Graafschap Horn
| Graafschap Horn Comté de Hornes |
|||||
| Leen van het graafschap Loon | |||||
|
|||||
|
|||||
| Kaart | |||||
 |
|||||
| Het Graafschap Horn rond 1550 | |||||
| Algemene gegevens | |||||
| Talen | Limburgs, Nederlands, Frans | ||||
| Regering | |||||
| Regeringsvorm | Monarchie | ||||
| Dynastie | huis Horne | ||||
| Staatshoofd | Graaf | ||||
Het graafschap Horn, soms ook Horne of Hoorne, was een heerlijkheid en later graafschap in het huidige Nederlands Limburg. Het bestuurlijke centrum was het kasteel van Horn.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
De heerlijkheid Horn wordt voor het eerst vermeld in 1243 als leen van het graafschap Loon.
Vanaf de dertiende eeuw hadden de heren van Horn bezittingen in het land van Weert, echter als leen van het graafschap Gelre.[1] Deze bleven buiten de heerlijkheid Horn.
In 1366 kwam Loon, en daarmee ook Horn, in het bezit van het prinsbisdom Luik.
De eerste graaf van Horn, Jacob I van Horn, kreeg zijn titel in 1450. Hij liet in Weert een nieuw kasteel bouwen, de Nijenborgh of nieuwe burcht. De oude burcht of Aldenborgh stond op de plaats waar nu de Paterskerk in de wijk de Biest in Weert staat. Zij werd helemaal verwoest in 1703, maar was toen al lang buiten gebruik.
De Nijenborg is altijd bewoond geweest door de graven van Horne, tot zij tijdens de Spaanse Successieoorlog in 1702 werd verwoest. Tegenwoordig staan alleen nog de toegangspoort en een paar stukken muur overeind. Er staat nu een herenhuis op het eiland waar ooit het kasteel gestaan heeft.
Op het kasteel van Horn verbleef de drossaard, die namens de graaf de statenvergadering voorzat.
De laatste graaf, Filips van Montmorency, beter bekend als "de graaf van Hoorne", was samen met graaf Lamoraal van Egmont één van de leiders van het verzet tegen Filips II van Spanje. Hun onthoofding in 1568 op de Grote Markt in Brussel werd het definitieve sein voor de Nederlandse opstand.
Bij gebrek aan een mannelijke erfgenaam kwam Horn terug in een personele unie met het prinsbisdom Luik. Het werd namens de prins-bisschop bestuurd door de hoogdrossaart. Het had een statenvergadering, bestaande uit de bezitters van de heerlijkheden en afgevaardigden van de schepenbanken van Haelen, Neer, Roggel en Heythuysen.
In 1795 werd het gebied door de Franse republiek geannexeerd en opgenomen in het departement van de Nedermaas.
[bewerken] Gebied
De volgende dorpen behoorden tot het graafschap:
[bewerken] In Nederland
[bewerken] In België
[bewerken] De dorpen nu
Horn, Nunhem en Buggenum maakten tot 2007 deel uit van de gemeente Haelen. Heythuysen en Roggel en Neer waren tot 2007 zelfstandige gemeenten. Deze drie gemeenten zijn per 1 januari 2007 samengevoegd tot de nieuwe gemeente Leudal. Eén van de voorgestelde namen voor de nieuwe gemeente was Land van Horne, verwijzend naar het oude graafschap.
Beegden en Wessem horen nu bij de gemeente Maasgouw. Geistingen en Ophoven maken nu deel uit van de Belgische gemeente Kinrooi.
[bewerken] Lijst van heersers van Horne
| Periode | Naam | Opmerkingen |
|---|---|---|
| 1243-1264 | Willem I van Horne | Gehuwd 1230 met Heilwig van Altena, zus van Dirk III van Altena |
| 1264-1304 | Willem II van Horne | Heer van Horne en Altena |
| 1304-1331 | Gerard I van Horne | Heer van Horne, Altena, Perwijs en Herlaar |
| 1331-1343 | Willem V van Horne | Heer van Horne, Altena en Gaasbeek |
| 1343-1345 | Gerard II van Horne | Heer van Horne, Altena en Gaasbeek; gesneuveld in de Slag bij Stavoren |
| 1345-1358 | Willem VI van Horne | Broer van Gerard II; heer van Horne en Altena |
| 1358-1415 | Willem VII van Horne | Heer van Horne, Altena en Weert |
| 1415-1433 | Willem VIII van Horne | Heer van Horne, Altena en Weert |
| 1433-1488 | Jacob I van Horne | Eerste graaf van Horne, heer van Altena, Kortessem, Montigny, Weert, Wessem, Bocholt, Cranendonck, Eindhoven |
| 1488-1530 | Jacob II van Horne | Graaf van Horne |
| 1530-1531 | Jacob III van Horne | Graaf van Horne |
| 1531-1540 | Jan van Horne | Broer van Jacob; graaf van Horne |
| 1540-1568 | Filips van Montmorency | Stiefzoon van Jan van Horne; graaf van Horne, stadhouder van Gelre en Zutphen |
| Na de dood van Filips kwam het graafschap in een personele unie met het prinsbisdom Luik | ||
[bewerken] Externe links
| Bronnen en noten |
| Landen binnen de Bourgondische Kreits van het Heilige Roomse Rijk |  |
|||||
|---|---|---|---|---|---|---|
¹ Verloren aan Frankrijk ² Verloren aan de Republiek ³ Vervallen door erfopvolging |
