Bateleur

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Goochelaar (vogel))
Ga naar: navigatie, zoeken
Bateleur
IUCN-status: Gevoelig[1] (2012)
Terathopius ecaudatus -San Diego Zoo-8a.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Accipitriformes
Familie: Accipitridae (Havikachtigen)
Geslacht: Terathopius
Soort
Terathopius ecaudatus
(Daudin, 1800)
Nestgebied van de Goochelaar
Nestgebied van de Goochelaar
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

De bateleur of goochelaar, berghaan (Terathopius ecaudatus) is een havikachtige uit het geslacht Terathopius en tevens de enige soort uit dit geslacht.

Kenmerken[bewerken]

Deze kleurrijke vogel heeft een zwarte romp en kop, een roodbruine rugmantel en een naakt, rood of oranje gelaat. Bij bateleur is een duidelijk verschil te zien tussen de vrouwtjes en mannetjes. Vrouwtjes hebben grijze schouders en witte, zwartgezoomde armpennen. De buitenste slagpennen van het mannetje zijn veel donkerder dan die van het vrouwtje. De vleugels zijn lang en puntig en de staart is kort. Een volwassen mannetje kan 60 - 70 cm lang en 2 tot 3 kg zwaar worden en een spanwijdte van 175 cm hebben. De vleugels zijn zwart, behalve de kastanjebruine rug en staart, grijze schouders en rood gezicht en benen.

Leefwijze[bewerken]

De bateleur wordt ook in het Frans en Engels zo genoemd. Deze naam heeft de bateleur te danken aan zijn manier van vliegen. Bateleur betekent koorddanser. Net zoals een koorddanser die met zijn armen heen en weer gaat om zijn balans te vinden, beweegt deze roofvogel tijdens het vliegen zonder dat hij de vleugels beweegt. Deze vogel is vooral een aaseter, maar jaagt ook op kleine gewervelden en insecten. Bij het uitvliegen van termieten gaan ze er met grote groepen op af.

Voortplanting[bewerken]

Het nestelen gebeurt in Acacia's, waarbij één ei gelegd wordt. Dit ei komt na 42 tot 43 dagen uit, waarna nog 90 tot 125 dagen verstrijken voordat het jong kan vliegen. Bateleurs paren voor het leven en gebruiken nooit meerdere malen hetzelfde nest. Hoewel de meeste havikachtige roofvogels territoriaal zijn, leven de bateleurs in kleine groepen.

Verspreiding en leefgebied[bewerken]

De bateleur komt voor in de savannes in een groot deel van Afrika ten zuiden van de Sahara tot aan Zuid-Afrika.

Bedreiging[bewerken]

In 2009 is de bateleur op de internationale rode lijst als "gevoelig" gekwalificeerd. De indruk bestaat dat in de voorafgaande 41 jaar een vrij snelle achteruitgang in aantal broedparen plaatsvindt door vernietiging van het leefgebied, vervuiling en bewuste verdelging van de roofvogel door het uitleggen van vergiftigd aas. Mogelijk bevindt de soort zich al op de drempel van de kwalificatie "kwetsbaar".[1]

Bronnen, noten en/of referenties