|
|
|
|
De monding bij Voulwames. De Geul stroomt in de Maas
|
|
|
|
|
De Geul (Duits: Göhl, Frans: Gueule, Oude benamingen: Gullo (922), Guel en Goel (15e eeuw) en Gule) is een rivier die ontspringt in de gemeente Raeren in België nabij de Zyklopensteine aan de Duitse grens nabij de plaats Lichtenbusch. Ze verlaat België bij Sippenaeken en komt bij Cottessen Nederland binnen. Bij het gehucht Voulwames onder Itteren mondt hij in uit de Maas uit.
De Geul is 58 kilometer lang en het totale verval bedraagt ongeveer 250 meter. Vroegere kanalisaties worden weer opgeheven, zodat de rivier weer in haar oude loop komt te liggen. De rivier meandert zo weer als vanouds door het Zuid-Limburgse landschap. De bekendste zijrivieren in België en Nederland zijn beneden vermeld onder 'zijbeken'.
Langs het Belgische deel van de Geul liggen de dorpen Eynatten, Hauset, Hergenrath, Kelmis, Moresnet, Blieberg (Plombières) en Sippenaeken. In Nederland stroomt de Geul langs Epen, Mechelen, Partij (bij Wittem), Wijlre, Schin op Geul, Valkenburg, Broekhem, Meerssen, Bunde.
[bewerken] Waterhuishoudelijke betekenis
In de benedenloop van de Geul, nabij Meerssen, is een overloopgebied ingericht waardoor bij hoogwater niet al het water in een keer de Maas instroomt. Daardoor gaat de waterkwaliteit vooruit.
[bewerken] Ecologische betekenis
De Geul herbergt een voor Nederland unieke flora en fauna. In dit snelstromende water komen de elrits, gestippelde alver en de beekforel voor. Aan de bovenloop vindt men het zinkviooltje. In de heuvels bij Valkenburg kan een kleine populatie van de geelbuikvuurpad gevonden worden. In veel bomen langs de Geul komt de maretak voor.
[bewerken] Ontwikkelingen
Begin jaren '30 van de 20e eeuw waren er plannen om het Boven-Geuldal te gaan gebruiken als spaarbekken voor het opwekken van elektriciteit. In 1932 werd de Contact Commissie inzake Natuurbescherming (CC) opgericht om deze ontwikkeling te stoppen vanwege het kenmerkende heuvellandschap en de uitzonderlijke flora. De CC kreeg hierbij hulp van tientallen andere natuurbeschermingsorganisaties, alsook de KNAC en de ANWB. De acties van het CC zorgden er uiteindelijk voor dat deze ontwikkeling werd afgeblazen.
De Geul was een gereguleerd water geworden. Hierdoor zijn een aantal van de kenmerken van een natuurlijke stroom verdwenen. Met Europese subsidie wordt de natuurlijke staat van de Geul hersteld. De Geul mag weer zijn eigen weg vinden waardoor stroomversnellingen, grindoevers en afkalvende oevers terugkeren. Hopelijk zullen vissen als de barbeel en misschien de vlagzalm hierdoor hun weg naar de Geul terugvinden.
In het "Ingendael", een natuurgebied in de gemeente Valkenburg aan de Geul, zijn Galloways en koniks uitgezet. Er is sprake van natuurontwikkeling in het dal maar ook op de hellingen.
In de Geul en in al haar zijriviertjes geldt een visverbod van 1 oktober tot en met 31 maart.
[bewerken] Zijbeken van de Geul
|
[bewerken] Op Belgisch gebied
[bewerken] Op Duits gebied
|
[bewerken] Op Nederlands gebied
- Beversbergbeek, monding ten zuidoosten van Epen
- Terzieterbeek, monding bij Epen
- Klitserbeek, monding tussen Epen en Mechelen
- Mechelder- of Lombergbeek, monding bij Mechelen
- Selzerbeek (of Sinselbeek), monding bij Partij
- Eyserbeek, monding bij Gracht Burggraaf (Gulpen)
- Gulp, monding bij Gracht Burggraaf (Gulpen)
- Gronselenput, monding ten noorden van Stokhem, een bron die direct naast de Geul ontspringt.
- De Bron, monding in Schin op Geul, een bron die ontspringt in een weide tussen Hoogbeek en de spoorweg. Het gehucht Schoonbron waar de bron ontspringt dankt aan deze bron zijn naam.
|
[bewerken] Watermolens aan de Geul
[bewerken] Groeves in het Geuldal
In de dalwanden en hellingen van het Geuldal zijn er door de eeuwen heen verschillende groeves en gangen uitgegraven voor hoofdzakelijk de winning van mergel. Stroomafwaarts gezien zijn dat onder andere:
- Cottessergroeve, nabij Cottessen
- Heimansgroeve ten noordwesten van Cottessen
- Vallenberggroeve te Sibbe
- Sibbergroeve te Sibbe
- Wilhelminagroeve onder de Heunsberg te Valkenburg
- Fluweelengrot onder de ruïne van Kasteel Valkenburg, te Valkenburg
- Ackermansgroeve en Daalhemergroeve waarin de Modelsteenkolenmijn gevestigd is, te Valkenburg
- Trichterberggroeve waarin het Grottenaquarium gevestigd is, te Valkenburg
- Valkenburger Groeve waarin de Gemeentegrot zich bevindt, te Valkenburg
- prehistorische vuursteenmijnen aan de Plenkertstraat, te Valkenburg
- Heidegroeve waarin de Romeinse Katakomben nagebouwd zijn, te Valkenburg
- Meertensgroeve tussen Geulhem en Valkenburg
- Geulhemmergroeve met rotswoningen, te Geulhem
- Bronsdaelgroeve, tevens oorlogsmonument, tussen Geulhem en Meerssen
- Curfsgroeve tussen Geulhem en Meerssen
| De vele gezichten van de Geul |
|
|
|
De Geul direct na de bron
|
|
|
|
De Geulvallei direct na de bron
|
|
|
|
Pad langs de Geul ten westen van Valkenburg met geërodeerde oever
|
|
|
|
De Geul ten westen van Valkenburg
|
|
|
|
Spoorbrug over de Geul bij Moresnet
|
|
|
|
Wandelpad bij Mechelen en Epen
|
|
|
|
Zicht op de Old Hickory brug
|
|
|
|
Herinrichtingswerken (2008)
|
|
