Gilles Deleuze

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gilles Deleuze in 1987.

Gilles Deleuze (Parijs, 18 januari 1925 - aldaar, 4 november 1995) was een Frans filosoof en een centrale figuur in het postmodernisme.

Biografie[bewerken]

Na een studie filosofie aan de Sorbonne gaat Deleuze lesgeven op diverse Lycea en later ook universiteiten. Zijn eerste boeken gaan over Hume en Bergson. In 1962 publiceert hij zijn eerste belangrijke werk: Nietzsche et la philosophie. Daarmee staat hij aan het begin van de Franse 'herontdekking' van Nietzsche. Aan het einde van de jaren 60 publiceert Deleuze zijn filosofische hoofdwerken, Différence et répétition (1968) en Logique du Sens (1969).

In 1969 haalt Michel Foucault Deleuze, die op dat moment in Lyon werkt, terug naar Parijs om les te gaan geven aan de 'experimentele' campus van de Universiteit van Parijs VIII[1] te Vincennes, die is opgericht na de studentenopstand van 1968. In die tijd ontmoet hij ook de psychoanalyticus Félix Guattari, met wie hij in 1972 zijn beroemde werk, L'Anti-Oedipe, schrijft, het eerste deel van Capitalisme et schizophrénie. In dit boek formuleren ze hun kritiek op het psychoanalytische denken van Jacques Lacan en breken ze een lans voor een vrijere, 'nomadische' subjectiviteit die uiteraard ook gevolgen heeft voor de manier waarop de samenleving zou moeten worden ingericht. In het tweede deel van de serie, het in 1980 verschenen Mille plateaux, werken ze deze kritiek verder uit; ze brengen tegenover het bipolaire 'staatsdenken' een 'rhizomatisch' netwerkdenken in stelling.

Deleuzes werk wordt steeds diverser en hij schrijft boeken over literatuur (Kafka: pour une littérature mineure, 1975, samen met Guattari), beeldende kunst (Logique de la sensation over Francis Bacon, 1981) en film (Cinéma, twee delen: 1983 en 1985). In 1987 gaat hij met pensioen. Hij blijft schrijven tot hij op 70-jarige leeftijd, inmiddels lijdend aan een terminale longziekte, zelfmoord pleegt door uit het raam van zijn Parijse appartement te springen.

Filosofie[bewerken]

Deleuze beschouwde zichzelf als een empirist en een vitalist. Hij wordt wel gezien als een postmoderne denker, of meer specifiek een poststructuralist, zoals ook bijvoorbeeld Michel Foucault en Jacques Derrida. Zelf wees hij de notie van 'postmoderniteit' af.[2] Samen met deze beide denkers wordt hij ook wel beschouwd als differentiedenker. Naast overeenkomsten zijn er echter ook aanzienlijke verschillen met deze beide denkers.

Filosofie was voor Deleuze niet een losstaande reflectie op de wereld, maar een schepping van nieuwe ideeën en concepten in de wereld. Vooral in zijn latere werk was hij zeer kritisch over de gangbare academische manier van filosoferen, met name de herhaling van oude denkers die daarin een belangrijke rol speelt; zijn eigen opleiding typeerde hij zelfs als een 'scholastiek erger dan de middeleeuwen'.[3]

Deleuzes ideeën zijn terug te vinden in veel hedendaagse politiek studies over globalisering (bijvoorbeeld in het werk van Antonio Negri en Michael Hardt) en hebben ook een bescheiden invloed gehad op het gebied van de film- en mediastudies. Zijn werk heeft ook diverse kunstenaars en architecten beïnvloed.

Voornaamste werken[bewerken]

Postuum

  • 2000 - Pure Immanence
  • 2002 - L'île déserte et autres textes
  • 2004 - Deux régimes de fous et autres textes

Bronnen

  1. Universiteit van Paris VIII (► fr.wikipedia)
  2. Philip Goodchild, Deleuze and Guattari: An Introduction to the Politics of Desire, Sage Publications Ltd (London, 1996), ISBN 0-8039-7600-3.
  3. Ronald Bogue, Deleuze and Guattari, Routledge (Londen/New York, 1989), ISBN 0-415-02443-9.

Externe links