Gendün Drub

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gendün Drub
Gendün Drub
Gendün Drub
Tibetaans དྒེ་འདུན་འགྲུབ་
Tibetaans pinyin Gêdün Chub
Wylie dGe-'dun grub-pa
Vereenvoudigd Chinees 根敦珠巴
Portaal  Portaalicoon   Tibet

Gendün Drub (Gyurme Rupa (bij Sakya), 1391 - Shigatse, 15 januari 1475) is achteraf gezien de eerste dalai lama van Tibet. Gendün Drub was leerling (en waarschijnlijk een neef) van Tsongkhapa (1357-1419), de stichter van de gelugorde.

De vijfde dalai lama, Ngawang Lobsang Gyatso beschreef hem als de reïncarnatie van Padma Dorje. Voorafgaand aan Gendün Drubs leven heeft hij vele reïncarnaties opgetekend die uiteindelijk teruggaan tot Chenrezig, de bodhisattva die in India bekend is onder de naam Avalokitesvara, waaronder zeven koningen van Tibet, drie priesters en vier simultane levens.[1]

Biografie[bewerken]

Gendün Drub werd als Pema Dorje in een koeienstal geboren als de 3e zoon van een nomadische familie en groeide als herder op. Op zevenjarige leeftijd ging hij naar het klooster in Narthang. Daar ontmoette hij Khädrub Je (1385-1438). Khedrupje was de eerste pänchen lama en beiden kregen ze les van Tsongkhapa. Een jaar voor het overlijden van Tsongkhapa werd Khedrupje de 2e abt van deze orde. Na diens overlijden werd Gendun Druppa de 3e abt van de gelugorde. Het was toen dat hij zijn naam Gendun Druppa kreeg wat "hij die streeft naar volledige deugdzaamheid" betekent.

In 1447 stichtte Gendun Druppa het klooster Tashilhunpo in Shigatse, de tweede stad van Tibet na Lhasa. In 1453 waren de bouwwerkzaamheden gereed. Dit betekende de eerste verspreiding van de gelugschool buiten de hoofdstad Lhasa.

Gendün Drub had geen politieke macht. De politieke macht was in handen van onderkoningen zoals de sakya's, de prins van Tsang en de Mongoolse Khan; de rol van de dalai lama als koning begon pas bij tijdens het bewind van de vijfde dalai lama Ngawang Lobsang Gyatso.

Bibliografie[bewerken]

De belangrijkste teksten van Gendün Drub waren:

  • Zonlicht op het pad naar de vrijheid, een commentaar op de Abhidharma-kosha
  • Het verbijzelen van de kwade machten tot stof, een episch gedicht over het leven en de bevrijdende daden van de Boeddha
  • Lied van de oostelijke sneeuwberg, een gedicht opgedragen aan Tsongkhapa

Een bekend gedicht is: "Een rozenkrans van geestelijk advies."

Aan de intelligente vrienden met belangstelling
voor de leringen,
luister goed naar een bescheiden advies.
Hoewel wij eindeloos omzwerven in het wiel
van dood en geboorte,
is er weinig tijd voor langdurig geluk,
vanwege het negatieve waarin wij ons wentelen.
Zoek naar het ambrozijn van de onsterfelijkheid,
de wijsheid van zowel de dagelijkse als de
allerhoogste waarheid.
Kleed uzelf eenvoudig en onopvallend en
spreek niet op onaangename wijze of misleidend.
Dompel het verstand onder in heilzame spiritualiteit.
Beweeg u voort in de wijsheid van de hoogste
werkelijkheid,
zoals een vis zwemt in de oceaan,
zonder de haken van verleiding en gebondenheid.
De grote boom staat trots en rechtop als een koning,
echter zal hij ook op een dag oud en verdroogd zijn.
De Heer van de Dood zal ook ons eens komen halen,
en als wij dan, zonder de juiste kennis, daar niet
op zijn voorbereid,
zullen wij zonder twijfel smart en spijt kennen.
De ontelbare hoeveelheid levende wezens zijn,
zoals ikzelf, gevangen in de cyclus van het bestaan.
Vele malen zal men als een vader voor mij zijn
geweest,
En zich liefdevol over mij hebben ontfermd.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (nl) Spierenburg, Henk (2000) Over 25 incarnaties van de Dalai Lama - Een speurtocht naar 24 voorgaande levens en zijn huidige leven, Ankh Hermes, Deventer, ISBN 90-202-8199-2, pag. 7-25