Grand Union

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Spoordiagram van een grand union.

Een grand union of sterkruising is een volledige sporenkruising van twee dubbelsporige trambaanvakken met bogen in alle richtingen en in beide richtingen. Hierbij zijn er acht bogen aanwezig met daarin zestien wissels. Ook de bovenleiding is hierbij een gecompliceerd geheel met eveneens acht bogen en zestien aansluitingen met de doorgaande rijdraad.

Varianten[bewerken]

Er bestaan ook sporenkruisingen met minder bogen al dan niet in één richting varierend van zeven bogen tot één boog. Deze worden dan aangeduid als een driekwart, halve of kwart grand union. Vaak worden uit kostenoverweging, maar ook omdat een grand union sneller onderhavig is aan slijtage met daarbij ontsporingsgevaar, alleen bogen aangelegd die voor de exploitatie noodzakelijk zijn. Ook bestaan er bogen die alleen bedoeld zijn voor omleiding van de trams bij calamiteiten en/of gebruikt werden door een opgeheven lijn. Er komen ook kruisingen voor waarbij in het geheel geen bogen zijn aangelegd en dus geen afslaand tramverkeer mogelijk is. Dit komt voor in onder meer de Duitse steden Duisburg en Düsseldorf.

Een variant van de grand union is een rotonde met bogen in alle richtingen in beide richtingen. De meeste grand unions bevinden zich in Amsterdam en Poznań.

Overzicht[bewerken]

In de hoogtijdagen van de tram waren er veel meer grand unions dan tegenwoordig, ook in steden waar de tram opgeheven is, zoals Liverpool, Salford, South Shields, Walthamstow, Chicago, Rochester, Montreal, Edmonton en Auckland.

Hieronder een overzicht van nog bestaande grand unions:

Nederland[bewerken]

Amsterdam[bewerken]

Oude gelede tram op de grand union Ceintuurbaan / Ferdinand Bolstraat

De kruising Ceintuurbaan / Ferdinand Bolstraat is ook een grand union maar door afsluiting van het noordelijke deel van de Ferdinand Bolstraat sinds 2003 voorlopig niet meer als zodanig in gebruik.

Ook de kruising op het Victorieplein was vroeger een grand union. Tegenwoordig heeft het kruispunt zeven bogen en ontbreekt de boog Vrijheidslaan / Rijnstraat zuidzijde in deze richting. In de andere richting is deze boog wel aanwezig.

Tot 1970 was ook de kruising Wibautstraat / Ruyschstraat een grand union.

Duitsland[bewerken]

Kassel[bewerken]

  • Untere Königsstraße

Karlsruhe[bewerken]

  • Karlstraße

München[bewerken]

  • Maximilian Platz (rotonde)

Leipzig[bewerken]

  • Goerdelerring

Zwitserland[bewerken]

Bazel[bewerken]

  • Aeschenplatz

Oostenrijk[bewerken]

Graz[bewerken]

  • Jakominiplatz

Italië[bewerken]

Milaan[bewerken]

  • Piazza 24 Maggio Piazzale
  • Piazzale Porta Lodovica

Polen[bewerken]

Poznań[bewerken]

  • Franklina Roosevelta
  • Hetmańska
  • Kaponiera (rotonde)
  • Jana Nowaka-Jeziorańskiego (rotonde)

Warschau[bewerken]

  • Rondo Kercelak

Tsjechië[bewerken]

Praag[bewerken]

  • Palmovka
  • Strossmayerovo náměstí

Canada[bewerken]

Toronto[bewerken]

Een grand union op de kruising van de Spadina Avenue en de Queen Street West in Toronto, Ontario.
  • Kruising Bathurst and King
  • Kruising Spadina and King
  • Kruising Spadina and Queen

Australië[bewerken]

Melbourne[bewerken]

  • Balaclava Junction