Gordijn (afscherming)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gordijnen aan het venster van een Bead & Breakfast in Tellin

Een gordijn is een doek dat wordt gebruikt om iets af te schermen of te verbergen. Meestal worden gordijnen aan de binnenzijde van een buitenraam opgehangen om nieuwsgierige blikken buiten te houden (privacy) of/en als warmte-isolatie.

Het woord gordijn komt van het oudfranse woord cortine en uit het latijn: cortina. In het Engels is het begrip curtain eruit ontwikkeld. Rond 1400 wordt zowel het begrip cortine als gordine gebruikt, maar van lieverlede (1460) wordt gordine het begrip voor een voorhangsel van een deur, venster of bed.

Gordijnen worden meestal uit textiel gemaakt. Vaak wordt een gordijn gebruikt in combinatie met vitrage.

Doel[bewerken]

  • om te voorkomen dat iemand van buiten naar binnen kijkt;
  • om te vermijden dat er licht in de ruimte valt;
  • om de akoestiek van de ruimte te verbeteren;
  • als isolatie;
  • of om het binnenshuis gezellig te maken wanneer het buiten donker is.

Ophanging[bewerken]

Gordijnen worden opgehangen aan een zogenaamde gordijnroede met gordijnhaken. Dit maakt het mogelijk om de gordijnen opzij te schuiven zodat ze zo min mogelijk raam bedekken, en voor het raam te schuiven zodat het hele raam wordt bedekt. De laatste gordijnhaak wordt vastgemaakt aan de eindstop zodat het gordijn bij de muur blijft hangen. Gordijnen kunnen in twee delen worden opgehangen, zodat de helft naar links en de helft naar rechts schuift, maar ook komt het voor dat het hele gordijn aan één kant wordt opgehangen.

Vaak gebeurt het open en dicht doen door de rand van het gordijn met de hand te pakken, en het simpelweg opzij te trekken. Omdat hierbij de stof vuil kan worden zijn er ook andere technieken: er bestaan transparante glazen of plastic stokken die aan de laatste gordijnhaak worden bevestigd, en waaraan men kan trekken zonder het gordijn zelf aan te raken. Ook zijn er mechanieken met een touw dat binnen de gordijnrail ligt, zodat men via een katrol aan de buitenzijde het gordijn kan bewegen. Deze laatste mechanismen kunnen ook worden gemotoriseerd.

Soms worden gordijnen alleen opgehangen naast het raam voor de sfeer, en zijn ze niet bedoeld om te sluiten. In zo'n geval ontbreekt vaak de gordijnrail, en kan ook het formaat van de gordijnen ontoereikend zijn om het hele raam te bedekken.

Een compleet ander mechaniek wordt gevormd door een rolgordijn. Dit betreft een rol die bovenaan het raam wordt bevestigd, en waar een stuk stof of plastic is opgerold. Via een touwmechaniek aan de zijkant, of een veermechaniek in combinatie met een touwtje in het midden van het gordijn, kan dit worden afgerold en opgerold.

Gordijnen kunnen zeer verschillend zijn in de hoeveelheid licht die ze tegenhouden. Voor een gordijn in een slaapkamer wordt vaak een relatief zwaar, goed lichtdicht gordijn gebruikt.

Soorten[bewerken]

Gordijnen kunnen worden ingedeeld naar functie, techniek en materiaal. Verschillende soorten zijn:

Het grote gordijn dat het toneel in een theater afsluit, heet doorgaans het (voor-)doek of rideau.

Alternatief[bewerken]

Een alternatief voor gordijnen wordt gevormd door jaloezieën.

Overdrachtelijk gebruik[bewerken]

Het woord 'gordijn' kan overdrachtelijk ook voor andere dingen gebruikt worden, in samengestelde woorden als 'rookgordijn' of voor de afscheiding door het IJzeren Gordijn.