Geronde gesloten voorklinker

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vooraan N.-front Midden N.-back Achteraan
Gesloten
Blank vowel trapezoid.png
iy
ɨʉ
ɯu
ɪʏ
eø
ɘɵ
ɤo
ɛœ
ɜɞ
ʌɔ
aɶ
ɑɒ
Bijna gesloten
Gesloten-mid
Midden
Open-mid
Bijna-open
Open
Klinkerdriehoek met gesproken, aanklikbare klinkers

De geronde gesloten voorklinker is een in sommige talen voorkomende klinker waarvan de articulatie meestal "exolabiaal" is, dat wil zeggen met geronde maar tegelijk getuite lippen (zie ook klinkerronding). In sommige gevallen kan de articulatie daarentegen "endolabiaal" zijn, ofwel met geronde maar tegelijk samengeperste lippen, wat erop neerkomt dat de klinker in plaats van gesloten bijna gesloten is.

In het Internationaal Fonetisch Alfabet wordt de geronde gesloten voorklinker geschreven als [y]?. Het overeenkomende X-SAMPA-symbool is y.

Voorbeelden[bewerken]

Endolabiaal[bewerken]

  • Nederlands [[y, yː]?]: u, uu
    • Voorbeeld: fuut [[fyˑt]]?
  • Duits [[y, yː]?]: Ü, ü; soms y
    • Voorbeelden: üben [[ˈyː.bən]?] (oefenen), Mühe [[ˈmyː.ə]?] (moeite), Physik [[fyˈziːk]?] (natuurkunde)
  • Frans [[y]?]: U, u
    • Voorbeelden: unique [[ynik]?] (uniek), sujet [[syʒɛ]?] (onderwerp), brûler [[bʀyle]?] (verbranden)
  • Turks [[y]?]: ü
    • Voorbeeld: güneş [ɟyˈneʃ] (zondag)

Exolabiaal[bewerken]

  • Noors
    • Voorbeeld: syd, [[sy̫ːd]]?