Gerard Croiset
Gerard Croiset (Laren (Noord-Holland), 10 maart 1909 - Utrecht, 20 juli 1980) was na de Tweede Wereldoorlog Nederlands bekendste paragnost en paranormaal genezer.
Zijn vader was de Nederlands-joodse acteur Hijman Croiset en zijn moeder Judith Boekbinder, eveneens van joodse afkomst. Hij werd geboren te Walden onder de naam Gerard Boekbinder.[1] Nadat zijn vader in 1916 het gezin verliet en zijn moeder in het ziekenhuis belandde werd Croiset ondergebracht bij een pleeggezin in Hengelo (O). In zijn jeugd had hij al zogenaamde 'droomvriendjes', mogelijk om zijn eenzaamheid te verdrijven.
In de jaren '30 bouwde Croiset in Twente een zekere reputatie op als paranormaal genezer, en via parapsycholoog G. Zorab van de Studievereniging voor Psychical Research (SPR) kwam hij onder de aandacht van Wilhelm Tenhaeff.
Na de oorlog leidde de samenwerking met Tenhaeff tot internationale bekendheid van beide mannen. Naast de zogenaamde stoelenproef, waarin Croiset trachtte van tevoren de persoon te beschrijven die op een bepaalde stoel zou gaan zitten[2], werd hij ook bekend door zijn hulp bij het zoeken naar vermiste kinderen. Hoewel Croiset tijdens zijn leven veel waardering opbouwde, werd na zijn dood die faam voor een deel tenietgedaan door de onwetenschappelijke methodes die Tenhaeff gebruikte. De Vereniging tegen de Kwakzalverij zette Croiset in haar "Top twintig van Kwakzalvers in de twintigste eeuw" op de elfde plaats.[3] Maar het blijft onduidelijk op basis van welke feiten blijkt dat Croiset een kwakzalver zou zijn.
Croiset trouwde op 4 augustus 1933 met Gerharda ter Morsche (1910-1973). Uit dit huwelijk werden 4 zoons en 1 dochter geboren. Tijdens de oorlog moest Croiset tot september 1942 de Jodenster dragen vanwege zijn afkomst. Nadat hij echter de erkenning door zijn vader had laten nietigverklaren en een naar de Verenigde Staten geëmigreerde huisvriend van "Arische" afkomst als vader werd vermeld, kon hij aan deze verplichting ontkomen.[4] Juridisch gezien thans halfjood, gehuwd met een niet-joodse vrouw, bleef Gerard Croiset van deportatie gespaard.[4] Aan het einde van de oorlog moest hij echter in Heek en Gronau dwangarbeid voor de Duitse bezetter verrichten.[4] Van 1942 tot 1950 droeg hij officieel de achternaam Boekbinder, daarna nam hij de naam Croiset wederom aan. Na het overlijden van zijn eerste echtgenote huwde Croiset op 9 april 1976 met Hendrika Adèle Jonkman (geb. 1930). Dit huwelijk bleef kinderloos. Croiset overleed op 71-jarige leeftijd aan een hartinfarct. Zijn praktijk werd voortgezet door zijn dochter Nannie Veerman-Croiset (*ca. 1936).
Croiset was een broer van de acteur Max Croiset, een halfbroer van Odo Croiset, een oom van Hans en Jules Croiset en een zwager van Eli Asser.
Externe links [bewerken]
- Croiset, Gerard (1909-1980)
- Paranormaal genezer Nannie Veerman-Croiset vertelt over haar vader Voetspoor.nl 30 oktober 2004
- Inghist.nl: M. Gibbels, Biografie van Gerard Croiset. (2002) (BWN )
- P.H. Hoebens, De professor en de paragnost. Skepter, sept/dec 1988
- Wie is Wie in Overijssel.
Noten
|
