Gijpen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Schematische weergave van gijpen.

Gijpen is een zeil- en windsurftechniek waarbij op een zeilschip de zeilen overgebracht worden naar het andere boord terwijl een voor-de-windse koers (wind recht van achteren) wordt gevaren. Dit in tegenstelling tot de overstag die wordt uitgevoerd door de neus van de boot door de wind te draaien.

Wanneer de gijp deel uitmaakt van een wending waarbij de achterzijde van de boot door de wind wordt gedraaid (halzen), wordt dit een draaigijp genoemd. Het moment van gijpen zelf is het moment dat het zeil naar de andere zijde wordt gebracht. Bij toerzeilen is het aanbevelenswaardig ten behoeve van rust, controle en overzicht geen draaigijp te maken maar de gijp uit te voeren terwijl in een rechte lijn wordt gevaren. Dit geldt helemaal wanneer met een complex tuig, zoals meerdere masten, voorzeilen of een spinaker wordt gevaren. Wanneer een schip meerdere zeilen voert kan het voorkomen dat sommige zeilen wel en andere niet gegijpt zijn en dus sommige zeilen aan lij staan en sommige aan loef.

Een gijp is noodzakelijk wanneer men een koers wil gaan varen, of de wind van richting verandert, waarbij het zeil zonder gijp aan loefzijde van de boot zou komen staan. Een zeil kan aan loef staan wanneer de wind schuin van achteren binnenvalt in de hoek tussen voor-de-wind en ruime-wind, met het zeil aan loefzijde. Deze koers heet "binnen de wind". Bij een kleine verandering van windrichting, of een geringe koerswijziging zal dewind het zeil naar het andere boord dwingen. Zo'n gijp heet een klapgijp of Chinese gijp. Doordat de kracht van de wind achter het zeil zit kunnen zeil, giek en schoot zeer snel overkomen, zodat letsel aan opvarenden en schade aan het schip niet denkbeeldig zijn. Bij lange voor-de-windse rakken wordt op grotere schepen een lijn van het uiteinde van de giek (of boom) naar het voorschip, de bulletalie. Hiermee wordt voorkomen dat het zeil plotseling kan gijpen.

Omdat gijpen bij veel wind een gevaarlijke manoeuvre kan zijn als men de techniek niet uitstekend beheerst, kiest men er soms voor de gijp te vermijden en de wending te maken door het zeil door overstag gaan over het andere boord te nemen. Dit heet dan een stormrondje, omdat het schip in dat geval, door oploeven-wenden-afvallen helemaal rond moet varen om op de nieuwe koers te komen.

Doordat tegenwoordig de meeste zeilschepen langsscheepse zeilen hebben, wordt gijpen in veel situaties ook gebruikt om het halzen aan te duiden.

Zie ook[bewerken]

Icoontje WikiWoordenboek Zoek wenden op in het WikiWoordenboek.