Gestapo

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Het beruchte Gestapo-hoofdkwartier aan de Prinz-Albrecht-Strasse 8 te Berlijn
Gearresteerde leden van de Gestapo na de bevrijding van Luik door de geallieerden
Rijen dode lichamen in het Gestapo-concentratiekamp in Nordhausen

De Gestapo, een Duits lettergreepwoord, gevormd uit Geheime Staatspolizei, was de politieke of geheime politie in nazi-Duitsland (1933 - 1945).

Achtergrond[bewerken]

De Gestapo of Geheime Staatspolizei werd in 1933 opgericht door Hermann Göring toen deze minister van Binnenlandse Zaken werd van de deelstaat Pruisen. Heinrich Himmler werd op 20 april 1934 de bevelhebber van de Gestapo en z'n naaste collega Reinhard Heydrich nam de dagelijkse leiding over (met ondergeschikte Heinrich Müller). Op 26 juni 1936 vaardigde Reichsführer-SS en Chef der Deutschen Polizei im Reichsministerium des Innern Heinrich Himmler een decreet uit waardoor de Duitse politie-eenheden in twee afdelingen werden verdeeld: de Ordnungspolizei (Orpo) en de Sicherheitspolizei (Sipo). De Orpo was de reguliere politie en stond ook bekend als de geüniformeerde politie. De Sipo bestond uit de Gestapo, de Kriminalpolizei (Kripo) en de grenspolitie. Himmler maakte van de Gestapo een korps dat alle vermeende of echte staatsvijanden van nazi-Duitsland in het Duitse binnenland en de bezette Europese gebieden opspoorde en, via een gerechtelijke vrijbrief, zonder uitgebreide juridische procedures vervolgde. Alhoewel de Gestapo geen grote eenheid was, had het een uitgebreid netwerk van informanten die massaal overgingen tot het verklikken van iedere mogelijke vijand van het Hitler-regime. Ontegensprekelijk kwamen personen zonder enige blaam of schuld aan hoogverraad met deze terreurtactiek in de vele concentratiekampen.

De Gestapo en tot op een zekere hoogte de Kriminalpolizei waren de uitvoerende afdelingen van de nazi-politiestaat. In 1942 werden de Kripo, de Sicherheitsdienst en de Gestapo samengevoegd en onder het bevel geplaatst van de Reichssicherheitshauptamt (RSHA).

Gestapo-agenten hadden een ovale metalen penning aan een ketting bij zich, waardoor zij zich konden legitimeren. Op de ene kant stond de bekende Duitse adelaar. Aan de andere kant stond de tekst "Geheime Staatspolizei", met daaronder een nummer.

Nabeschouwingen[bewerken]

Omdat de Gestapo en de Sicherheitsdienst zeer nauw samenwerkten en hun activiteiten quasi gelijkwaardig waren werden beide organisaties tijdens het Proces van Neurenberg samen aangeklaagd. Zowel de Gestapo, de SS als de SD werden na het oorlogstribunaal bestempeld als een criminele organisatie en hun leden werden berecht.

Zie ook[bewerken]