Grote stern

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Grote stern
IUCN-status: Gevoelig[1] (2013)
Sterna sandvicensis Farnes.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Charadriiformes (Steltloperachtigen)
Familie: Laridae (Meeuwen)
Geslacht: Thalasseus (Sterns)
Soort
Thalasseus sandvicensis
(Latham, 1787)
Voorkomen als: zomergast (geel), jaarvogel (groen) en wintergast (oranje)
Voorkomen als: zomergast (geel), jaarvogel (groen) en wintergast (oranje)
Afbeeldingen Grote stern op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Grote stern op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Vogels

De grote stern (Thalasseus sandvicensis) behoort tot een familie van zeevogels, die gerelateerd is aan de meeuwen en schaarbekken. De meeste sterns werden vroeger ingedeeld bij het geslacht Sterna. Analyse van DNA-sequenties heeft echter geleid tot diverse afsplitsingen zoals het geslacht Thalasseus.

Kenmerken[bewerken]

De grote stern is te herkennen aan zijn zwarte kuif en snavel met een klein geel puntje.

Verspreiding en leefgebied[bewerken]

Deze soort komt voor van noordelijk Europa tot het mediterrane gebied, de Zwarte- en Kaspische Zee.

Baltsende en parende grote sternen op Texel

Geschiedenis en status van de grote stern[bewerken]

De jaren dertig van de 20e eeuw waren de gloriejaren voor de grote stern, toen er ongeveer 35.000 paren in Nederland broedden,[2] vooral in het Waddengebied (Griend en Rottummerplaat) en in het vogelreservaat De Beer op het eiland Rozenburg. Aan het eind van de jaren vijftig moest De Beer echter plaats maken voor de vooruitgang. Het gebied, nu Europoort, bestaat alleen nog uit havens, industrie en tankopslag. Wat rest is de naam Beerkanaal. Ook al zou dit gebied gespaard zijn gebleven, dan nog zou de populatie in de jaren zestig enorm gedaald zijn door chloorkoolwaterstof-bestrijdingsmiddelen in het water van de Nieuwe Waterweg en het kustwater, waarin de sterns visten. In 1965 bereikte de grote stern een dieptepunt: 900 broedparen, alleen op Griend en Rottummerplaat.[2]
In de jaren negentig blijft Griend de enige plek in het Waddengebied waar constant grote sterns broedden, op andere plaatsen zijn vestigingen zoals op Texel, Rottummerplaat en Schiermonnikoog. Deze hebben echter geen permanent karakter. In het Deltagebied waren eerst zandplaten in het Grevelingenmeer favoriet, daarna vooral de Hooge Platen in de Westerschelde. De hele Zeeuws/Vlaamse populatie bedroeg in de jaren negenting 3000 tot 5000 paar.[2] In 2005 bedroeg het totaal aantal broedparen 16.350, tussen 1990 en 2005 was de trend licht stijgend.[3]
De soort staat als niet bedreigd op de internationale rode lijst van de IUCN,[1] maar valt wel onder het AEWA-verdrag. Hij staat als bedreigd op de Nederlandse rode lijst omdat de aantallen nog steeds niet op het peil van de jaren 1930 terug zijn en de broedbiotoop voortdurend bedreigd wordt door bijvoorbeeld baggerwerkzaamheden (Westerschelde) of verstoring (Waddengebied). In Vlaanderen staat de grote stern als ernstig bedreigd op de rode lijst.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b (en) Grote stern op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. a b c Bijlsma, R.G., F. Hustings & C.J. Camphuysen, 2001. Avifauna van Nederland 2. ISBN 90-74345-21-2
  3. SOVON Verspreiding en aantalsontwikkeling van de grote stern in Nederland

Externe links