Gwijde van Dampierre

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Gewijde van Dampierre)
Ga naar: navigatie, zoeken
Gwijde van Dampierre
ca. 1226-1305
Gwijde van Dampierre op zijn paard.
Gwijde van Dampierre op zijn paard.
Heer van Dampierre
Periode 1246 - 1251
Voorganger Willem III
Opvolger Jan I
Graaf van Vlaanderen
Graaf van Zeeland (tot 1299)
Periode 1278 - 1305
Voorganger Margaretha II
Opvolger Robrecht III
Markgraaf van Namen
Periode 1263 - 1298
+ Isabella
Voorganger Hendrik III
Opvolger Jan I
Vader Willem II van Dampierre
Moeder Margaretha II van Constantinopel
Blason comte-des-Flandres.svg
Wapen van Gwijde.
Ruiterzegel van Gwijde van Dampierre in het museum Kortrijk 1302

Gwijde van Dampierre (?, ca. 1226 - Compiègne, 7 maart 1305) was graaf van Vlaanderen van 1278 tot 1305 en markgraaf van Namen van 1263 tot 1298.

Gwijde was de tweede zoon van Willem II van Dampierre en Margaretha van Constantinopel. Na de dood van zijn oudere broer Willem III van Dampierre, die werd vertrapt door paarden tijdens een toernooi in 1251 in Trazegnies, werd hij de erfopvolger van het graafschap Vlaanderen. In het huis Dampierre is hij in het Frans beter bekend als Guido (III) de Dampierre. Door zijn huwelijk met Mathilde van Béthune (ook Machteld van Béthune en Dendermonde genoemd) in 1246 had hij reeds de heerlijkheden Béthune en Dendermonde verworven.[1]

Kinderen[bewerken]

Mathilde schonk hem 8 kinderen:

Na de dood van zijn vrouw Mathilde (1263) hertrouwde hij in 1265 met Isabella van Luxemburg en verwierf hierdoor het graafschap Namen.[2] Isabella schonk hem elf kinderen, onder meer:

Vlaams-Henegouwse Successieoorlog[bewerken]

In de Vlaams-Henegouwse Successieoorlog met zijn halfbroers Jan en Boudewijn van Avesnes leed hij een nederlaag bij de Slag bij Westkapelle op Walcheren (1253). Daarbij liep hij verwondingen aan beide benen op en hinkte hij de rest van zijn leven. Als gevolg van dit verlies werd bij de Vrede van Brussel het graafschap Zeeland toegeëigend door de graven van Holland, hoewel Gwijde van Dampierre dit zou blijven aanvechten.

Kruistochten[bewerken]

Hij nam in 1270, aan de zijde van de Franse koning Lodewijk IX, deel aan de Achtste Kruistocht naar Tunis. Gwijde van Namen, een zoon uit zijn tweede huwelijk, zou een belangrijke rol spelen in de Guldensporenslag.

Gwijde als graaf[bewerken]

Sterling van Gwijde van Dampierre, geslagen in Namen(1295-1296).

Op 29 december 1278 deed zijn moeder Margaretha van Constantinopel in zijn voordeel afstand van het graafschap Vlaanderen, waarvan hij tot dan mederegent was. Gwijde was toen al 53 jaar oud.

Het grafelijk bestuur stond niet hoog aangeschreven bij de bevolking. Dat was te wijten aan de langdurige afwezigheid van Ferrand van Portugal, die jarenlang in Frankrijk in gevangenschap verbleef, het onzekere bestuur van zijn echtgenote Johanna van Constantinopel en de jarenlange vete tussen het huis Dampierre en het huis Avesnes. De Vlaamse steden (Gent, Ieper, Kortrijk) werden welvarend dankzij de lakenindustrie. De graven moesten om hun hofhouding te bekostigen financieel steeds meer op hen een beroep doen ten koste van grafelijke macht.

Bij de troonsbestijging van koning Filips IV de Schone in 1285, begonnen de moeilijkheden tussen Vlaanderen en Frankrijk. Gwijde van Dampierre zocht steun bij de Engelse koning Eduard I, zegde zijn feodale trouw aan de Franse koning op en sloot een militair verbond met Engeland (1297). De openlijke strijd tussen graaf Gwijde en koning Filips IV nam hierdoor een aanvang. Gwijde's dochter Filippina (zie hierboven) werd door de Franse koning gevangengezet. Vlaanderen werd door de Franse koning bezet (januari ? mei 1300). Gwijde gaf zich met zijn oudste twee zonen, Robrecht III van Béthune en Willem van Crèvecoeur, gevangen. Deze gebeurtenissen waren mede oorzaak van de Brugse metten en de Guldensporenslag in 1302.

Gwijde van Dampierre overleed in gevangenschap te Compiègne. Hoewel hij liever naast zijn tweede echtgenote Isabella van Luxemburg in de Abdij van Beaulieu was begraven, werd hij door zijn kinderen begraven in de Abdij van Flines. Hij werd in Vlaanderen opgevolgd door zijn zoon Robrecht III van Béthune.

Voorouders[bewerken]

Voorouders van Gwijde van Dampierre
Overgrootouders Willem I van Dampierre
(1130-1361)

Ermengarde van Toucy
(?-?)
Archimbald van Bourbon
(1140-1167)
∞ 1164
Adelheid van Bourgondië
(1146-1192)
Boudewijn de Moedige
(1150-1195)
∞ 1169
Margaretha van de Elzas
(1145–1194)
Hendrik I van Champagne
(1126-1181)
∞ 1164
Maria van Frankrijk
(1145-1198)
Grootouders Gwijde II van Dampierre (–1216)
∞ 1196
Mathilde I van Bourbon (1165-1228)
Boudewijn I van Constantinopel (1171-1205)
∞ 1186
Maria van Champagne (1174–1204)
Ouders Willem II van Dampierre (1196-1231)
∞ 1233
Margaretha II van Vlaanderen (1202-1280)
Gwijde van Dampierre (1226–1305)

Zie ook[bewerken]

Referenties
  1. J. F. Verbruggen, The Battle of the Golden Spurs (Courtrai, 11 July 1302), ed. Kelly DeVries, transl. David Richard Ferguson, (Boydell Press, 2002), 8.
  2. J. F. Verbruggen, The Battle of the Golden Spurs (Courtrai, 11 July 1302), 8.