Gloria (mis)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Beluister

(info)

Het Gloria in de katholieke liturgie is de naam van het tweede gezang van het ordinarium in het rituaal van de Heilige Mis. De volledige tekst luidt:

Latijn Nederlands[1]:
Gloria in excelsis Deo Eer aan God in den hoge
et in terra pax hominibus bonae voluntatis. en vrede op aarde aan de mensen die Hij liefheeft.
Laudamus Te. Benedicimus Te. Wij loven U. Wij prijzen en aanbidden U.
Adoramus Te. Glorificamus Te. Wij verheerlijken U en zeggen U
Gratias agimus Tibi propter magnam gloriam tuam. dank voor uw grote heerlijkheid.
Domine Deus Rex caelestis, Deus Pater omnipotens. Heer God, hemelse Koning, God almachtige Vader;
Domine Fili unigenite, Iesu Christe. Heer, eniggeboren Zoon, Jezus Christus;
Domine Deus Agnus Dei, Filius Patris. Heer God, Lam Gods, Zoon van de Vader;
Qui tollis peccata mundi, miserere nobis. Gij die wegneemt de zonden der wereld, ontferm U over ons;
Qui tollis peccata mundi, suscipe deprecationem nostram. Gij die wegneemt de zonden der wereld, aanvaard ons gebed;
Qui sedes ad dexteram Patris, miserere nobis. Gij die zit aan de rechterhand van de Vader, ontferm U over ons.
Quoniam Tu solus Sanctus. Tu solus Dominus. Want Gij alleen zijt de Heilige. Gij alleen de Heer.
Tu solus altissimus, Iesu Christe. Gij alleen de Allerhoogste: Jezus Christus.
Cum Sancto Spiritu in gloria Dei Patris. Met de Heilige Geest in de heerlijkheid van God de Vader.
Amen Amen.
Acclamationem Dei ad Vesperas Doxologie
Gloria Patri et Filio, Eer aan de Vader en de Zoon
et Spiritui Sancto. en de Heilige Geest.
Sicut erat in principio, Zoals het was in het begin,
et nunc et semper en nu en altijd,
et in saecula saeculorum. en in de eeuwen der eeuwen.
Amen Amen.

Het eerste gedeelte bestaat uit de Latijnse vertaling van het loflied dat de engelen volgens de evangelist Lucas gezongen zouden hebben nadat één van hen de geboorte van Jezus Christus had aangekondigd aan de herders die zich op dat moment met hun kudden ophielden in de omgeving van Bethlehem.[2] De afsluitende acclamatie in de vespers heet ook wel kleine doxologie.

Volgens het Liber Pontificalis[3] was het paus Telesphorus die het Gloria als eerste een vaste plaats gaf in de kerkelijke traditie door het op te nemen in de liturgie voor de mis die sindsdien gehouden werd in de nacht, voorafgaande aan het kerstfeest. Werd het Gloria aanvankelijk alleen tijdens het Kerstfeest gezongen, geleidelijk aan ontwikkelde het zich tot een steeds populairder en niet meer weg te denken onderdeel van de eucharistieviering. Het Gloria is door vele componisten op muziek gezet; één van de beroemdste versies is die van de Italiaanse priester-componist Antonio Vivaldi.

Nadat op het Tweede Vaticaans Concilie middels het document Sacrosanctum Concilium: Constitutie over de heilige Liturgie (4 december 1963) was besloten toestemming te geven de Mis naast het Latijn ook in de volkstaal te vieren, zijn er voor de Nederlandse en Belgische kerkprovincie vele moderne gezangen gecomponeerd, waarin de celebrant of een voorzanger of een koor in wisselzang met de gelovige gemeenschap de Lofzang Eer aan God zingen. In de Eucharistie komt hierbij geen doxologie voor.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. De officiële vertaling voor gebruik in de Nederlandstalige katholieke liturgie
  2. Lucas 2: 14
  3. Boek der Pausen