Gelijkteken

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
=
Leestekens

aanhalingstekens ( ", ‘ ’, “ ”, „ ” )
accolade ( { } )
afbreekteken ( - )
apostrof ( ', )
beletselteken ( , ... )
dubbelepunt ( : )
gedachtestreepje of kastlijntje ( , )
guillemets ( « » )
haakjes ( ( ), [ ], { }, < > )
komma ( , )
koppelteken ( - )
liggend streepje ( - )
omgekeerd uitroepteken ( ¡ )
omgekeerd vraagteken ( ¿ )
punt ( . )
puntkomma ( ; )
schuine streep/schrap/slash ( / )
uitroepteken ( ! )
vraagteken ( ? )
weglatingsstreepje ( - )

Woordscheiding

spatie ( ) () ()

Algemene typografie

ampersand ( & )
apenstaartje/at ( @ )
asterisk ( * )
backslash ( \ )
bullet ( )
caret/dakje ( ^ )
emoticon ( :-) )
graad ( ° )
hekje/kardinaalteken ( # )
isgelijkteken ( = )
munteenheid ( ¤, ¢, $, , £, ¥, )
obelisk ( , )
paragraafsymbool ( § )
alineateken ( )
prime ( )
procent ( % )
promille ( )
tilde ( ~ )
trema ( ¨ )
umlaut ( ¨ )
laag streepje/underscore ( _ )
verticaal/pipe/gebroken streep ( |, ¦ )

Ongebruikelijke typografie

asterisme ( )
lozenge ( )
interrobang ( )
ironieteken ( Ironie.png )
referentieteken ( )
dusteken ( )

Een wiskundige vergelijking maakt gebruik van het =-teken.

Het (is)gelijkteken of gelijkheidsteken is de naam van het wiskundige symbool =. Dit teken indiceert de gelijkheid van de twee operanden waar het tussen staat.

Geschiedenis[bewerken]

Het gelijkheidsteken werd in 1557 bedacht door de Brit Robert Recorde (1510-1558) in diens werk The Whetstone of Witte.

Hij schreef:

To avoide the tediouse repetition of these woordes: is equalle to: I will settle as I doe often in woorke use, a paire of paralleles, or gemowe lines of one lengthe: =, bicause noe .2. thynges, can be moare equalle.[1]

Zijn originele symbool was wel veel langer dan het huidige. [2] Ook was het =-symbool niet meteen populair. Veelal werden destijds het symbool || of de latijnse afkortingen ae en oe — van het woord aequalis — gebruikt. Het gebruik daarvan bleef tot in de 18e eeuw wijdverspreid. [3]

In de wiskunde[bewerken]

Het gelijkteken wordt op minstens zes manieren gebruikt in de wiskunde en in disciplines die daar gebruik van maken:

gebruik voorbeeld toelichting
Gelijke waarde 2 + 2 = 4
Gelijk per definitie x = 4y Vaak wordt aan de kant van te definiëren begrip een dubbele punt geplaatst, dus x := 4y; ook het gebruik x==4y komt voor, dus met dubbel =-teken.
Gelijk door toekenning bv. x = 4 Tot nader order wordt de waarde 4 toegekend. Ook dit geval wordt meestal weergegeven als x := 4; men spreekt dit uit als: "x wordt 4." Vooral gebruikelijk in de informatica.
Gelijk naargelang situatie 2x = 4 is enkel gelijk als x = 2
Identieke gelijkheid bv. 2 + 4 = 4 + 2 zie identiteit
Gelijk bij vooronderstelling 2x = -4 Bijvoorbeeld bij een bewijs uit het ongerijmde; een machtsverheffing heeft altijd een positieve uitkomst als x een reëel getal is, dus de vooronderstelling wordt verworpen.

In de schrijftaal[bewerken]

Omdat in veel talen het =-teken dezelfde uitspraak heeft als het woord is, vervangt het teken vaak het woord in populaire of informele uitingen. Echter, het woord heeft een veel ruimere betekenis dan het teken. Daardoor is het "zuivere" gebruik zeldzaam:

  • Zuiver gebruik: Den Haag = 's-Gravenhage. Beide verwijzen naar dezelfde plaats, zodat het teken op zijn plaats is. Ook hier is discussie mogelijk: juridisch is 's-Gravenhage echter de formele naam, en in wetten wordt dan ook alleen die term gebruikt.
  • Mokum = Amsterdam. Juist zou hooguit zijn: Mokum ≈ Amsterdam of Mokum ~ Amsterdam, Mokum komt overeen met Amsterdam.
  • Bekend is de graffiti: Lotte = lief, waarbij dus de eigenschap lief wordt toegekend. Een wiskundige zou dit noteren als Lotte → lief. Zo ook: De juf → gek.
  • Arend = ezel. Arend wordt gedefinieerd als ezel, bedoeld wordt dus: Arend := ezel.
  • Arend = een ezel. Een nuanceverschil met de vorige. De meest logische interpretatie is: Arend \in ezels, Arend is een element van de verzameling der ezels.

Verwante symbolen[bewerken]

  • ≠ (ongelijkheidsteken), is niet gelijk aan.
  • ≈ (benaderingsteken), ongeveer gelijk.
  • ≡ overeenstemming.
  • ~ komt overeen met.

Trivia[bewerken]

  • In unicode is het =-teken het karakter 003D.
  • In sommige programmeertalen, zoals C, wordt het =-teken gebruikt voor de toewijzing van waarden en het symbool == voor vergelijkingen. In andere, waaronder Pascal, wordt het =-teken gebruikt voor een vergelijking en := voor de toewijzing van waarden. Dan zijn er nog talen waarin de letters EQ dienen voor een vergelijking.

Zie ook[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. Robert Recorde
  2. How to Download Your Hometown Files - People Connection Blog: AIM Community Network
  3. Recorde biography