Geheelonthouding

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Geheelonthouder)
Ga naar: navigatie, zoeken
Herinneringspenning van de volksbond tegen drankmisbruik

Geheelonthouding is het afzien van het gebruik van alcohol. Mensen die zich geheel onthouden van alcohol (geheelonthouders) hebben vaak religieuze, sociale of gezondheidsredenen om dat te doen.

Geschiedenis[bewerken]

Het begrip geheelonthouding en de organisatie van geheelonthouders dateren uit de tweede helft van de negentiende eeuw, toen door de slechte woon- en werkomstandigheden het drankgebruik onder arbeiders sterk was toegenomen. Voor de Tweede Wereldoorlog was de geheelonthoudersbeweging – net als de rest van de samenleving – sterk verzuild. Er waren socialistische, protestants-christelijke en rooms-katholieke en liberale geheelonthoudersverenigingen.

Verenigingen en bonden[bewerken]

  • De humanitair en anarchistisch georiënteerde ''Algemene Nederlandse Geheel-Onthouders Bond'' (ANGOB) werd opgericht in 1897. De ANGOB bevorderde de oprichting van geheelonthouders-koffiehuizen in de grote steden. De ANGOB propageert een alcoholvrije leefstijl, heeft zijn werkterrein inmiddels ook verbreed tot soft-drugs en is in 2007 omgezet in een stichting.[1]
  • De rooms-katholieke vereniging, later stichting, Sobriëtas (= matigheid) exploiteerde alcoholvrije lokaliteiten.
  • De liberale Volksbond tegen Drankmisbruik richtte rond 1900 in diverse steden koffiehuizen voor geheelonthouders op, waarin geen alcohol werd geschonken. De bond werd in 1875 opgericht onder de naam ''Multapatiorsbond''. In de periode na 1975 zette de bond een aantal nieuwe projecten op, die werden uitgevoerd door een nieuwe stichting, Alcohol Consultancy Nederland (ALCON). De ALCON heeft als taak het bedrijfsleven te stimuleren om aandacht te geven aan het terugdringen en voorkomen van alcoholproblemen op de werkplek.[5]

Een veel gebruikt symbool van de verenigingen van drankbestrijders was een blauwe knoop.

Huidige situatie[bewerken]

De verslavingszorg en zelfhulporganisaties als de Anonieme Alcoholisten bestrijden de problematiek van het alcoholmisbruik. Als politiek thema is de drankbestrijding enige decennia op de achtergrond geraakt. Wel krijgen de excessen rond drankgebruik bij jongeren meer aandacht. De discussie over de leeftijdsgrens bij verkoop van alcoholhoudende dranken heeft de politieke agenda bereikt. Vanaf 1 januari 2014 is de wettelijke minimumleeftijd voor het consumeren van alcohol verhoogd van zestien naar achttien jaar.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Website van de ANGOB
  2. Archief Christelijke Beweging voor Drankbestrijding, Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis
  3. ‘Blauwe knoop’ ter ziele, Friesch Dagblad, 3 juli 2003
  4. De verloren strijd tegen drank, Trouw, 1 augustus 2003
  5. Archief Volksbond tegen Drankmisbruik, Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis
  6. Ger Harmsen, Blauwe en Rode Jeugd blz 106, Assen, 1961. ISBN 9061685044 (Reprint)
  7. Parlement & Politiek: Dr. W. (Willem) Drees: "lid Nederlandse Vereniging tot Afschaffing van Alcoholhoudende Dranken, vanaf 1903"