Groningen (gemeente)

Groningen Gemeente in Nederland Situering Provincie Groningen Coördinaten 53°13' NB 6°34' OL Algemeen Oppervlakte 83,69 km² - land 78,06 km² - water 5,63 km² Inwoners (1 november 2012) 195.511? (2505 inw/km²) Hoofdplaats Groningen Belangrijke verkeersaders A7 A28 N46 N370, spoorlijnen naar Leeuwarden, Roodeschool, Delfzijl, Nieuweschans en Meppel Politiek Burgemeester (lijst) Peter Rehwinkel (PvdA) Zetels Gemeenteraad PvdA VVD GroenLinks Stadspartij SP D66 CDA ChristenUnie Student en Stad Partij voor de Dieren 39 9 6 5 5 4 4 2 2 1 1 Economie Gemiddeld inkomen (2006) € 12.300 per inw. Gem. WOZ-waarde (2008) € 169.000 WW-uitkeringen (2007) 17 per 1000 inw. Autobezit (2007) 351 per 1000 inw. Overig Postcode(s) 9700-9747 Netnummer(s) 050 CBS-code 0014 CBS-wijkindeling zie wijken en buurten Website gemeente.groningen.nl Portaal    Nederland

Bevolking van Groningen in de periode 1795-2010

Satellietfoto Groningen

Groningen  uitspraak (info·uitleg) (Gronings: Grönnen of Stad) is een gemeente in de Nederlandse provincie Groningen, gecentreerd rond de stad Groningen. De gemeente telt 195.511 inwoners (1 november 2012, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 83,69 km² (waarvan 4,1 km² water). De huidige gemeente ontstond op 1 januari 1969 toen de voormalige gemeenten Hoogkerk en Noorddijk en een deel van de gemeente Bedum (Beijum) bij Groningen werden gevoegd.

Hoogkerk wordt door de oorspronkelijke inwoners nog steeds als apart dorp gezien. Door het beleid van de gemeente Groningen wordt geprobeerd dit karakter in stand te houden. Dit in tegenstelling tot de inwoners van Noorderhoogebrug en Oosterhoogebrug. Zij zien hun dorp in mindere mate ook nog steeds als aparte plaats.

Op 21 december 2004 verwelkomde toenmalige burgemeester Jacques Wallage de 180.000e inwoner van de gemeente Groningen. Eerder werd deze mijlpaal verwacht rond 2010. Op 22 oktober 2010 verwelkomde burgemeester Peter Rehwinkel de 190.000e inwoner.

Groningen maakt onderdeel uit van het samenwerkingsverband Regiovisie Groningen-Assen. Deze bestaat uit 12 gemeenten waaronder beide steden en de provincies Groningen en Drenthe. In deze regio wonen ca 452.500 inwoners.

Politiek

Groningen staat bekend als een 'rode' gemeente. De PvdA en daarvoor de SDAP zijn sinds mensenheugenis de grootste partij in de gemeente. Groningen was de eerste gemeente waar een links meerderheidscollege tot stand kwam, in 1972 onder leiding van Max van den Berg (nu Commissaris van de Koningin Provincie Groningen). Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2002 was Groningen een van de zeer weinige gemeenten waarin de PvdA de grootste partij bleef.

Samenstelling gemeenteraad

De gemeenteraad van Groningen bestaat uit 39 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1974:

Gemeenteraadszetels Partij 1974 1978 1982 1986 1990 1994 1998 2002 2006 2010 PvdA 18 16 15 18 11 10 13 9 12 9 VVD 6 6 7 6 4 6 6 6 5 6 GroenLinks 7 6 5 6 5 5 Stadspartij 2 2 5 SP 0 0 0 1 2 3 4 5 7 4 D66 3 2 2 6 7 4 2 2 4 CDA 8 8 7 6 6 4 4 5 3 2 ChristenUnie* 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 Student en Stad 1 1 2 1 1 Partij voor de Dieren 1 CPN 3 2 2 1 1 PPR 2 1 2 1 PSP 0 1 2 2 Totaal 39 39 39 39 39 39 39 39 39 39

Zetelverdeling in de gemeenteraad van Groningen na de gemeenteraadsverkiezingen van 2010

• De ChristenUnie deed voor 2002 mee als het GPV
• De collegepartijen zijn vetgedrukt.

Samenstelling college B&W

Na de raadsverkiezingen van 2010 kreeg Groningen opnieuw een links meerderheidscollege. Dit college sneuvelde in september 2012 nadat de wethouders van D66 en de SP tegen alle gebruiken in een persconferentie organiseerden om aan te geven dat zij niet konden instemmen met de begroting voor 2013. Na een korte formatie werd een nieuw college gevormd waarin de wethouders van D66 en SP terugkeerden terwijl de wethouders Dekker, De Vries en Pastoor hun portefeuille moesten opgeven. Het college van B&W is sinds 31 oktober 2012 als volgt samengesteld:

• Peter Rehwinkel (PvdA): burgemeester
• Roeland van der Schaaf (PvdA): wethouder Ruimtelijke Ordening, Volkshuisvesting, Fysieke Wijkvernieuwing, Grondzaken, Monumenten, Cultuurverandering
• Dig Istha (PvdA): wethouder Sociale Zaken en Werkvoorziening, Forum, Cultuur, Sport, Cultuurverandering
• Joost van Keulen (VVD): wethouder Verkeer en Vervoer, Economische Zaken en Innovatie, Internationalisering (incl. handelsbetrekkingen), Binnenstad, Cultuurverandering
• Jannie Visscher (SP): wethouder Zorg en Welzijn, Integratie en Emancipatie, Sociale Wijkvernieuwing, Stadstoezicht, Ouderen, Jeugd, Cultuurverandering
• Ton Schroor (D66): wethouder Financiën, Personeel en Organisatie, Arbeidsmarktbeleid, Cultuurverandering
• Jan Seton (CDA): wethouder Stadsbeheer en Reiniging, Ecologie, Duurzaamheid en Milieu, Recreatie, Dierenwelzijn, Cultuurverandering

Referendum 2005

Op 29 juni 2005 werd in Groningen een referendum gehouden over de toekomst van de oostzijde van de Grote Markt. In totaal was 54% van de stemmers voor de plannen van het College van B&W, maar de uitslag van het referendum is niet bindend. Dit komt doordat niet voldaan werd aan het criterium dat minimaal 30% van de kiesgerechtigden voor of tegen het voorstel moet hebben gestemd. De gemeenteraad heeft de uitslag overgenomen. De SP, voorafgaand aan het referendum tegenstander, steunt op grond van de uitslag de plannen. Na verloop van tijd brokkelt de brede steun in de gemeenteraad af. VVD en CDA, die na 2006 het college verlaten, worden kritischer en de kritiek van de Stadspartij wordt bij de verkiezingen van 2010 zeer scherp. De meerderheid van de raadsfracties blijft echter ook na de verkiezingen van 2010 voorstander van de plannen: naast de vier coalitiepartijen zijn ook ChristenUnie en Student en Stad positief over de bouw van het Groninger Forum. Alleen VVD, CDA en de Stadspartij tonen zich tegenstander. Nieuwkomer Partij voor de Dieren voert zelf campagne met de kreet: Groningen Gromt tegen het Forum.

Millennium en Fairtrade Gemeente

Groningen is een Millennium Gemeente. Groningen heeft zich aangemeld als millennium gemeente (een van de 44 gemeenten in Nederland) die meedoet met een landelijk, door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten internationaal opgezette actie, om mee te helpen de acht doelstellingen die door de Verenigde Naties opgesteld zijn te behalen in 2015. In 2009 behaalde Groningen samen met de gemeente Goes als eerste in Nederland de titel Fairtrade Gemeente. Fairtrade Gemeente is een titel die aangeeft dat bedrijven, organisaties, winkels, horeca en de lokale overheid veel aandacht besteden aan fairtrade.

Indeling

De gemeente Groningen (2012)

Stadsdelen Groningen

voor wijken van de Stad Groningen zie Groningen

De gemeente Groningen is ingedeeld in vijf stadsdelen: Binnenstad, Oude wijken, Noordwest/Hoogkerk, Noorddijk en Zuid. Hiervan behoren Binnenstad, Oude wijken en Zuid geheel tot de Stad Groningen, de stadsdelen Noordwest/Hoogkerk en Noorddijk bevatten ook andere kernen van de gemeente. De stadsdelen hebben geen officiële status en worden voornamelijk binnen de gemeentelijke organisatie zelf gebruikt. Voor statistische doeleinden hanteert het CBS een eigen indeling in wijken en buurten.

Kernen in de gemeente Groningen zijn:

Dorkwerd Engelbert Euvelgunne Groningen Hoogkerk Leegkerk Middelbert

Noorddijk Noorderhoogebrug Oosterhoogebrug Roodehaan Ruischerbrug Slaperstil Vierverlaten

In april 2006 werd bekend dat de gemeente Groningen in gesprek is met de gemeente Slochteren over de ruil van grondgebied, dit in verband met de bouw van Meerstad. De ruil waar aan gedacht wordt houdt in dat Engelbert en Middelbert naar Slochteren zullen gaan, en de bouwgebieden in de nieuwe wijk Gronings worden. De inwoners van Engelbert en Middelbert hebben al laten weten niets voor zo'n ruil te voelen.

Ontwikkeling bevolking en annexaties

Historische ontwikkeling van het aantal inwoners
Jaar	Inwoners	Jaar	Inwoners
1795	23.770	1930	105.146
1830	30.260	1947	132.021
1840	33.484	1956	142.561
1849	33.694	1960	145.125
1859	35.502	1971	169.385
1869	37.984	1980	162.952
1879	46.058	1990	168.702
1889	56.018	2000	174.250
1899	66.537	2004	180.604
1909	74.613	2006	181.613
1919	87.594	2011	190.148
1920	90.778	2012	193.250
Bron 1: www.volkstellingen.nl (tot 1971) Bron 2: CBS Statline (na 1971)

Groningen in de Gouden Eeuw.

Groningen ontwikkelde zich in ruim twee honderd jaar van een gemeente met ruim 23.000 inwoners in 1795 tot een gemeente met ruim 190.000 inwoners in 2010 (zie : bijgevoegd overzicht). Een deel van de stijging is te danken aan de annexaties die in de loop der tijd plaatsvonden. Zo werd in 1884 een stuk van de gemeente Haren geannexeerd rond de Van Mesdagkliniek, waarbij de grens ten zuiden van de Helperlinie werd gelegd. In de jaren 1910 werd een aantal annexaties gepleegd in het kader van de bouw van een aantal woonwijken (ongeveer 1000 hectare in totaal): Kostverloren (van Hoogkerk) in 1912, De Hoogte (van Noorddijk) in 1914 en Helpman (van Haren) in 1915. In 1969 werden de hele gemeenten Noorddijk en Hoogkerk en delen van de gemeenten Adorp, Bedum en Haren toegevoegd aan het grondgebied van Groningen. Deze enorme annexatie omvatte de dorpen en gehuchten Bangeweer, Dorkwerd, Eelderwolde (het deel dat daarvoor onder Haren viel), Engelbert, Euvelgunne, Harssens (deels), Hoogkerk, Kinderverlaat, Kleiwerd, Koningspoort, Leegkerk, Middelbert, Noorddijk, Noorderhoogebrug, Oosterhoogebrug, Oude Harssens (deels), Oude Roodehaan, Pannekoek, Paddepoel (deels), Peizerweg, De Poffert (deels), Roodehaan, Ruischerbrug, Selwerd, Slaperstil, Vierverlaten en Zuidwending. In 1987 werd een deel van het gehucht Matsloot geannexeerd van de Drentse gemeente Roden. In 1998 werd Bruilweering geannexeerd van de Drentse gemeente Eelde. In 2012 werd een ruil van grondgebied met de gemeente Slochteren (Engelbert en Middelbert tegen de bouwgrond van stadswijk Meerstad) voorgesteld maar vervolgens weer afgeblazen.

Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
Winsum	Bedum	Ten Boer
Zuidhorn Leek		Slochteren
Noordenveld (Dr)	Tynaarlo (Dr)	Hoogezand-Sappemeer Haren

Monumenten

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

• Lijst van rijksmonumenten in Groningen (gemeente)
• Lijst van oorlogsmonumenten in Groningen (gemeente)

Zie ook

• Lijst van burgemeesters van Groningen
• Stad Groningen

Externe link

• Website Gemeente Groningen

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Groningen (city) van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

53°13'N, 6°34'O