Groet (etiquette)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tot ziens

Een groet is een geritualiseerd gebaar, met een hand of in het geval van verbale groet, een zin of woord, dat wordt gebruikt om sociaal contact op gang te brengen of af te breken (in het geval van een afscheidsgroet). Groetgewoontes zijn sterk cultuurgebonden en afhankelijk van de situatie en kunnen binnen een cultuur afhankelijk zijn van de sociale status van betrokken personen. Het overdrijven van een groet wordt meestal als onheus (ironisch) opgevat, en het achterwege laten van een groet kan een teken zijn van vijandschap of minachting.

Nederlandstalige begroetingen[bewerken]

Bekende vormen van verbale begroetingen binnen het Nederlandse taalgebied zijn:

  • Adië - tevens een regionale Limburgse afscheidsgroet, veel gebruikt in Zuid-Limburg
  • Aju, ajuus - informele verbastering van àdieu
  • Collegiale groeten
  • Doeg - regionale afscheidsgroet, veel gebruikt in de Zaanstreek
  • Goedemorgen - Goedemiddag, Goedenavond, Goedenacht - Formele begroeting afhankelijk van tijdstip
  • Goedendag, Goeiendag of Gedag - Een algemene begroeting met een middeleeuws verleden toen zij voluit luidde: God geve u een goede dag! Met 'goede dag' werd 'geluk' bedoeld
  • Haije - regionale Limburgse afscheidsgroet. In Noord-Limburg en rondom Nijmegen wordt meestal Houje gebruikt, als mengvorm tussen Brabants en Limburgs
  • Hallo - Dag (Daag), Hoi, - Minder formeel
  • Harré - in delen van Friesland
  • Houdoe - regionale afscheidsgroet in Noord-Brabant en het zuiden van Gelderland
  • Moaj - regionale groet in West-Friesland (waarschijnlijk afkomstig uit het Nedersaksisch)
  • Môh, Môguh - West-Nederland, Westland
  • Moi - regionale groet in Noord- en Oostelijk Nederland en goedgaon bij het afscheid
  • Morrie - goedendag, goedemorgen, hallo - regionale groet in West-Friesland
  • No heui - regionale groet in West-Friesland
  • Salut - Vlaamse en (oost) Zeeuws-Vlaamse afscheidsgroet (afkomstig uit het Frans)
  • Tjeu, Tjo, Mazzel - bij afscheid (lokaal)
  • Tot ziens - Doeg, Doei, Later, Aju - Bij afscheid
  • Vaarwel - enigszins formele afscheidsgroet, bijvoorbeeld bij de marine.
  • Welkom - een ontvangende groet
  • Welterusten - Slaap lekker - bij het naar bed gaan
  • Zjeur - Aalsters: informele verbastering van Bonjour

Hand[bewerken]

In de westerse samenleving is het hand geven de meestgebruikte non-verbale begroeting tussen personen. Dit doet men met de rechterhand terwijl men elkaar in de ogen aankijkt. Het geldt als ongepast om dezelfde persoon twee keer op een dag de hand te schudden als begroeting (behalve bij ontmoeten en afscheid). Een variant die in sommige groepen voorkomt is elkaar zachtjes met de rechtervuisten aanraken (Boks).

In Japan groet men elkaar door een buiging te maken. In sommige gevallen veroorzaakt dit ongelukken doordat men zijn hoofd stoot. In Egypte gaan mensen met hun hoofd schudden.

Van grotere afstand kan men elkaar groeten door naar elkaar te zwaaien. Dat is meestal met één arm met open hand, maar met twee armen zwaaien is ook mogelijk. Iets dichterbij volstaat een knik met het hoofd, vooral als mensen er geen behoefte aan hebben dat anderen kunnen zien dat zij elkaar kennen.

Kus[bewerken]

De kus of zoen wordt pas gegeven als men elkaar beter kent en is vaak slechts voorbehouden aan intimi. Wel gebruikelijk als groet is het geven van twee of drie zoenen op de wang.

In Zuid-Europa wordt veel meer gezoend, zelfs bij een eerste kennismaking, en vooral met kinderen.

Personen die elkaar voorbijgaan[bewerken]

Komt men buiten iemand tegen die men niet kent en waarmee men verder geen contact heeft, dan is een groet gebruikelijk als de ontmoeting als zeldzaam wordt beschouwd. Dat is bijvoorbeeld het geval bij nacht of als men op een verlaten plek wandelt, omdat men dan niet vaak iemand tegen komt. Verder zijn vriendschappelijke, collegiale begroetingen gebruikelijk tussen buschauffeurs, motorrijders, ligfietsers, bestuurders van gelijke en/of zeldzame auto's, e.d.

Buiging[bewerken]

Begroetingsritueel van de Fulbe, 1910

Ook een buiging is een vorm van begroeten.