje kreeg voor haar werk betaald en de verhouding tussen haar en Breitner schijnt strikt zakelijk te zijn geweest. Breitner hield in een bewaard gebleven aantekenboekje nauwgezet bij, wanneer en hoe lang zij voor hem geposeerd had en welk bedrag hij haar daarvoor had gegeven.[8]

Foto's Geesje, door Breitner[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • M. van Heteren, G. Jansen, R. de Leeuw: Poëzie der werkelijkheid; Nederlandse schilders van de negentiende eeuw. Rijksmuseum Amsterdam, Waanders Uitgevers, blz. 183-184, 2000. ISBN 90-400-9419-5

Externe links[bewerken]

Noten[bewerken]

  1. Zie de tekst bij het schilderij Meisje in witte kimono op de website van het Rijksmuseum.
  2. Gemeentearchief Zaanstad (geboorten Zaandam 1877, blad 36v, akte 142). Haar ouders waren de schippersknecht Jan Kwak (geb. Wormer, 17 januari 1843) en zijn vrouw Willempje Posch (Zaandam, 14 augustus 1847 – Amsterdam, 14 oktober 1893).
  3. Anna Kwak werd op 3 december 1873 geboren op de Westzijde 589 in Zaandam. Zij trouwde op 23 maart 1898 in Amsterdam met de uit Harlingen afkomstige bakker Jan Wolthuis.
  4. When Artists' Kodaks Were Supercool', verslag (in het Engels) bij The Wall Street Journal, 4 februari 2012
  5. Snapshot: Painters and Photography, Bonnard to Vuillard at The Phillips Collection ', (in het Engels), 23 februari 2012
  6. Niesje Kwak werd op 4 maart 1879 geboren op de Oostzijde 629 in Zaandam en overleed op 30 juli 1911 in Pretoria. Zij is rond juni 1901 in Pretoria getrouwd met Cornelis Jacobus Swierstra.
  7. Aldus George Hendrik Breitner (3) Japonism op het weblog van Bert Feringa. Geen van de genoemde bronnen geeft aan, waarom Geesje en haar zus naar Zuid-Afrika zijn gegaan. Ook wordt nergens de precieze datum van haar overlijden vermeld.
  8. Zie Girl in a Kimono op het weblog Hawkwood.