Groot-Moravische Rijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Велья Морава
 Vorstendom Moravië
 Vorstendom Nitra
833–10e eeuw Koninkrijk Hongarije (1000-1526) 
Heilige Roomse Rijk 
Hertogdom Bohemen 
Kaart
Groot-Moravië op zijn hoogtepunt onder heerschappij van Svatopluk I (871-894)
Groot-Moravië op zijn hoogtepunt onder heerschappij van Svatopluk I (871-894)
Algemene gegevens
Hoofdstad Nitra
Talen Slavische talen
Religie(s) Heidendom
Regering
Regeringsvorm Vorstendom
Dynastie Huis Mojmiren
Staatshoofd Vorst

Het Groot-Moravische Rijk of Groot-Moravië (Oudkerkslavisch: Велья Морава, Velija Morava, Tsjechisch: Velká Morava, Slowaaks Veľká Morava, Latijn Magna Moravia) was een Slavische staat gevestigd rondom het huidige Moravië en dankt zijn naam aan de rivier Morava. Van omstreeks 833 tot het begin van de 10e eeuw (907).

Het omvatte het huidige Tsjechië, Slowakije, Hongarije en delen van de aangrenzende landen, onder andere Saksen en Silezië. De precieze grenzen zijn echter niet duidelijk overleverd.

Geschiedenis[bewerken]

Het begin van de vroege staatsvorming van de Moraviërs lag rond 700, nadat zij zich vanuit het noordoosten in het huidige Moravië en westelijk Slowakije vestigden. In Mikulčice, Staré Město, Olomouc, Devín en Nitra zijn burgwallen uit de 9e eeuw gevonden die op hun militaire steunpunten wijzen.

Het bisdom Passau in Beieren kreeg het recht de Moraviërs te bekeren en daartoe erkenden de Moravische edelen het koningschap van Lodewijk de Duitser van het Oost-Frankische Rijk. De Moravische adel nam in 822 deel aan de landdag in Frankfurt. Kort daarna verenigde hun vorst Mojmir I de adel onder zijn soevereiniteit en liet zich in 831 door Byzantijnse zendelingen dopen. In 833 verenigde hij het vorstendom Nitra met het vorstendom Moravië.

Pro-Frankische edelen en zendelingen werden verdreven. Deze verzelfstandiging werd bestreden door Lodewijk en een veldtocht bracht de pro-Frankische partij weer aan de macht. Maar de meerderheid van de adel riep opnieuw de steun van het Byzantijnse Rijk in. De van daaruit gestuurde zendelingen Cyrillus en Methodius kerstenden na 863 het volk en richtten een ‘nationale’ Slavische kerk op met het Oudkerkslavisch als kerktaal.

In 864 dwong Lodewijk de opstandige leider Rastislav zich aan hem over te geven en de kerk weer onder controle van Beierse geestelijken te stellen. Niettemin wisten de Byzantijnse zendelingen paus Adrianus II te bewegen het Oudkerkslavisch naast het Latijn te erkennen.

De strijd tussen Frankischgezinde en op onafhankelijkheid gerichte fracties ging nog enige tijd door en de nieuwe vorst Svatopluk I sloot na het verdrijven van de Franken uiteindelijk in 874 een akkoord met Lodewijk, dat hem een grote territoriale machtsuitbreiding mogelijk maakte over het huidige westelijk Hongarije, Silezië, Bohemen, Saksen en de Lausitz. Zijn rijk kreeg in 886 van Rome de erkenning als christelijke staat, maar wel tegen de voorwaarde dat de Byzantijnse priesters uitgezet en de Oudslavische liturgie afgeschaft zouden worden.

Na de dood van Mojmir II en de Slag bij Pressburg (907) viel het rijk uiteen en ontstaan het hertogdom Servië, het koninkrijk Kroatië, het prinsdom Hongarije, het Hertogdom Bohemen en het Hertogdom Beieren.

Balkans925.png

Vorsten[bewerken]

Naam Periode Opmerkingen
Mojmir I 833 - 846
Rastislav 846 - 870 neef
Svatopluk I 871 - 894 neef
Svatopluk II 894 - 899 broer; in strijd met Mojmir II over heerschappij
Mojmir II 894 - 906 zoon van Svatopluk I