Glycolyse
De glycolyse is het proces waarbij glucose (suiker) met behulp van enzymen in tien stappen wordt afgebroken tot pyrodruivenzuur. Vier van de tien stappen zijn onomkeerbaar. Eén glucosemolecuul levert twee moleculen pyrodruivenzuur.
Naast de direct opgenomen suiker wordt tijdens de spijsvertering ook uit koolhydraten suiker gevormd.
Bij de glycolyse komt energie vrij, omdat ADP omgezet wordt in ATP en NAD+ in NADH. De vrijkomende energie wordt op deze manier in moleculen ATP en NADH opgeslagen.
Er komt echter niet alleen energie vrij. Zoals in de afbeelding is te zien wordt er bij de eerste twee reacties ATP gebruikt. Er worden per glucosemolecuul 4 ATP moleculen gevormd, dit komt neer op een netto resultaat van 2 ATP moleculen. De twee moleculen NADH kunnen in de elektrontransportketen worden omgezet in 3 ATP moleculen per molecuul. De NADH moleculen kunnen samen dus aanleiding geven tot vorming van 6 moleculen ATP.
Pyrodruivenzuur kan verder verbrand (geoxideerd) worden in de citroenzuurcyclus of anaeroob omgezet worden in melkzuur of zoals bij veel gisten in ethanol en koolstofdioxide (CO2).
[bewerken] Nederlandse en Engelse termen
Hieronder volgt een opsomming van de bij de glycolyse betrokken enzymen en de gevormde tussenproducten.
| Enzymen | |
|---|---|
| Nederlandse naam | Engelse naam |
| Hexokinase | Hexokinase |
| Fosfohexo-isomerase | Phosphoglucoisomerase |
| Fosfofructokinase | Phosphofructokinase |
| Fructose-1,6-difosfaat-aldolase | Fructose-1,6-bisphosphate aldolase |
| Triose-isomerase | Triose phosphate isomerase |
| Glyceraldehyd-3-fosfaat dehydrogenase | Glyceraldehyde 3-phosphate dehydrogenase |
| Glycerinezuur-1-fosfaatkinase | Phosphoglycerate kinase |
| Fosfoglyceromutase | Phosphoglycerate mutase |
| Enolase | Enolase |
| Pyrodruivenzuurkinase of Pyruvaatkinase | Pyruvate kinase |
| Tussenproducten | |
|---|---|
| Nederlandse naam | Engelse naam |
| Glucose | Glucose |
| Glucose-6-fosfaat | Glucose-6-phosphate |
| Fructose-6-fosfaat | Fructose-6-phosphate |
| Fructose-1,6-difosfaat | Fructose-1,6-biphosphate |
| Dihydroxyacetonfosfaat | Dihydroxyacetonephosphate |
| Glyceraldehyd-3-fosfaat | Glyceraldehyde 3-phosphate |
| Glycerinezuur-1,3-difosfaat | 1,3-Bisphosphoglycerate |
| Glycerinezuur-3-fosfaat | 3-Phosphoglycerate |
| Glycerinezuur-2-fosfaat | 2-Phosphoglycerate |
| Enolpyrodruivenzuurfosfaat | Phosphoenolpyruvate |
| Pyrodruivenzuur | Pyruvate |
| Melkzuur | Lactate |
[bewerken] Zie ook
 |
Zie de categorie Glycolysis van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
