Geuze

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Geuze
Geuze10.JPG
Gisting hergisten
Alcoholpercentage 5%-9%
Oorsprong Streek rond Brussel
Kleur amberkleurig
Portaal  Portaalicoon   Bier
Eten en drinken

Geuze (veelal ook aangeduid met de Franse spelling gueuze) is een biersoort die ontstaat door het mengen van jonge en oude lambieken en deze te laten hergisten op fles, soms nog jarenlang. Het mengen van die bieren wordt steken genoemd. Dit geschiedt in het Pajottenland en in de Zennevallei.

Geuze is een troebele, matgouden tot amberkleurige, parelende drank met een complexe zurige tot zurig bittere smaak en compostachtige zure geur. Het heeft een alcoholpercentage van 5% à 8% en er blijft ongeveer 0,2% suiker over na de tweede gisting. Oude Geuze wordt niet gefilterd, gezoet of gepasteuriseerd, in tegenstelling tot de meeste andere bieren.

In vroegere tijden werd geuze vaak gemengd met een beetje suiker vlak voordat het gedronken werd. Indien een lambiek al bij botteling wordt aangezoet, heet deze een faro. Om aan de behoefte aan zoetere bieren tegemoet te komen ontwikkelden er zich sinds de jaren 50 van de 20e eeuw commerciële varianten. Met echte geuze hebben deze bieren weinig van doen omdat er slechts een deel (jonge) lambiek wordt gebruikt, vaak in combinatie met andere types bier afkomstig van afgekeurde brouwsels, er geen nagisting op fles plaatsvindt en het bier gefilterd wordt. Bij deze commerciële varianten wordt de ongewenste zurige smaak grotendeels ongedaan gemaakt door de toevoeging van artificiële zoetstoffen. Suiker toevoegen wordt hierbij niet gedaan, om verder gisten te voorkomen. Achteraf wordt koolzuurgas toegevoegd. Een traditionele geuze smaakt meer plat en opdringerig zuur, en is zwaarder in alcoholgehalte.

Om het verschil met deze commerciële varianten aan te geven gebruiken de meeste makers van traditionele geuze voor hun product de benaming Oude Geuze. Een enkele maker weigert dat echter om de principiële reden dat gezoete geuze het niet verdient om geuze te genoemd te worden. De producenten van echte geuze of geuzestekerijen zijn verenigd in de Hoge Raad voor Ambachtelijke Lambiekbieren (HORAL).

De naam 'Oude Geuze' is wettelijk beschermd en mag enkel gebruikt worden wanneer de oude Lambiek minstens 3 jaar oud is en gerijpt op houten vaten. Er kunnen geen zoetmiddelen worden toegevoegd aan het eindproduct. Oude geuze en geuze zijn door Europa erkende en beschermde gegarandeerde traditionele specialiteiten.[1][2] Voordien was het door het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (de VLAM) reeds erkend als streekproduct.[3]

Een geuzeglas is een eenvoudig glas, eventueel met inkepingen aan het onderste derde van het glas. Normaal heeft een geuzeglas een stevige bodem omdat er vroeger suiker in werd gestampt.

Oorsprong van de naam[bewerken]

Een steekvat om geuze te steken uit lambiek.

Over de oorsprong van de naam geuze bestaan verschillende, uiteenlopende theorieën. De naam zou geen verband houden met de geuzen, het verbond van Brabantse edellieden die rebelleerden tegen het Habsburgse gezag in de 16e eeuw, want geuze wordt pas gestoken vanaf het midden van de 19e eeuw.

Meer dan waarschijnlijk is geuze een toponiem. In het begin van de 19de eeuw werd in Brussel de champagne ontdekt en in grote hoeveelheden geconsumeerd. De lege flessen waren verloren verpakking: in een fles champagne kan de druk oplopen tot 6 bar, dus de minste scheur bij verkeerde handeling kan leiden tot explosie van de fles bij hergebruik. Een lambikbrouwerij gelegen in de Geuzestraat te Brussel zou op het idee gekomen zijn om de lege champagneflessen te vullen met lambik. Dit had als grote voordeel dat men het in kleine hoeveelheden kon verkopen en dus ook aan particulieren. Na een tijdje merkte men dat de lambik sprankelend werd als men de fles een tijdje liet liggen. Bovendien was het bier goed uitgeklaard en kwam er een mooie schuimkraag op. Wanneer men besefte dat de lambik verder gist in de fles begon de brouwerij dit te commercialiseren. In de omgeving begon men te spreken over de lekkere "lambick de la rue de Gueuze" wat al snel afgekort werd tot "gueuze-lambick". Dit wordt bevestigd door een klein artikel in de krant L' impendence Belge van 18 oktober 1844 over de sultan Abdul Medjid die het nieuwe bier zo lekker vindt dat hij 200 flessen "gueuze-lambick" koopt en naar Constantinopel laat sturen.

In het Pajottenland werd deze methode gretig overgenomen en sprak men vooral van "flessenlambik". Doch in de loop der tijd haalde de benaming "geuze" de bovenhand mede dankzij de Brusselaars die in groten getale 's zondags naar het Pajottenland afzakten om te genieten van het mooie landschap en in de vele afspanningen resoluut om een "geuze" vroegen. Op de wereldtentoonstelling van 1888 verwierf het bier bekendheid bij het gewone volk.

Brouwerijen en stekerijen[bewerken]

Tonnenmagazijn Brouwerij Timmermans
Tonnenmagazijn Brouwerij Boon
Open koelschip in Brouwerij Bockor

Pajottenlandse lambikbrouwerijen[bewerken]

Geuzestekers[bewerken]

West-Vlaamse Lambikbrouwers[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Geuze & Kriek (Het geheim van de lambik) – Jef Van den Steen – Uitgeverij Lannoo - ISBN 978-90-209-9874-0