Geluidsscherm

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Geluidsscherm langs de A13 bij Overschie gezien vanaf de stille zijde van het scherm
Een geluidsscherm met een luifel vanaf de A16 bij Dordrecht.

Een geluidsscherm is een manier om geluidshinder in de buitenlucht te verminderen. Soms wordt een geluidsscherm ook wel gebruikt in een kantoor. Geluidsschermen worden in Nederland vooral toegepast om het geluid van wegverkeer of railverkeer te verminderen.Er zijn zogenaamde reflecterende en absorberende geluidschermen. Bij reflecterende geluidschermen is er sprake van reflectie (weerkaatsing) van het geluid. De geluidabsorberende schermen zijn van de hoogste kwaliteit. Het geluid wat in het scherm geabsorbeerd wordt is ook echt weg. De absorptie wordt mogelijk gemaakt door het aanbrengen van durisol. Dat bestaat uit houtvezels die met cement gemengd zijn waardoor zogenaamde 'holleruimtes' ontstaan. Het geluid (trillingen) wordt gediffracteerd en komt in deeltjes tegen een betonnenkern aan. Het geluid wat nog over blijft wordt wederom weerkaatst in het houtvezelbeton en geabsorbeerd. Hiermee zijn waarden te halen conform de EN 1793-1 (absorptie) van 18 dBa en EN 1793-2 50 dB (isolatie). Er bestaan ook aluminium-, schanskorfen- en houtenschermen. Het is echter lastig om met die producten hoge waarden te halen. Een belangrijk voordeel aan de durisol is dat deze voorzien zijn van het DUBO keur (zie wiki).

Omdat het geluid niet door een geluidsscherm heen kan, mits het scherm voldoende oppervlaktemassa heeft, ontstaat er achter het geluidsscherm een soort schaduw, analoog aan de schaduw die zou ontstaan als er op de plaats van de geluidsbron een lichtbron geplaatst zou worden. Hieruit wordt al direct duidelijk dat als er vanuit een woning over het geluidsscherm heen gekeken kan worden naar de bron van het geluid, de werking van het scherm vrijwel nihil zal zijn.

De schaduw van het geluid achter het scherm is niet volledig. De werking van een geluidsscherm wordt namelijk sterk beïnvloed door de buiging van het geluid om het scherm heen. Daarbij is de omweg die het geluid moet maken via de top van het scherm van belang. Ook zal deze buiging een rol spelen aan de uiteinden van het scherm in lengterichting. Hoe groter de omweg is die de geluidsstralen moeten maken, des te effectiever werkt het scherm. Daarom is een hoger geluidsscherm effectiever dan een laag geluidsscherm, als geïllustreerd in onderstaande figuren.

Geluidsscherm werking.gif
Omweg van het geluid door de aanwezigheid van een geluidsscherm

Geluidsscherm werking2.gif
Bij een hoger geluidsscherm is de omweg van het gebogen geluid groter

In de onderste figuur is de omweg die het geluid moet maken groter, dus is de geluidsreductie van het scherm ook groter.

Geluidsscherm werking3.gif
Op grote afstand speelt de kromming van het geluid door de atmosfeer een rol (overdreven voorgesteld)

Op grotere afstand wordt de werking van een scherm minder, doordat de geluidsstralen die door de atmosfeer reizen een kromming vertonen, waardoor de schermwerking minder wordt.

De omweg die het geluid moet maken kan in verband gezien worden met de golflengte van het geluid, die afhangt van de frequentie. De verhouding tussen de omweg en de golflengte bepaalt via een vrij ingewikkelde relatie (van Maekawa) de geluidsreductie van het scherm. In aantal golflengtes uitgedrukt is de omweg die laagfrequent geluid moet maken kleiner dan de omweg bij hoogfrequent geluid. Daarom is een geluidsscherm bij lage frequenties minder effectief.

Al deze effecten tezamen hebben tot gevolg dat de schermwerking varieert als functie van de afstand en de hoogte van de waarnemer. Hieronder is dit geïllustreerd voor een tweesporige goederenspoorlijn op maaiveld.

Geluidsscherm 1 meter.gif
Geluidsscherm 2 meter.gif
Geluidsscherm 4 meter.gif
De schermwerking van een 1, 2, en 4 m hoog geluidsscherm als functie van de afstand en de hoogte van de waarnemer

De schermwerking is ook afhankelijk van de omvang van de geluidsbron. Daarom is langs een brede autosnelweg vaak een hoger geluidsscherm nodig dan langs een relatief smalle spoorlijn. Het effect wordt versterkt doordat er langs een autosnelweg ook nog een vluchtstrook loopt.

Overhangende geluidsschermen[bewerken]

Langs de A28 bij Zeist is een 1,6 kilometer lang geluidsscherm geplaatst met een 'luifel' boven het wegdek. Deze bijzondere constructie is in 1985 gereedgekomen. In de jaren negentig is een vergelijkbaar geluidsscherm, maar dan van acrylaat, bij Dordrecht gebouwd langs de A16.

Zie ook: Geluidswal