Gorilla's

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gorilla's
Westelijke laaglandgorilla (G. gorilla gorilla) ♂
Westelijke laaglandgorilla (G. gorilla gorilla) ♂
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Mammalia (Zoogdieren)
Orde: Primates (Primaten)
Familie: Hominidae (Mensachtigen)
Onderfamilie: Homininae (Afrikaanse mensapen en de mensen)
Geslachtengroep: Gorillini
Geslacht
Gorilla
I. Geoffroy, 1852
Typesoort
Troglodytes gorilla Savage, 1847
Leefgebied gorilla
Leefgebied gorilla
Afbeeldingen op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Zoogdieren
Seksueel dimorfisme van de schedel

De gorilla's (Gorilla) is een geslacht van Afrikaanse mensapen die behoren tot de orde primaten (Primates), met twee soorten. Het zijn de grootste nog levende primaten.

Uiterlijk en levenswijze[bewerken]

De gorilla is een herbivoor die leeft in de Centraal- en West-Afrikaanse regenwouden. Gorilla's leven voornamelijk op de bosbodem. Het mannetje heeft een hoogte van tussen de 1,65 m en 1,75 m, en weegt tussen de 140 en 165 kilo. Vrouwelijke gorilla's wegen ongeveer de helft. In tegenstelling tot chimpansees maken gorilla's nauwelijks gebruik van gereedschap. Er zijn drie gevallen bekend waarin een gorilla een hulpmiddel gebruikte: een gebruikte een stok om de diepte van een modderige rivier te bepalen, een ander gebruikte een boomstam als brug en nog een ander gebruikte een bamboestok als ladder voor haar jong.[1]

De gorilla's zijn bedreigde diersoorten, voornamelijk doordat hij al lange tijd het slachtoffer is van stropers.

Soorten en ondersoorten[bewerken]

Traditioneel werden er drie ondersoorten van de gorilla onderscheiden, maar genetisch onderzoek heeft recentelijk een nieuwe indeling opgeleverd met twee soorten en in totaal vijf ondersoorten. Vroeger werden alle gorilla's als ondersoorten van G. gorilla gezien. De Cross Rivergorilla en de Bwindigorilla werden niet als aparte ondersoorten gezien.

Moderne taxonomische indeling[bewerken]

Genoom[bewerken]

In 2012 werd een analyse van het volledige genoom van een vrouwelijke westelijke laaglandgorilla gepubliceerd. In de studie werden onder meer vergelijkingen gemaakt tussen deze gorilla en twee andere westelijke laaglandgorilla en één oostelijke gorilla om een beeld te krijgen over het geslacht Gorilla. Uit de gegevens blijkt dat de gorilla's en de lijn chimpansee-mens circa 10 miljoen jaar geleden uiteengingen. Chimpansees en mensen splitsten vier miljoen jaar later. De twee gorillasoorten, de oostelijke en westelijke, gingen ongeveer 0,5 miljoen jaar geleden uiteen, maar ook daarna vond er nog enige uitwisseling van genen tussen de twee soorten plaats. Hoewel mensen en chimpansees genetisch dichter bij elkaar staan, lijkt 15% van de menselijke genen meer op die van gorilla's dan op die van chimpansees. Ook chimpansees hebben voor 15% meer genetische gelijkenis met gorilla's dan met mensen. In beide gevallen gaat het dan vooral over het niet-coderende gedeelte, wat de genexpressie beïnvloedt. Het genoom van mensen en gorilla's verschilt ongeveer 1,75%.[2][3][4][5]

Beroemde gorilla's[bewerken]

  • Een van de beroemdste gorilla's ter wereld was de albino genaamd Sneeuwvlokje, uit de dierentuin van Barcelona.
  • Een andere bekende gorilla is Bokito. Hij wist tot twee keer toe uit te breken in een dierentuin. De laatste keer ontsnapte hij uit zijn verblijf in Diergaarde Blijdorp in Rotterdam op 18 mei 2007.
  • Een derde bekende gorilla is Bongo, lange tijd het boegbeeld van Apenheul, en stamvader van veel gorilla's in Europese dierentuinen.
  • Van 1953 tot zijn dood in 1988 was Gust, een Westelijke laaglandgorilla, de publiekslieveling van de Antwerpse Zoo.
  • Titus werd van bij zijn geboorte in 1974 tot aan zijn dood in 2009 geobserveerd in de jungle op de grens van Congo en Rwanda. In die tijd groeide hij op tot leider van één van de grootste gorillagroepen die ooit in het wild zijn aangetroffen. Hij was het onderwerp van de BBC documentaire: "Titus: The Gorilla King".

Stamboom mensapen[bewerken]

Hominoidea
Hominidae Hylobatidae
Homininae Ponginae
Hominini Gorillini Pongo
Homo Pan Gorilla Hoolock Hylobates Nomascus Symphalangus
Bronnen, noten en/of referenties
  1. ScienceShot: Gorillas Use Ladders in the Wild. ScienceShot (14 november 2013) Geraadpleegd op 14 november 2013
  2. Scally, A. et al. (2012). Insights into hominid evolution from the gorilla genome sequence. Nature 483: 169-175 . DOI:10.1038/nature10842.
  3. Gorilla joins the genome club. Nature (7 maart 2012) Geraadpleegd op 7 maart 2012DOI:10.1038/nature.2012.10185
  4. A Little Gorilla in Us All. Science Now (7 maart 2012) Geraadpleegd op 7 maart 2012
  5. Gorilla genome could hold key to the human condition. BBC (7 maart 2012) Geraadpleegd op 7 maart 2012