Gerd von Rundstedt

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Karl Rudolf Gerd von Rundstedt
Bundesarchiv Bild 183-L08129, Gerd v. Rundstedt.jpg
Bijnaam "Priester"
Geboren 12 december 1875
Aschersleben, Pruisen, Duitse Keizerrijk
Overleden 24 februari 1953
Hannover, Nedersaksen, Bondsrepubliek Duitsland
Begraven Stadtfriedhof Stöcken, Hannover
Land/partij Vlag van het Duitse Keizerrijk Duitse Rijk
Vlag van Duitsland Weimarrepubliek
Vlag van nazi-Duitsland nazi-Duitsland
Onderdeel Kaiserstandarte.svg Deutsches Heer
Flag of Weimar Republic (war).svg Reichswehr
Balkenkreuz.svg Heer (Wehrmacht)
Dienstjaren 18921938
19391945
Rang WMacht arab OF10 vert.jpg Rank insignia of Generalfeldmarschall of the Wehrmacht.svg Generalfeldmarschal
Eenheid Husaren-Regiment „König Humbert von Italien“ (1. Kurhessisches) Nr. 13
Magdeburgisches Husaren-Regiment Nr. 10
Infanterie-Regiment „von Wittich“ (3. Kurhessisches) Nr. 83
2. Ober-Elsässischen Infanterie-Regiment Nr. 171
Preußische Kriegsakademie
3. Kavallerie-Division (Reichswehr)
18. Infanterie-Regiment (Reichswehr)
2. Kavalleriedivision (Reichswehr)
Leiding over Heeresgruppe Süd
Oberbefehlshaber West
Slagen/oorlogen Eerste Wereldoorlog

Tweede Wereldoorlog

Onderscheidingen Ridderkruis met Eikenloof en Zwaarden

Karl Rudolf Gerd von Rundstedt (Aschersleben, 12 december 1875Hannover, 24 februari 1953) was een Duits veldmaarschalk in de Tweede Wereldoorlog.

Jeugd en carrière voor Eerste Wereldoorlog[bewerken]

Karl stamde uit een adellijke Pruisische familie en militair geslacht dat terugging tot de 12e eeuw. Op 12-jarige leeftijd ging hij naar de kadettenschool in Oranienstein. Hij kende al Engels van het Engelse kindermeisje dat men destijds in dienst had. Later zou Von Rundstedt het examen tolk Frans afleggen. Toen hij 16 jaar was, werd hij toegelaten tot de Haupt Kadetten Anstalt (de centrale Pruisische kadettenschool) in Groß-Lichterfelde bij Berlijn, waar hij in 1892 met succes het examen aflegde om toegelaten te worden tot de rang van aspirant-officier. In 1892 trad Von Rundstedt toe tot het 83ste Infanterieregiment von Wittlicht (Kurhessische no. 3) te Kassel, waar hij zes maanden diende, om vervolgens aan de Kriegsschule te Hannover examen af te leggen voor de rang van Fähnrich. In 1902 trouwde hij met Louise von Götz, de dochter van een gepensioneerde officier. In datzelfde jaar slaagde hij voor het toelatingsexamen voor de Kriegsakademie, waarna het jonge paar verhuisde naar Berlijn. In 1906 werd Von Rundstedt op proef bij de Generalstab (Grote Generale Staf) aangesteld, en toen hij voor het laatste, zeer zware examen geslaagd was, werd hij in maart 1909 benoemd tot Hauptmann bij de Generalstab. Hij werd geplaatst bij de staf van het hoofdkwartier van het XIde Armeekorps, en ging in september 1912 als compagniecommandant aan de slag bij het 171ste Infanterieregiment in Colmar in Elzas-Lotharingen.

Carrière vanaf Eerste Wereldoorlog[bewerken]

Hij diende reeds in de Eerste Wereldoorlog, waarbij hij uiteindelijk promoveerde tot chef-staf van het 15e Legerkorps. In de Tweede Wereldoorlog leidde hij een legergroep in de aanval op Polen (1939) en Heeresgruppe A in de veldtocht tegen Frankrijk (1940). In 1940 werd hij tot veldmaarschalk bevorderd. Tijdens Operatie Barbarossa leidde hij Heeresgruppe Süd, de opmars in Oekraïne, tot eind november 1941. Dit vanwege het feit dat hij ontslag nam nadat Adolf Hitler weigerde om zich tactisch terug te trekken uit Rostov. Na 1943 had hij het opperbevel over alle Duitse troepen aan het westelijke front. Ondanks zijn verachting voor en botsingen met Hitler, heeft hij nooit tegen hem samengespannen. Na de mislukte aanslag op Hitler werd hij onder druk gezet om voorzitter te worden van een eretribunaal (met Heinz Guderian en Wilhelm Keitel als leden) dat de officieren onder de samenzweerders oneervol uit het leger moest ontslaan. Van mei 1945 tot 1949 verbleef hij in krijgsgevangenschap. Hij werd tenslotte vanwege zijn slechte gezondheidstoestand in 1949 vrijgelaten en stierf op 24 februari 1953 in Hannover.

Eerste Wereldoorlog[bewerken]

Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog kreeg Von Rundstedt onmiddellijk werk bij de operationele staf van de 22. Reservedivision. Hij werd later bevorderd tot majoor dankzij het uitbreken van de oorlog. Zijn divisie vocht tijdens de slag aan de Marne aan de rechtervleugel van het westfront. Tijdens deze gevechten werd de divisiecommandant gedood waarna Von Rundstedt het bevel overnam. Aan het begin van de loopgravenoorlog verliet hij de divisie en werd hij bij de staf van Duitse militaire regering in België geplaatst. Nadien diende hij nog bij verschillende divisies. Na de oorlog werd Von Rundstedt in het sterk verkleinde Duitse leger opgenomen, de Reichswehr.

Tweede Wereldoorlog[bewerken]

von Rundstedt met Blaskowitz in 1939

Op het moment dat Von Rundstedt ervan overtuigd was dat Hitler op een oorlog uit was, maakte hij duidelijk dat Duitsland nog helemaal niet klaar was voor het voeren van een moderne oorlog op korte termijn. Het gevolg was dat Hitler Von Rundstedt met pensioen stuurde. Hij haalde Von Rundstedt echter snel terug door het gebrek aan ervaren bevelhebbers. Toen de oorlog in september 1939 begon, was Von Rundstedt betrokken bij de aanval op de hoofdmacht van de Poolse strijdkrachten (Fall Weiss). Hij wist te voorkomen dat de Poolse troepen zich konden terugtrekken over de Weichsel. Voor zijn verdiensten kreeg hij het Ridderkruis.

In de Duitse aanval op Frankrijk en de Lage Landen was Von Rundstedt bevelhebber van Heeresgruppe A. Samen met het grotendeels van de pantserstrijdkrachten rukte hij op door de Ardennen. Na de val van Frankrijk werd Von Rundstedt door Hitler benoemd tot Generalfeldmarschall. Toen begonnen ze met de planning van Operatie Seelöwe, de invasie van Groot-Brittannië. Deze invasie vond echter nooit plaats omdat de Luftwaffe er niet in slaagde om voordeel te halen in de Slag om Engeland. Hitler besloot dan om van start te gaan met de plannen om de Sovjet-Unie aan te vallen. Heeresgruppe A. werd voorbereid op de aanstaande aanval.

In april 1941 werd Heeresgruppe A omgedoopt tot Heeresgruppe Süd. Toen ze op 22 juni 1941 begonnen met Operatie Barbarossa rukte Von Rundstedt op richting Kiev. Nadat de omsingelde Sovjets zich hadden overgegeven, rukte Heeresgruppe Süd op naar Rostov aan de Don. Door vele Sovjet tegenaanvallen was Von Rundstedt genoodzaakt zich terug te trekken. Hitler was razend en Von Rundstedt bood zijn ontslag aan.

Westfront[bewerken]

In maart 1942 werd Von Rundstedt teruggeroepen en benoemd tot opperbevelhebber in het westen. Hij moest het westfront voorbereiden tegen de verwachte geallieerde invasie. Hierdoor had hij toezicht op de bouw van de Atlantikwall. Dit was een enorm netwerk van bunkers en verdedigende stellingen aan de westkust van Europa.

In 1942 vond de eerste landing plaats bij Dieppe. Dit was echter een regelrechte zelfmoordinvasie. De Duitsers versloegen de voornamelijk Canadese troepen en tegen de regels van de oorlogswetten in leverde Von Rundstedt de geallieerde krijgsgevangenen uit aan de Gestapo.

Op 6 juni 1944, de dag die bekendstaat als D-Day landen de geallieerden in Normandië. Von Rundstedt kende geen vrijheid van handelen met betrekking tot het verplaatsen van troepen. Hitler dacht dat D-Day een afleidingsmanoeuvre was voor een nog zwaardere landing in het nauw van Calais. Wilhelm Keitel vroeg op 1 juli 1944 via de telefoon aan Von Rundstedt: "Wat moeten we nu doen?" Von Rundstedt antwoordde: "De oorlog beëindigen, stel idioten!"[1] Keitel vertelde dit door aan Hitler en Von Rundstedt werd uit zijn commando ontzet en vervangen door Günther von Kluge. Wel kreeg Von Rundstedt voor zijn verdiensten de eikenbladeren toegevoegd aan het ridderkruis.

Op 1 september 1944 werd Gerd Von Rundstedt door Adolf Hitler teruggeroepen als opperbevelhebber van het gehele westfront. In naam was Von Rundstedt verantwoordelijk voor het mislukken van de geallieerde operatie Market Garden. Von Rundstedt werkte nadien mee aan het Ardennenoffensief waarover hij in naam ook het bevel voerde. Op 18 februari 1945 kreeg hij van Hitler de zwaarden bij het ridderkruis toegevoegd, vanwege zijn uitstekende verdiensten. Op 11 maart 1945 werd Generalfeldmarschall Gerd Von Rundstedt voor de laatste maal ontslagen. Dit vanwege de succesvolle oversteek van Amerikaanse soldaten bij de onopgeblazen Ludendorffbrug over de Rijn bij Remagen.

Finale campagnes[bewerken]

In de nasleep van het Complot van 20 juli 1944 tegen Hitler gaf Von Rundstedt zijn carrière een nieuwe impuls door op 2 augustus zitting te nemen in de Ehrenhof van de Wehrmacht, bestaande uit topofficieren, die tot doel had het leger te zuiveren van medeplichtigen aan die aanslag en ze voor de krijgsraad te slepen. In plaats daarvan werden zen aan Roland Freisler's Volksgerichtshof overgedragen. Generalfeldmarschal Günther von Kluge werd ook verdacht van betrokkenheid bij het complot en pleegde zelfmoord op 17 augustus 1944. Achttien dagen later, op 3 september, keerde Von Rundstedt terug naar OB West - Koblenz om de troepen aan het westelijk front drastisch te reorganiseren. In september kon Walter Model mede daardoor nog een succesvolle defensieve actie uitvoeren tijdens Operatie Market Garden en in november 1944 nog eens in de Slag om het Hürtgenwald, net ten oosten van de Belgische grens. De Slag om de Ardennen, het laatste grote Duitse offensief in het Westen, werd gelanceerd op 16 december. De Duitse operatie kreeg de codenaam ‘Wacht am Rhein’ maar werd bekender als het ‘Von Rundstedt-offensief'. Maarschalk Von Rundstedt was maar zijdelings bij de voorbereidingen betrokken, maar de geallieerden dachten het tegenovergestelde, aangezien hij bevelhebber was van de Duitse troepen van het westelijke front. De Duitse divisies hadden als ultieme doel de herovering van de Antwerpse haven, waardoor de geallieerde bevoorrading in de problemen komt. Von Rundstedt zag de nabije toekomst niet rooskleuring in. Zo verklaarde hij ‘Het was voor mij duidelijk dat de beschikbare troepen veel te gering in aantal waren, en in feite geloofde geen enkele militair dat het doel, de herovering van Antwerpen, was te verwezenlijken. Maar ik wist dat het zinloos was om bij Hitler de haalbaarheid van iets te betwisten. Op 27 januari 1945 was de strijd beslecht. De geallieerden hadden gewonnen. Het Ardennenoffensief had welgeteld 53 dagen geduurd. Von Rundstedt zocht de oorzaken van de Duitse nederlaag bij de slechte samenstelling van de troepen, de slechte bevoorrading van vooral brandstof, en de ontoereikende transportmogelijkheden. Maar de beslissende factor was het overwicht van het geallieerde leger, wiens kracht Hitler compleet had onderschat.

Gevangenneming[bewerken]

Gerd Von Rundstedt voor het militaire tribunaal in Neurenberg.

De veldmaarschalk werd in mei 1945 door Amerikaanse soldaten gevangengenomen in Bad Tölz en uitgeleverd aan Groot-Brittannië. Meer dan drie jaar bracht hij in gevangenschap door vooraleer hij verscheen om te getuigen voor het militaire tribunaal in Neurenberg. Hoewel hij op het hoogste niveau betrokken was bij de meeste militaire campagnes, schenen de Britten nooit overwogen te hebben enige aanklacht tegen hem in te dienen.

Gerd von Rundstedt keerde in 1951 terug naar West-Duitsland en stierf op 24 februari 1953 in Hannover.

Militaire loopbaan[bewerken]

Decoraties[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. "Den Krieg beenden, Ihr Idioten!" Ooggetuige generaal Günther Blumentritt verklaarde dit tegenover de Australische oorlogsjournalist Chester Wilmot en historicus Basil Liddell Hart