Geschiedenis van Suriname

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Geschiedenis van Suriname

Wapen van Suriname



Portaal  Portaalicoon  Suriname
Portaal  Portaalicoon  Geschiedenis

Dit artikel behandelt de geschiedenis van Suriname.

Vroege geschiedenis[bewerken]

Prehistorie[bewerken]

Archeologische opgravingen wijzen uit dat rond 10.000 voor Christus de eerste paleolithische jagers zich vestigden in Zuid-Suriname. Waarschijnlijk zijn deze echter niet lang gebleven.

Arawak-cultuur[bewerken]

Rond 3000 voor Christus ontstonden in het centrale Amazonebekken in de omgeving van Manaus (Brazilië) de eerste vormen van landbouw. De stam die hier woonde werd daardoor steeds talrijker. De taal die hier werd gesproken was het proto-Arowak. Er kwam een migratiestroom op gang, waarbij gezocht werd naar nieuwe goede alluviale landbouwgronden, voornamelijk langs rivieren. Omdat de Amazone stroomafwaarts al werd bewoond door andere Tupie sprekende stammen, trokken deze Arowakken (Kali'na) stroomopwaarts richting de Rio Negro en de Orinoco.

Rond 500 na Christus trokken afstammelingen van deze Arowakken van deze Mabaruma-cultuurfase vanuit het Westen het laagland van de Guyana's binnen en verdreven waarschijnlijk de Surinen, een primitief volk dat leefde van visvangst en schelpdieren. Van deze Surinen is waarschijnlijk de naam Suriname afkomstig. De Arowakken vestigden zich vooral langs de kust, maar trokken ook via de rivieren het binnenland in, tot aan de stroomversnellingen van Wonotobo, waar overblijfselen van deze stammen zijn gevonden. De Arowakken vormden waarschijnlijk een goed ontwikkelde beschaving die vanwege de veel voorkomende overstromingen in de moerassen van het kustgebied kleiterpen opwierpen om hun vruchtbare landbouwgrond en woongebied te beschermen. Ze waren vooral landbouwers, vissers en verzamelaars. Ze cultiveerden de cassave, ananas, kalebas, papaja, tabak, katoen en pijlriet en richtten zo een bloeiende samenleving op.

Andere stammen[bewerken]

Naast de Arowakken vestigden zich verder onder andere (soms op beperkte schaal) de volgende stammen:

Karaïbentijdperk[bewerken]

Rond 1200 na Christus werd het gebied binnengevallen door de Koriabo (Karaïben) die onder andere de Arowakken verdreven van hun landbouwgronden en daarmee de landbouwcultuur ineen deden storten. De Arowakken gingen daarna weer over op slash & burn-landbouw in het binnenland. De Koriabo veroverden vooral de kuststreken en rivieroevers. Deze tijd wordt ook wel aangeduid als de Koriabo-cultuurfase, naar de Koriabo kreek in Guyana, waar de eerste overblijfselen van hun periode werden gevonden.

Kolonisatieperiode (1492-1975)[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Geschiedenis van Nederlands Guiana voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Onafhankelijkheid[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Surinaamse onafhankelijkheid voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Onafhankelijkheid kwam in Suriname eerst ter sprake toen eind jaren '50 van de twintigste eeuw intellectuelen van zich lieten horen. De Partij Nationalistische Republiek sprak zich uit voor een zo spoedig mogelijke onafhankelijkheid. Volgens deze partij moest Nederland actief meewerken om het kolonialisme te beëindigen.

In 1969 kwam een coalitie van VHP en de PNP aan de macht. Deze regering vond onafhankelijkheid geen goed idee, maar wilde wel voorbereidingen treffen. Maar de ontwikkelingen gingen anders. In 1973 kwam de coalitie van VHP en PNP ten val. De NPS kwam in 1973 aan de macht. Premier Henck Arron wilde niet later dan "ultimo 1975" Suriname onafhankelijk verklaren. De VHP en VHP-voorman Jagernath Lachmon waren toen in Nederland. Zij vonden Arrons verklaring alleen geschikt voor "binnenlandse consumptie".

Toen in 1974 in Nederland het kabinet Den Uyl aantrad kwam de Surinaamse onafhankelijkheid in een stroomversnelling. De regering Den Uyl vond het hebben van (ex-)koloniën niet langer kunnen en stuurde op een versnelde onafhankelijkheid van Suriname. Op 25 november 1975 was het zover. Op die dag streek men de Nederlandse vlag voor het laatst en werd Suriname een onafhankelijke republiek. Later die dag werd Johan Ferrier, de laatste gouverneur, beëdigd tot president.

Overige onderwerpen[bewerken]

  • 1975-1980, de eerste onafhankelijkheidsperiode
  • Staatsgreep op 25 februari 1980
  • De Revolutie - militair bewind 1980-1987 olv. 'Legerleider' Bouterse.
  • De indianen (vanaf 1975 naamswijziging naar inheemse bevolking)
  • Binnenlandse Oorlog
  • Democratiseringsproces
  • Cocaïnebelangen
  • De moord op politie-inspecteur Herman Gooding
  • Armoede als nieuw fenomeen; hosselen, zeven-even, voedselpakketten, non-gouvernementale hulp
  • De 'zaak-Bouterse'
  • Surinamers in Nederland
  • Nederlanders in Suriname
  • Wijdenboschbrug

Literatuur[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Kom, Anton de, 1934, Wij slaven van Suriname (eerste ongecensureerde uitgave in 1971), RVU i.s.m. Uitgeverij Contact, ISBN 90-254-9605-9
  • Kruijer, G.J., 1951 Suriname en zijn buurlanden, lichtplekken in het oerwoud van Guyana
  • Rudolf van Lier, Samenleving in een grensgebied. Een sociaal-historische studie van Suriname, 1e druk 1949, 3e herziene uitgave S. Emmering 1977, ISBN 90-6033-381-0
  • Netscher, P. M., 1888, Geschiedenis van de Koloniën Essequebo, Demerary en Berbice, van de vestiging der Nederlanders aldaar tot op onzen tijd. Den Haag. (in Sluer, A. Hoe Suriname werd bevolkt)
  • Gert Oostindie, 1989, Roosenburg en Mon Bijou; Twee Surinaamse plantages, 1720-1870, Dordrecht, Providence: Foris, KITLV Caribbean Series 11
  • Versteeg, A. H., & Bubberman, F.C., 1992, Suriname before Columbus. Mededelingen Stichting Surinaams Museum 49A, Paramaribo, Suriname. pp. 3-65; updated internet version 1998
  • Wennekes, Wim (2001) Gouden handel. De eerste Nederlanders overzee, en wat zij daar haalden, p. 384--353. Olympus, ISBN 90-254-9688-1
  • Wolbers, Julien, 1861, Geschiedenis van Suriname, Amsterdam: De Hoogh