Graafschap Bentheim

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Voor de hedendaagse Landkreis met die naam, zie Grafschaft Bentheim

wapen 1454-1589; 1,4: Bentheim; 2,3: Steinfurt; hart: Wewelinghofen

Locatie van het Graafschap Bentheim rond 1350.

Kaart van Blaeu uit 1645; het noorden ligt links

Bentheim of Benthem was een tot de Nederrijns-Westfaalse Kreits behorend graafschap binnen het Heilige Roomse Rijk. De stad Benthem die er het centrum van was heet nu Bad Bentheim.

Waarschijnlijk in de tiende eeuw stichtten de graven van Bentheim de burcht Bentheim. Deze burcht wordt in 1116 door de hertog van Saksen, Lotharius van Supplinburg verwoest. Na de wederopbouw tot 1148 komt ze in de loop van de twaalfde eeuw aan Otto, een jongere zoon van graaf Dirk VI van Holland.

In 1421 sterft deze tak van het Hollandse huis uit met graaf Bernhard I. Zijn zuster Hedwig is gehuwd met Everwijn van Götterswick en hun kleinzoon Everwijn van Götterswick wordt de volgende graaf van Bentheim.

Vanwege het huwelijk van Everwijn I met Mathilde van Steinfurt wordt in 1421 het graafschap Steinfurt met Bentheim verbonden, maar hun zonen erven in 1454 ieder een graafschap: Arnold wordt graaf van Steinfurt en Bernhard II graaf van Bentheim.

Na het uitsterven van de tak Bentheim-Bentheim in 1530 worden de beide graafschappen herenigd onder Arnold II van Bentheim-Steinfurt. Arnold III erft in 1562 van zijn moeder het graafschap Tecklenburg en via zijn vrouw Magdalena van Nieuwenaar komt de familie in het bezit van het graafschap (Hohen-)Limburg en de heerlijkheden Alpen, Linnep en Heppendorf.

Op 25 december 1594 wordt er een verdelingsverdrag gesloten voor de opvolging na de eventuele dood van Arnold III. Na de dood van Arnold III in 1606 regeren de oudste drie broers gemeenschappelijk tot 1610, waarna de vijf broers ieder een deel krijgen. Het graafschap Bentheim komt aan Arnold Joost en na de kinderloze dood van zijn broer Willem Hendrik in 1632 erft hij ook het graafschap Steinfurt.

Zijn zoons erven in 1643 ieder een graafschap: Ernst Willem volgt in Bentheim en Philips Koenraad in Steinfurt. In 1693 ruilen beide takken van graafschap, zodat Arnold Maurits Willem van Bentheim-Steinfurt de nieuwe graaf van Bentheim-Bentheim wordt. Er zijn erfkwesties tussen de takken Bentheim en Steinfurt totdat zij op 1 november 1701 een verdrag in den Haag sluiten.

In 1752 verpandt graaf Frederik Karel het graafschap voor een periode van dertig jaar aan het keurvorstendom Hannover, zodat de familie niet langer in Bentheim regeert. In 1803 sterft het huis Bentheim-Bentheim uit en gaan de rechten over aan de tak Bentheim-Steinfurt.

Tijdens de Franse bezetting van het keurvorstendom Hannover (1802-1805) betaalt graaf Lodewijk 800.000 franc aan Napoleon en lost daarmee het pand in. De herkregen zeggenschap is echter van korte duur. In de Rijnbondsacte van 12 juli 1806 wordt het graafschap Bentheim in artikel 24 onder de souvereiniteit gesteld van het groothertogdom Berg: de mediatisering. Op 4 augustus wordt deze bepaling uitgevoerd.

In 1810 wordt het gebied ingelijfd bij het keizerrijk Frankrijk. In november 1813 neemt Hannover weer bezit van het land. Het Congres van Wenen in 1815 bevestigt de inlijving van het graafschap bij het koninkrijk Hannover.

[bewerk] Regenten

[bewerk] Zie ook

• Graven en vorsten van Bentheim