Gerard David
Gerard David (Oudewater ca. 1460 - Brugge 13 augustus 1523) was een Vlaams kunstschilder.
Biografie [bewerken]
Gerard David werd in 1484 meester in het schildersgilde te Brugge en in 1515 in het Sint-Lucasgilde te Antwerpen. Zijn vroegste werken laten vooral in de weergave van het landschap een vorming in Haarlem veronderstellen. Van 1484 tot ca. 1498 onderging David invloeden van schilders als Jan van Eyck, Rogier van der Weyden, Hugo van der Goes en Hans Memling, aan wie hij motieven en soms composities ontleende (bijvoorbeeld De Aanbidding der Wijzen, Alte Pinakothek, München, naar Van der Goes). Gerard Davids persoonlijkheid komt tot uiting in de vrij gedrongen personages en in een warm, doch somber kleurengamma.
Tussen 1498 en 1511 ontstonden Davids meesterwerken, zoals: Het Oordeel van Cambyses (1498; Groeningemuseum, Brugge), Bruiloft te Kana (Musée du Louvre, Parijs) en de Virgo inter virgines (1509; Musée des Beaux-Arts, Rouen), waarin een harmonisch evenwicht is bereikt. In het Doopsel van Christus (1502-1507; Groeningemuseum, Brugge) zijn de plastische personages in het landschap geplaatst en niet meer ervoor, en er is een sfeer van een bos geschapen, evenals in Twee landschappen (altaarvleugels, Mauritshuis, Den Haag). Zijn palet werd koeler.
Men neemt aan dat David tussen 1511 en 1515 in Noord-Italië vertoefde; daarna vestigde hij zich te Antwerpen. Onder invloed van Quinten Massijs (I) en het nieuwe milieu won zijn stijl aan zachtheid en bekoorlijkheid; het verloor echter aan grootsheid, zoals blijkt uit de Rust op de vlucht naar Egypte (Museu Nacional de Arte Antiga, Lissabon) en de Madonna met de paplepel (Koninklijk Museum voor Schone Kunsten van België, Brussel).
Hoewel hij beschouwd wordt als de laatste van de Vlaamse Primitieven, hoort David reeds tot de kunst van de 16e eeuw, zowel door de monumentaliteit van zijn personages als door zijn verworvenheden in de landschapschildering. Te Brugge bleef zijn stijl, enigszins verzwakt en gemaniëreerd, naleven in het werk van Adriaen Isenbrant, Ambrosius Benson en A. Cornelisz.
David was ook miniaturist en verzorgde samen met anderen een aantal miniaturen in gebeden- en getijdenboeken: o.a. het breviarium van 'Isabel la Catolica' (Londen, British Library, Add. Ms. 18851) samen met de 'Meester van het Dresden Gebedenboek' en Gerard Horenbout en het getijdenboek van paus Alexander VI (Papa Borgia) (Brussel, Koninklijke Bibliotheek, IV 480 / einde 15e eeuw) eveneens samen met Horenbout. (Zie: interne link Getijdenboek en http://www.omifacsimiles.com/cats/faks.pdf - Engelstalige website: facsimile uitgaven van getijdenboeken)
Schilderstijl [bewerken]
De werken van Gerard David behoren tot de Noordelijke renaissance.
Externe links [bewerken]
 |
Zie de categorie Gerard David van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
