Grolsch

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Koninklijke Grolsch N.V.
Brouwerij in Boekelo
Brouwerij in Boekelo
Oprichting 1615
Eigenaar SABMiller
Sleutelfiguren Tom Verhaegen, Managing Director[1]

J. Pienaar, Finance Director

Hoofdkantoor Brouwerslaan 1
7548 XA Enschede
Werknemers ca. 650
Producten Bier
Omzet Gestegen€ 317,6 miljoen (2006)
Winst Gestegen€ 19,2 miljoen (2006)
Website www.grolsch.nl
Portaal  Portaalicoon   Economie

Grolsch is een biermerk dat voor het eerst in 1615 in Groenlo gebrouwen werd door Willem Neerfeldt. De naam Grolsch is het bijvoeglijke naamwoord van Grol, de oude naam van Groenlo. De brouwerij heet dan ook officieel Grolsche Bierbrouwerij.

Historie[2][bewerken]

Eén van de oorspronkelijke bierbrouwers uit Groenlo is Peter Cuyper, schoonzoon van Neerfeldt, die in 1676 tot meester van het Grolsche brouwgilde werd benoemd. Cuyper overleed in 1684, waarna zijn nakomelingen het bedrijf voortzetten. Tot 1876 werd het bier gebrouwen in de binnenstad van Groenlo, waarna vanwege ruimtegebrek een nieuwe brouwerij buiten de grachten van Groenlo gebouwd werd door brouwerij 'De Klok'. In 1895 werd de brouwerij gekocht door Theo de Groen uit Utrecht.

Op 3 mei 1922 fuseerden de Achterhoekse Brouwerij De Klok uit Groenlo en de Twentse Enschedesche Stoombierbrouwerij uit Enschede, en gaan verder onder de naam "N.V. Bierbrouwerij De Klok Enschede-Groenlo". Later gaat de brouwerij verder onder de naam Grolsche Bierbrouwerijen en gaat het bier 'Grolsch' heten.

Als koeling tijdens de zomer werd decennia lang 's winters ijs uit de Grolse gracht gehakt en in geïsoleerde kelders bewaard. Het bier werd met paard en wagen vervoerd, waardoor het bereik zo'n veertig kilometer bedroeg. Eind 1945 werden de eerste vrachtwagens gekocht voor transport. Tot 1950 werd ook gebruikgemaakt van treinen, met speciale koelwagons. In 1946 startte de export naar onder andere Suriname, Curaçao, India en China, maar door sterk toenemende binnenlandse vraag werd hiermee snel gestopt.

Vanaf de jaren 20, toen grondstoffen voor bierproductie schaars waren, werd eveneens begonnen met de productie van limonade onder de naam 'Groli'. De limonadefabriek bleek winstgevend en groeide gestaag, totdat in 1972 deze afbrandde en de directie besloot deze niet te herbouwen.

Het bedrijf was van 1984 tot 2008 beursgenoteerd. Een groot deel van de aandelen was in handen van de familie De Groen. Deze familie heeft het bedrijf vanaf 1968 opgewerkt van lokale bierbrouwerij tot een internationaal bedrijf. In 1995 kreeg de brouwerij het predicaat Koninklijk. Tot 2004 werd Grolsch in Groenlo en in Enschede gebrouwen. Sinds 2004 zijn beide vestigingen gesloten en is de nieuwe brouwlocatie in Usselo, op de grens met Boekelo. In november 2007 doet de van oorsprong Zuid-Afrikaanse bierbrouwer SABMiller een overnamebod op Grolsch. SABMiller is bereid in totaal € 816 miljoen te betalen ofwel € 48,25 per aandeel en het bod lag ongeveer 84% boven de beurskoers.[3] Familie De Groen, het bestuur en de raad van commissarissen van Grolsch gingen akkoord. Sinds 2009 is de brouwerij een van de 135 brouwerijen van SABMiller.

De fles[bewerken]

De brouwerij is wereldwijd bekend vanwege de kenmerkende beugelfles die sinds 1897 in gebruik is. Er worden er meer dan 200 miljoen per jaar gemaakt. De beugeldop wordt tegenwoordig uit financieel oogpunt en milieuoogpunt (porselein bemoeilijkt het recyclen van glas) van kunststof gefabriceerd. Onderaan de beugelfles bevindt zich een code, waaruit het jaartal van fabricatie is af te leiden. Een beugelfles heeft normaal gesproken een inhoud van 0,45 liter.

Naast de beugelfles verkocht Grolsch tot maart 2007 ook bier in de standaard retourfles (het zogenoemde pijpje). Alhoewel Grolsch nog steeds in het pijpje verkrijgbaar is, is Grolsch na 21 jaar de eerste bierbrouwerij met flessen van een andere vorm. Nu wordt het bier verkocht in een eigen vormgegeven groene fles. Deze fles met het Grolsch-logo als reliëf in de fles heeft een opvallend klein halsetiket. Ook de inhoud van de fles wijkt af van de standaard retourfles. In de nieuwe fles zit 33 cl, wat 10% meer is dan in de standaard retourfles.

Op 12 februari 2008 heeft Grolsch naar buiten gebracht dat de bruine beugelfles zal verdwijnen. In plaats daarvan komt er een nieuwe, modernere groene beugelfles met een design dat aansluit bij het vernieuwde pijpje.[4][5]

1997[bewerken]

In 1997 bestond de Grolsch beugelfles 100 jaar. Dit werd gevierd met het uitbrengen van zes speciale bieren op beugel, met bijbehorend glas, verdeeld over het jaar, te weten:

  1. Calixtus (januari)
  2. Het Kanon (maart)
  3. Twee Zwaluwen (mei)
  4. Lodewijk XIII (juli)
  5. Picardijn (september)
  6. De Vierde Wijze (november)

Aan het eind van het jaar kon gestemd worden welk van deze het lekkerst was. De consument verkoos "Het Kanon", dat tegenwoordig (2012) onder de naam "Kanon"nog steeds verkrijgbaar is in pijpjes en blikken.

1999[bewerken]

In 1999 bracht Grolsch een drietal bieren in verschillende maten beugelfles uit, te weten:

  • Gister (0,5 l)
  • Vandaag (1,0 l)
  • Morgen (1,5 l)

2000[bewerken]

Om het einde van het jaar 1999, de 20ste eeuw, en het begin van het jaar 2000, de 21ste eeuw, te vieren, bracht Grolsch een speciaal bier uit:

  • Finale (1,5 l)

2005[bewerken]

Elf bekende Nederlanders hebben op initiatief van bierbrouwer Grolsch een beugelfles beschilderd tot kunstwerk. De BN'ers, onder wie Rodrigo Otazu, Huub Stapel en Wendy van Dijk, veilden eind januari 2006 op eBay hun kunstwerken voor een zelfgekozen goed doel.

Eind 2005 bracht Grolsch een nieuw bier uit, gebrouwen volgens het Duitse Reinheitsgebot:

  • Premium Weizen

2008[bewerken]

Op dinsdag 12 februari 2008 maakte Grolsch bekend dat er een nieuwe, groene, beugelfles op de markt zou worden gebracht. Bij deze beugelfles was, net als het groene Grolsch pijpje, het logo op de zijkant gedrukt. De vernieuwde beugelfles kwam mei 2008 op de markt. Tevens werd Grolsch op 12 februari 2008 overgenomen en is Grolsch nu een dochteronderneming van SABMiller plc.

Reclame[bewerken]

In de jaren 70 van de twintigste eeuw maakte Grolsch naam met een reclamecampagne met de titel Vakmanschap is meesterschap. In de campagne, met foto's van Paul Huf, kwamen ambachtslieden in beeld, in combinatie met het ambachtelijke Grolsch. De muziek voor deze reclames werd geschreven door Clous van Mechelen.[6] Grolsch gaf een grammofoonplaat uit met die muziek, in verschillende stijlen. In 2008 werd het stadion van betaald voetbal club FC Twente omgedoopt in De Grolsch Veste.

Overige informatie[bewerken]

Tijdens de vuurwerkramp op 13 mei 2000 werd de brouwerij in Enschede zwaar getroffen en moest de bierproductie uitwijken naar elders. Onder meer brouwerij Hertog Jan nam tijdelijk een deel van de Grolsch-productie over. In 2004 werd op de grens van Usselo en Boekelo een nieuwe brouwerij geopend, als vervanging van de vestigingen in Enschede en Groenlo. De bouw werd enkele jaren vertraagd door protesten van omwonenden. Vanaf voorjaar 2005 is de gehele productie gevestigd op deze nieuwe locatie en werden de andere vestigingen gesloten.

In april 2007 krijgt Grolsch een boete van bijna 32 miljoen euro van de Europese Commissie omdat zij, in de periode tussen 1996 en 1999 verboden prijsafspraken gemaakt zou hebben met andere brouwers.

Uitgebrachte bieren[bewerken]

De brouwerij brouwt van oorsprong drie soorten bier: Pilsner, Oud Bruin en Bokbier (Herfstbok en Premium Lentebok). In latere jaren werden daar andere varianten aan toegevoegd, waaronder Het Kanon, een extra zwaar bier met 11,6% alcohol, en Grolsch 2.5 een licht bier met 2.5% alcohol met nog twee fruitige varianten, Lemon en Pink Grapefruit. In 2005 is hier onder andere het bier Premium Blond aan toegevoegd. Premium Blond is licht gerijpt, heeft een lichte frisse pilssmaak en 30% minder calorieën dan Premium Pilsner. Later in 2005 is Grolsch Premium Weizen aan het assortiment toegevoegd, een naar Duitse stijl gebrouwen Weizen met 5,5% alcohol. Binnen de Weizen wordt ook onderscheid gemaakt tussen de 'originele' Grolsch Premium Weizen en sinds 2007 de Dunkel Weizen, een bovengistend amberkleurig bier met een lichte karamelsmaak. In het alcoholvrij segment is Grolsch vertegenwoordigd met Grolsch Premium Malt, vroeger Special Malt geheten. Daarnaast had men ook het alcoholarme biertje Stender in het assortiment. Grolsch heeft ook enige tijd het mix-biertje Zinniz uitgebracht, maar dit product werd geen succes. Het wordt daarom ook niet meer gebrouwen. Voor de export brouwt Grolsch Amsterdam Explorator, Amsterdam Mariner en Explorator of Holland. Sinds 2006 brouwt Grolsch ook het Portugese bier Tagus in opdracht van de Portugese brouwer Cereuro. Grolsch brouwde al langer het Amerikaanse Miller Genuine Draft voor de Europese markt. Naast de permanente bieren heeft Grolsch een traditie van het uitbrengen van seizoens- of gelegenheidsbieren, die slechts tijdelijk beschikbaar zijn en soms slechts regionaal in Oost-Nederland (Noaber). Voorbeelden hiervan zijn onder andere Calixtus, Picardijn, Finale, Zomergoud, Wintervorst, Gister, Vandaag, Morgen, Noaber.

Zinniz[bewerken]

Zinniz bestond uit drietal mix-biertjes van 5% alc. vol. dat Grolsch uitbracht in 2002-2003. Met dit bier probeerde Grolsch een graantje mee te pikken in het steeds populairder wordende segment van de mix-drankjes bij het jongere vrouwelijke uitgaanspubliek. In eerste instantie waren er drie smaken; orange twist, tropical red en crispy lime verkrijgbaar in blik en flesje met draaidop. Later werden twee van deze smaken vervangen door wodka lime en gin lemon. Ook de blik variant ging al spoedig uit het assortiment. Een jaar na de introductie bleek de animo voor mix-drankjes, en Zinniz in het bijzonder, al weer flink gedaald en stopte Grolsch met de productie ondanks een net opgestarte promotiecampagne waarbij de consument een eigen logo kon verzinnen voor een re-styling van Zinniz (the icon battle).

Overzicht assortiment[bewerken]

Uit het assortiment[bewerken]

  • Grolsch Oud Bruin (2,5% alc.vol.)
  • Grolsch Dunkel Weizen (sinds 2007, 6% alc.vol.)
  • Grolsch Cranberry Rosé (Weizen) (5.5% alc.vol.)
  • Grolsch Pilsner Speciale (sinds 2007, 5,5% alc.vol.)
  • (Grolsch) Amber (Amber Ale) (Ook niet meer voor export verkrijgbaar! (2010))
  • Grolsch Bokbier (6.5% alc.vol.)
  • Grolsch Premium Dry (5% alc.vol.)
  • Grolsch 2.5 (2,5% alc.vol.)
  • Grolsch 2.5 Pink Grapefruit (2,5% alc.vol.)
  • Grolsch 2.5 Lemon (2,5% alc.vol.)
  • Grolsch Maerten (3,5% alc.vol.)
  • Grolsch Meibok (6,5% alc.vol.)
  • Grolsch Münchener (5% alc.vol.)
  • Grolsch Speciaal (6,5% alc.vol.)
  • Grolsch Special Malt (0,1% alc.vol.)
  • Grolsch Wintervorst (7,5% alc.vol.)
  • Grolsch Zomergoud (5% alc.vol.)
  • Amsterdam Liberator Apple (0,1% alc.vol.)
  • Stender Alcoholvrij (0,1% alc.vol.)
  • Zinniz orange twist (5% alc.vol.)
  • Zinniz tropical red (5% alc.vol.)
  • Zinniz crispy lime (5% alc.vol.)
  • Zinniz wodka lime (5% alc.vol.)
  • Zinniz gin lemon (5% alc.vol.)
  • Grolsch Dry (5% alc.vol.)
  • Grolsch Premium Malt (0,1% alc.vol.)

Gelegenheidsbieren[bewerken]

Regelmatig brengt de brouwerij een gelegenheidsbier op de markt, waar meestal een apart glas bij hoort.

  • Calixtus (1997, 5,5% alc.vol.)
  • Lodewijk XIII (1997, 6% alc.vol.)
  • Picardijn (1997, 6,5% alc.vol.)
  • Twee Zwaluwen (1997, 5% alc.vol.)
  • De Vierde Wijze (1997, 7,5% alc.vol.)
  • Bariton (1998, 6,5% alc.vol.) proeftijd
  • Gister (8% alc.vol.), Vandaag (6,5% alc.vol.) en Morgen (1999), een drieluik in bier.
  • Proeftijd Bazuin (1999, 6,5% alc.vol.)
  • Proeftijd Bazuin II (1999, 6,5% alc.vol.)
  • Proeftijd Grandeur (2000, 6,5% alc.vol.)
  • Proeftijd Kornuit (2001, 6% alc.vol.)
  • Proeftijd Kornuit Grande Réserve (2001, 7,5% alc.vol.)
  • Jacques
  • Pauli
  • Finale (1997, 1998, 6,5% alc.vol.)
  • Grolsch 1999 (1999)
  • Finale 2000 (2000, 6% alc.vol.)
  • Grolsch Zilver, gebrouwen ter ere van het vijfde lustrum van studentenvereniging Audentis
  • Noaber (2004, 6,9% alc.vol.), gebrouwen ter ere van de opening van de nieuwe brouwerij, bleef enkele jaren in het assortiment. 'Noaber' betekent 'buur' in het Twents.
  • Grolsch Sensual White en Grolsch Industrial Black (2005), wit en zwart kleurend bier speciaal voor het Sensation Dance Event.
  • Grolsch Legioen (2005, 5,5% alc.vol.), gebrouwen ter gelegenheid van het 2000-jarig bestaan van de stad Nijmegen.
  • Grolsch Geluk 2008 (2007, 7% alc.vol.)
  • Grolsch Voorspoed 2008 (2007, 6,5% alc.vol.)
  • Dappere Dirk - Soetermeersch Geuzenbier (2008, 5,6% alc.vol.), ter gelegenheid van het 1000-jarig bestaan van Zoetermeer
  • Trots (2010), ter gelegenheid van het kampioenschap van FC Twente in 2010

Trivia[bewerken]

  • In de film Sliding Doors drinkt Helen (gespeeld door Gwyneth Paltrow) in een cafeetje haar verdriet weg met een groene beugelfles Grolsch.
  • In het boek Let the devil sleep van John Verdon drinkt de hoofdfiguur Dave Gurney een flesje Grolsch samen met Jack Hardwick, zijn interne bron bij de politiemacht. (nu ook Nederlandse vertaling).
  • De oranje rubbertjes die aan de beugeldop zitten, worden soms door gitaristen gebruikt om de gitaarband mee vast te zetten aan de gitaar.
  • Schilders schuiven soms de oranje rubbertjes om de kwast om het lekken van verf tegen te gaan.
  • In de film About a Boy uit 2002 drinkt Will (gespeeld door Hugh Grant) uit een groene beugelfles Grolsch. Deze scene speelt zich aan het einde van de film af, waar het kerstdiner wordt geserveerd. Ook in de film Hot Fuzz uit 2007 wordt Grolsch gedronken.
  • Na de overwinning op de Spanjaarden ten tijde van de Belegering van Grol (10 juli 1627 t/m 19 augustus 1627), zouden de Staatsen de volledige staande voorraad bier van Groenlo in één nacht tijd hebben opgedronken.
  • Elf bekende Nederlanders hebben op initiatief van het bedrijf een beugelfles beschilderd. De BN’ers, waaronder Rodrigo Otazu, Huub Stapel en Wendy van Dijk, veilden eind januari 2006 op eBay hun creaties voor een zelfgekozen goed doel.
  • Op de binnenhoes van de LP Night and Day van Joe Jackson uit 1982 staan twee geopende Grolsch flessen op de versterkers, links voor in de foto.
  • Op de LP-hoes van 'One More From the Road' van Lynyrd Skynyrd staat een beugelfles Grolsch afgebeeld.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties