Glaucoom

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Esculaap     Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht.
Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.
Glaucoom
ICD-10 H40 - H42
ICD-9 365
Portaal  Portaalicoon   Geneeskunde
Zicht van iemand met normaal zicht
Hetzelfde beeld, gezien door iemand met gevorderd glaucoom

Glaucoom of groene staar is een aandoening waarbij een verhoging van de druk in de oogbol onbehandeld tot gezichtsvelduitval (blinde vlekken) leidt en uiteindelijk zelfs tot blindheid kan leiden. Er bestaat echter ook een vorm van glaucoom waarbij de oogdruk ogenschijnlijk normaal is, maar toch tot karakteristieke aantasting van de gezichtzenuw leidt, het normale-drukglaucoom.

De ziekte treedt meestal na het veertigste levensjaar op en verloopt meestal sluipend; langzamerhand vallen delen van het perifere gezichtsveld uit, wat door de patiënt meestal niet opgemerkt wordt. Het centrale zicht blijft lang intact.

Oorzaken[bewerken]

Een van de oorzaken van glaucoom is een verhoogde oogdruk. Deze kan veroorzaakt worden door een afsluiting van het kanaal van Schlemm. Het oogvocht kan niet worden afgevoerd en hoopt zich op in het oog. De ziekte kan erfelijk zijn.

Bij glaucoom wordt de druk in de oogbol te hoog als gevolg van een verhoogde productie dan wel vertraagde afvoer van kamervocht. Bij gezonde ogen ligt de oogdruk tussen de 10 en 21 mm Hg. Bij een druk hoger dan 21 mm Hg is de kans op het ontstaan van schade van de oogzenuw en derhalve van glaucoom verhoogd. De oorzaak van de verhoogde oogboldruk is niet altijd duidelijk.

Er is ook een vorm van glaucoom die acuut kan optreden, door het plotseling afsluiten van de natuurlijke afvoer van het oogvocht, die zich in de kamerhoek bevindt, waar de iris aan de rand bijna tegen de cornea aanligt. Het wordt vaak uitgelokt door omstandigheden met een wijde pupil (vaak 's nachts, soms na de toediening van pupilverwijdende oogdruppels). Dit is meestal heftig pijnlijk met fotofobie, roodheid, en tranen van het oog. Dit kan spontaan optreden of als late complicatie bij een aantal andere oogaandoeningen. Het is een indicatie voor een spoedconsult bij een oogarts. Glaucoom kan echter ook voorkomen als gevolg van traumata, intraoculaire bloedingen of worden geïnduceerd door medicijngebruik (door bijvoorbeeld corticosteroïden).

Als gevolg van de verhoogde oogboldruk worden de zenuwvezels van de gezichtszenuw langzaam aangetast. Omdat met name het perifere gezichtsveld uitvalt, dat relatief gezien slechts weinig bijdraagt aan het zien, valt glaucoom in de beginperiode niet of nauwelijks op. Naarmate het centrale gezichtsveld in gevaar komt, wordt het gezichtsveldverlies opgemerkt. Afhankelijk van de oorzaak van glaucoom kunnen beide ogen aangedaan zijn; meestal is er een verschil in ernst van de gezichtsvelduitval tussen beide ogen.

Naarmate men ouder wordt, stijgt de kans op glaucoom. Ook verziend- of bijziendheid, of een afwijking in de bloedvaten verhogen de kans op glaucoom.

Behandeling[bewerken]

Behandeling is mogelijk met oogboldrukverlagende geneesmiddelen. Indien men de druk genoeg verlaagt, kan een toename van het verlies van het gezichtsveld tegengehouden worden. Middelen als pilocarpine in oogdruppels of als gel bevorderen de afvoer van vocht in de voorste oogkamer door de pupil te verkleinen (miotica) waardoor de kamerhoek open wordt getrokken. Bètablokkers zoals timolol verminderen de productie van dit vocht; koolzuuranhydraseremmers zoals acetazolamide remmen de productie; alfa2-agonisten verhogen zowel de afvoer als remmen de productie; prostaglandine-analogen (latanoprost, unoprostone, bimatoprost, tafluprost, travoprost) verhogen de afvoer weer. Als geneesmiddelen niet helpen, kan er voor gekozen worden om met een laser de oogdruk te verlagen. Als ook dat niet helpt, kan ook een operatie worden uitgevoerd, een trabeculectomie. Hierbij wordt een kunstmatige afvoer gecreëerd; dit kan op verschillende manieren. Een laatste optie is een glaucoomimplant.

Reeds verloren gegane delen van het gezichtsveld komen hiermee niet terug; behandeling dient alleen om erger te voorkomen. Om deze reden zou eigenlijk bij iedereen boven de 40 jaar, zeker als glaucoom in de familie voorkomt, af en toe de oogboldruk moeten worden gemeten. Aanleg voor glaucoom kan erfelijk zijn. Naast oogartsen hebben ook veel opticiens hiervoor de apparatuur in huis ook kan u terecht in een spoed bij snelle ontwikkeling. Tenslotte komt het ook wel eens voor dat de afwijkingen die bij glaucoom worden gezien, optreden zonder dat de oogboldruk meetbaar verhoogd is.

Zie ook[bewerken]