Groen dak

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Groendak)
Ga naar: navigatie, zoeken
Huizen met grasdak in (Eysturoy Faeröer)

Groene daken of vegetatiedaken zijn platte of hellende daken met begroeiing. Een meer formele benaming is "begroeid dak" of "dakbegroeiing", waarbij vervolgens onderscheid gemaakt kan worden tussen "intensief" en "extensief" begroeide daken.

De begroeiing kan bestaan uit vetplanten zoals vetkruid (sedum), kruiden, mos en/of gras (extensieve begroeiing). Ook struiken en bomen zijn bij bepaalde constructies mogelijk (intensieve begroeiing).

Geschiedenis[bewerken]

Het toepassen van begroeiingen op daken en andere bouwdelen werd in de oudheid regelmatig toegepast. Klassieke bouwmethoden zoals men aantrof bij de plaggenhutten zijn hier een goed voorbeeld van. Een ander welbekend voorbeeld zijn de mythische Hangende tuinen van Babylon.

In het laatste decennium van de vorige eeuw zijn de moderne versies van dergelijke daken sterk in opkomst geraakt. Sinds die tijd is in Nederland naar schatting zo'n 10 miljoen vierkante meter dak bedekt met begroeiingen. De techniek die hiervoor gebruikt wordt is niet meer te vergelijken met de werkwijzen uit het verleden. Grasplaggen en boomschors hebben plaats gemaakt voor duurzamere, moderne materialen. Hierdoor kunnen begroeiingen relatief licht in gewicht uitgevoerd worden, beginnend bij zo'n 40 kg/m² (waterverzadigd gewicht).

Inmiddels zijn er diverse richtlijnen en handboeken uitgebracht door erkende instellingen, die aanwijzingen geven over de te gebruiken materialen (voor zowel dakbedekking als dakbegroeiing), ontwerprichtlijnen inclusief bouwkundige detailleringen en praktijkrichtlijnen voor correcte verwerking op het dak. Ook voor aanpalende vakgebieden, zoals dakbestratingen, zijn dergelijke richtlijnen opgesteld. Medio 2012 is de NEN-normcommissie ‘Begroeide Daken’ in het leven geroepen. De commissie heeft als doel een norm te ontwikkelen voor prestatie-eisen, functionele eisen en toetsingsmethoden van bouwwerkbegroeiing, te beginnen bij begroeide daken. Naar verwachting zal de norm in 2014 gereed zijn.

Opbouw[bewerken]

Een groen dak kent een standaard opbouw, uitgedrukt in functionele lagen:

  • een 2-laags waterdichte en wortelbestendige dakbedekking;
  • beschermlaag tegen mechanische beschadigingen van de dakbedekking;
  • drainagelaag van bijvoorbeeld kunststof of mineralen;
  • filterlaag;
  • substraatlaag;
  • vegetatielaag.

Verschillende systemen kennen verschillende samenstellingen van materialen, waarbij soms verschillende functies in één fysieke laag worden samengevoegd. Dit is het verschil tussen functionele en fysieke lagen.

Extensief groendak[bewerken]

Sedumdak op De Halve Wereld (Amsterdam)

Verzamelnaam voor sedum-, mos-, gras- en kruidendaken. De dikte van de groendak-opbouw bedraagt hierbij maximaal 15 cm en de hoogte van de begroeiing maximaal 50 cm. De begroeiing ontwikkelt zich tot een min of meer ecologisch stabiele plantengemeenschap die zichzelf in stand kan houden met een minimum aan onderhoud.

Sedumdak[bewerken]

De begroeiing bestaat uit een klein soort vetplant in verschillende kleuren die gecombineerd kan worden met mos. Sedumdaken kunnen in principe licht uitgevoerd worden; een substraatlaag van 3 cm kan voldoende zijn.

Kruidendak[bewerken]

Verschillende combinaties van grassen en kruiden, vaak met een basis van sedum. De dakbedekking is relatief licht van gewicht, al naar gelang de samenstelling.

Grasdak[bewerken]

Een grasdak vereist een voedingslaag van minimaal 12 cm bij een plat dak en minimaal 15 cm bij een hellend dak. Deze belasting maakt een zware dakconstructie noodzakelijk.

Grasdaken en gazondaken zijn niet hetzelfde ook al hebben ze dezelfde begroeiing. Een grasdak is bedoeld als dakbedekking terwijl een gazondak bedoeld is als gazon waar men op kan recreëren. Vanwege de 'betredingsfunctie' van dit type dak is een speciale dakconstructie noodzakelijk en wordt gazondak gerekend tot de intensieve groendaken.

Intensief groendak[bewerken]

Daktuin met een opbouwhoogte van meer dan 15 cm dikte. De begroeiing kenmerkt zich door de aanwezigheid van struiken en bomen eventueel in combinatie met gazon en/of bodembedekkers. Deze begroeiing maakt het noodzakelijk intensief onderhoud te plegen voor de instandhouding van de beplanting. Dit onderhoud bestaat uit water geven, snoeien, bemesten, onkruid wieden enzovoort.

Duurzaamheid[bewerken]

Groene daken bieden voordelen op het gebied van duurzaamheid, milieu en belevingswaarde. De aanschafkosten zijn hoger, maar daar staat tegenover dat de dakbedekking langer meegaat dan bij een traditioneel dak en daarna gerecycled kan worden. De voordelen zijn het grootst bij een 'zwaar' dak, zoals een grasdak met dikke substraatlaag of bij een daktuin.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]