Zuidpool

De zuidpool met het Zuidpoolstation, omringd met de vlaggen van de landen die akkoord zijn gegaan met het Antarctisch Verdrag. In werkelijkheid beweegt de ijskap, en ligt de geografische pool een paar honderd meter buiten dit ceremoniële punt.

Het zuidpoolgebied (Antarctica) vormt geen staatkundige eenheid. De status van het gebied is vastgelegd in het Antarctisch Verdrag, gesloten door twaalf landen in Washington op 1 december 1959. Dit verdrag werd mede gestimuleerd door de goede wetenschappelijke samenwerking tijdens het Internationaal Geofysisch Jaar 1957-1958. Hierin werd vastgelegd dat de staten die het verdrag hebben ondertekend of zich erbij hebben aangesloten het zuidpoolgebied uitsluitend voor vreedzame doeleinden en wetenschappelijk onderzoek zullen gebruiken.

De koudste temperatuur ooit gemeten op het continent ligt op -89,2 °C, de warmste temperatuur gemeten is -12,3 °C.

Geografische zuidpool

De geografische zuidpool van een planeet is het zuidelijke snijpunt van de draaiingsas met het oppervlak. Voor de aarde is dit punt gelegen op het continent Antarctica. De basis Zuidpoolstation Amundsen-Scott bevindt zich hier. Deze basis is het hele jaar door bezet.

Geomagnetische zuidpool

Doordat de Aarde beschikt over een magnetisch veld is er eveneens sprake van de geomagnetische zuidpool, wat natuurkundig gezien op de Aarde een magnetische noordpool is. Aangezien de richting van het magnetisch veld op langere termijn niet stabiel is, is de locatie van de geomagnetische zuidpool niet vast. Momenteel (in 2008) ligt de geomagnetische zuidpool op 137° 51' 45" OL, 64° 31' 38" ZB. De plaats, de richting en de sterkte van het magnetisch veld veranderen voortdurend. Regelmatig treedt er bovendien een omslaan van het magnetisch veld op, een omwisseling van de (natuurkundige) magnetische noord- en zuidpool. De laatste keer dat dat is gebeurd is ca. 780.000 jaar geleden.

Eerste mensen op de zuidpool

De eerste mensen die de geografische zuidpool bereikten, waren de Noor Roald Amundsen en diens ploeg op 14 december 1911.

In december 1963 bereikte G.M.A. Brummer, luitenant ter zee 1e klasse, als eerste Nederlander de Zuidpool als navigator van een Amerikaans vliegtuig. Hij was als officier toegevoegd aan de Amerikaanse Taskforce 43 die met behulp van de U.S.S. Glacier Antarctica verkende.

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Zie de categorie South Pole van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

90° S, 0° O