Geheelonthouder

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

herinneringspenning van de volksbond tegen drankmisbruik

Een geheelonthouder is iemand die afziet van gebruik van alcohol. Mensen die zich geheel onthouden van alcohol hebben vaak religieuze- of gezondheidsredenen om dat te doen.

Inhoud

1 Geschiedenis
- 1.1 Verenigingen en bonden
2 Huidige situatie
3 Bekende geheelonthouders
4 Bronnen, noten en/of referenties

[bewerk] Geschiedenis

Het begrip geheelonthouding en de organisatie van geheelonthouders dateren uit de tweede helft van de negentiende eeuw, toen door de slechte woon- en werkomstandigheden het drankgebruik onder arbeiders sterk was toegenomen. Voor de Tweede Wereldoorlog was de geheelonthoudersbeweging - net als de rest van de samenleving - sterk verzuild. Er waren socialistische, protestants-christelijke en rooms-katholieke en liberale geheelonthoudersverenigingen.

[bewerk] Verenigingen en bonden

De socialistisch georiënteerde Algemene Nederlandse Geheel-Onthouders Bond (ANGOB) werd opgericht in 1897. De ANGOB bevorderde de oprichting van geheelonthouders-koffiehuizen in de grote steden. Het symbool van deze drankbestrijders was een blauwe knoop. In een aantal socialistische kringen was drankgebruik taboe. Een van de bekendste sociaaldemocratische geheelonthouders was oud-premier Willem Drees. "Us Blau Hiem" in Appelscha werd in 1930 door de socialistisch georiënteerde jeugdbond voor onthouding (JVO) gekocht en geëxploiteerd als een recreatiecentrum voor geheelonthouders.^[1]

De Nationale Christen Geheelonthouders Vereniging (NCGOV) exploiteerde alcoholvrije hotel-restaurants met de naam "Het Blauwe kruis". Onder deze naam verscheen ook het door deze vereniging uitgegeven tijdschrift. Eind jaren tachtig ging de NCGOV samen met de Gereformeerde Vereniging voor Drankbestrijding (GVD) verder als de Christelijke Beweging voor Drankbestrijding (CBD). In 2003 ging de CBD ter ziele.^[2]^[3]^[4]

De rooms-katholieke vereniging (later stichting) Sobriëtas (= matigheid) exploiteerde alcoholvrije lokaliteiten.

De liberale Volksbond tegen Drankmisbruik richtte rond 1900 in diverse steden koffiehuizen voor geheelonthouders op, waarin geen alcohol werd geschonken. De bond werd in 1875 opgericht onder de naam Multapatiorsbond. In de periode na 1975 zette de bond een aantal nieuwe projecten op, die werden uitgevoerd door een nieuwe stichting, Alcohol Consultancy Nederland (ALCON). De ALCON heeft als taak het bedrijfsleven te stimuleren om aandacht te geven aan het terugdringen en voorkomen van alcoholproblemen op de werkplek. ^[5]^[6]

In 1842 werd de Nederlandsche Vereeniging tot Afschaffing van Alcoholhoudende Dranken opgericht (kortweg 'de NV' of 'de blauwe NV' genoemd). Deze vereniging fuseerde in 1962 met de Snelverkeers Onthouders Vereniging (SOV) en de Nederlandse Groot-Loge van de Internationale Orde van Goede Tempelieren (IOGT) tot de Algemene Nederlandse Drankbestrijdersbond (ANDO). Het door de ANDO uitgegeven blad heet 'Nuchter Bekeken'.

[bewerk] Huidige situatie

Als politiek thema is de drankbestrijding de laatste decennia op de achtergrond geraakt. Wel of niet drinken wordt beschouwd als een zaak van persoonlijke afweging. Dat drankgebruik niettemin een groot probleem blijft, bewijzen de activiteiten van de Jellinekkliniek en de Anonieme Alcoholisten.