Genji monogatari

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
17e-eeuws tafereel van Genji Monogatari

Genji Monogatari (Het verhaal van prins Genji; 源氏物語) is een Japanse roman die begin 11e eeuw werd geschreven. Waarschijnlijk is Murasaki Shikibu de auteur. Het is één van de oudste romans die in deze taal is geschreven, en wordt soms de eerste roman ter wereld genoemd.

De eerste gedeeltelijke vertaling van Genji Monogatari kwam van Suematsu Kenchō. Een vrije vertaling van vrijwel het hele verhaal werd geproduceerd door Arthur Waley.[1] Edward Seidensticker maakte de eerste volledige vertaling van het verhaal in het Engels.[2]

De roman is meerdere malen verfilmd. In het Nederlands bestaat er een uitgave onder de naam Avondgezichten, liefdes uit het leven van prins Genji, maar dit is slechts een deel van de roman. In november 2013 verscheen een volledige vertaling van de Genji door Jos Vos.

Achtergrond[bewerken]

De Genji is hoofdstuk voor hoofdstuk geschreven in etappes. Het bevat veel elementen die vandaag de dag ook in moderne romans terug te vinden zijn, zoals een centraal personage omgeven door een groot aantal belangrijke en minder belangrijke bijpersonages, een uitwerking van het karakter van de hoofdpersonen, een aantal gebeurtenissen binnen een bepaalde tijdsperiode van het leven van de hoofdpersoon. Het verhaal maakt niet echt gebruik van een plot. In plaats daarvan is het meer een weergave van het echte leven; personages worden ouder en gaan om met de dingen die ze op hun pad tegenkomen.

Een van de lastigere aspecten voor lezers is dat vrijwel geen van de personages in de Genji een expliciete naam krijgt. Er wordt meer naar hen gerefereerd middels hun rang of rol. Dit is als gevolg van het beleid van de periode waarin het verhaal werd geschreven. Tijdens Heianperiode was het aan het keizerlijk hof niet gebruikelijk elkaar vrijuit bij naam te noemen. In moderne vertalingen zijn soms bijnamen toegevoegd om het verhaal voor de lezer wat duidelijker te houden.

Verhaallijn[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

De roman verhaalt over het leven van de zoon van een de Japanse keizer, voor de lezers Hikaru Genji genoemd. Hij begint zijn leven als officier aan het hof. De roman behandelt vooral zijn liefdesleven en zijn plaats in de aristocratie van de Heianperiode.

Ook centraal staat één van zijn concubines. Genji gaat op zoek naar de liefde en verleidt meerdere vrouwen. Zijn adellijke positie komt hem hierbij goed van pas. Na een periode moet hij de hoofdstad verlaten. Hij wordt vader en keert later weer terug. Uiteindelijk sterft Genji. Het laatste hoofdstuk gaat over de zonen van Genji.

Schrijver[bewerken]

Murasaki Shikibu, illustratie door Tosa Mitsuoki,17e eeuw

De Genji wordt vandaag de dag vaak toegeschreven aan Murasaki Shikibu, maar in hoeverre zij werkelijk de auteur van Genji is staat al jaren ter discussie. De kans dat hier ooit opheldering over komt is echter klein, tenzij er een archeologische bron wordt gevonden die uitsluitsel kan geven. Mogelijk was Shikibu een van de auteurs, maar is het verhaal ook deels door andere mensen geschreven.

Over het algemeen wordt aangenomen dat de roman in zijn huidige vorm werd voltooid in 1021, toen de auteur van de Sarashina Nikki in haar dagboek schreef een volledige kopie van het verhaal te hebben verkregen. Ook zijn er bewijzen dat het verhaal al grotendeels bestond in 1008.[3]

Yosano Akiko, de eerste auteur die een moderne vertaling van de roman maakte, was van mening dat Shikibu enkel de hoofdstukken een tot 33 had geschreven. Hoofdstukken 34 en 35 waren volgens hem van haar dochter Daini no Sanmi. Andere geleerden twijfelen ook aan het feit of Shikibu echt de latere hoofdstukken heeft geschreven, vanwege enkele tegenstrijdigheden tussen de hoofdstukken 34 en verder en de eerdere hoofdstukken.

Een veelgehoord tegenargument van de theorie dat er meer schrijvers waren dan alleen Shikibu is dat de roman wel in zijn geheel dezelfde stijl en van dezelfde kwaliteit is geschreven; iets dat onwaarschijnlijk zou zijn als er meer dan een schrijver aan had gewerkt.

Verfilmingen[bewerken]

De Genji is meerdere malen verfilmd, waaronder in 1951 door Kōzaburō Yoshimura, in 1966 door Kon Ichikawa, en in 1987 doorGisaburo Sugii. Die laatste verfilming was een animatiefilm, die bovendien alleen de eerste 12 hoofdstukken omvat.

In 2001 maakte Tonko Horikawa een verfilming met een cast die uitsluitend uit actrices bestond. In de film, getiteld Sennen no Koi - Hikaru Genji Monogatari, verteld Murasaki het verhaal aan een meisje als les over het gedrag van mannen.

Begin 2009 verscheen een 11 afleveringen tellende anime over Genji Monogatari getiteld Genji Monogatari Sennenki.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Shikibu, Murasaki; Waley, Arthur, The Tale of Genji, Modern Library. Vintage, 1960
  2. Shikibu, Murasaki; Seidensticker, Edward, The Tale of Genji, Knopf, 1976
  3. The Diary of Lady Murasaki, ed. Richard Bowring, Penguin Classics 2005, p.31, note 41.