Gulpen-Wittem

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Gulpen-Wittem
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Gulpen-Wittem Wapen van de gemeente Gulpen-Wittem
Locatie van de gemeente Gulpen-Wittem
Situering
Provincie Limburg
Algemeen
Oppervlakte 73,37 km²
- land 73,18 km²
- water 0,19 km²
Inwoners (1 november 2012) 14.479? (198 inw/km²)
Hoofdplaats Gulpen
Belangrijke verkeersaders N278
Politiek
Burgemeester (lijst) Bas van den Tillaar (CDA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 13.000 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 238.000
WW-uitkeringen (2007) 24 per 1000 inw.
Autobezit (2007) 492 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 6270-6289, 6320-6321
Netnummer(s) 043
CBS-code 1729
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.gulpen-wittem.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Gulpen-Wittem
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Gemeentehuis

Gulpen-Wittem (Sound uitspraak (info·uitleg)) is een gemeente in Nederlands-Limburg. De gemeente telt 14.479 inwoners (1 november 2012, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 73,38 km² (waarvan 0,17 km² water).

Inhoud

Geografie [bewerken]

Gulpen-Wittem is op 1 januari 1999 ontstaan uit de samenvoeging van de gemeenten Gulpen en Wittem. Dit gebeurde op verzoek van de gemeenten zelf. Beide gemeenten telden ten tijde van de samenvoeging circa 8000 inwoners, maar Wittem was met 4250 hectare groter dan Gulpen met 3077 hectare. Het gemeentehuis van Gulpen bevond zich in het gelijknamige dorp en heeft thans in de nieuwe gemeente de functie als gemeentehuis behouden. Dat van Wittem bevond zich (sinds 1986) te Mechelen in kasteelhoeve De Heerenhof, thans in gebruik als "zorghotel".

Heuvellandschap tussen Slenaken en Gulpen
Kasteel Cartils

De gemeente ligt in het Zuid-Limburgse Heuvelland en is zeer landelijk en rijk aan kastelen, vakwerkhuizen en andere oude monumentale boerderijen. Jaarlijks trekt Gulpen-Wittem vele toeristen aan uit het hele land vanwege het voor Nederland unieke glooiende landschap met haar beekdalen, vooral in de zomer. Het toeristische Miljoenenlijntje loopt door een gedeelte van de gemeente en heeft haltes te Eys en te Wijlre. In Gulpen-Wittem ligt de meest zuidelijke plek van het Europese deel van Nederland, namelijk ter hoogte van grenspaal 12 bij het Belgische kasteel van Beusdael. Het zuidelijkste kerkdorp bevindt zich in de gemeente Eijsden-Margraten, maar de zuidelijkste plaats is een buurtschap ten zuiden van Epen.

Topografie [bewerken]

2013-Top33-gem-Gulpen-Wittem.jpg

Topografische kaart van gemeente Gulpen-Wittem, met schaduwreliëf. Klik op de kaart voor een vergroting.

   Aangrenzende gemeenten   
 Valkenburg
aan de Geul
 
 Voerendaal   Simpelveld 
 Eijsden-Margraten  Brosen windrose nl.svg  Aken (D) 
 Voeren (B)   Blieberg (B)   Vaals 

Gulpen-Wittem is een van de vier gemeenten in Nederland die aan zowel Duitsland als aan België grenzen. De andere gemeenten zijn Sittard-Geleen, Echt-Susteren en Vaals.

Kernen [bewerken]

De gemeente Gulpen-Wittem telt 10 dorpen en 44 buurtschappen en gehuchten.

Dorpen en gehuchten [bewerken]

Aantal inwoners per woonkern op 1 januari 2005:

Nederlandse naam Limburgse naam Aantal
Gulpen Gullepe 3660
Wijlre Wielder 2070
Eys Ees 1540
Mechelen Mechele 1490
Partij-Wittem Partei-Wittem 770
Nijswiller Nieswiller 750
Epen Ieëpe 740
Reijmerstok Rimmesjtók 580
Slenaken Sjlennich 380
Wahlwiller Wilder 380
Etenaken Eëtenake 280
Euverem Öäverem 270
Ingber Ingber 220
Schweiberg Sjweeberig 220
Stokhem Sjtókkem 180
Heijenrath Heieret 160
Trintelen Dringsele 150
Eperheide De Ieëperhei 140
Hilleshagen Hilleshage 100
Elkenrade Elkerao 90
Eyserheide Ezerhei 80
Beutenaken Bäötenake 50
(Bron: CBS)

Buurtschappen [bewerken]

Naast deze officiële kernen bevinden zich in de gemeente de volgende buurtschappen:
Beertsenhoven, Berghem, Berghof, Billinghuizen, Bissen, Bommerig, Broek, Cartils, Crapoel, Dal, Diependal, Dijk, Elzet, Gracht Burggraaf, Helle, Höfke, Hurpesch, De Hut, Kapolder, Kleeberg, Kosberg, Kuttingen, Landsrade, Overeys, Overgeul, Pesaken, De Piepert, Plaat, Sinselbeek, Terpoorten, Terziet en Waterop

Religie [bewerken]

De gemeente kenmerkt zich door de verschillende kerkdorpen die het rijk is. Een deel van die kerken is rijksmonument. Dit zijn:

Daarnaast staat er in Gulpen nog een oude rijksmonumentale oude kerktoren waar vroeger een kerk gestaan heeft. Ook in Gulpen bevindt zich de Toeristenkerk van de Protestantse gemeente.

Verder zijn er verspreid over de gemeente vele kapelletjes te vinden en zijn er verschillende kloosters:

Monumenten [bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Natuur [bewerken]

De gemeente heeft een glooiend landschap dat deels gevormd is door de Geul en diens zijbeken, waaronder de Terzieterbeek, Mechelderbeek, Selzerbeek, Eyserbeek en Gulp. De beekdalen snijden in de plateaus met hellingbossen op de randen.

De gemeente heeft verschillende bosgebieden, waaronder het Elzetterbosch, onderdeel van de Vijlenerbossen. Op de hellingen van het Plateau van Crapoel liggen de bossen Dunnenbos, Wagelerbos, Schweibergerbos, Kruisbos, De Molt, Onderste Bosch, Bovenste Bosch, Roebelsbos en het Groote Bosch. Bij Eys liggen het Eyserbos en het Froweinbos bij Kasteel Goedenraad.

Zetelverdeling gemeenteraad [bewerken]

De gemeenteraad van Gulpen-Wittem bestaat uit 15 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Gemeenteraadszetels
Partij 1998 2002 2006 2010
CDA 4 5 6 4
Fractie Franssen 5 5 3 4
Eenheid'98 4 4 - -
GroenLinks-PvdA 3 3 - -
Balans - - 4 2
GroenLinks - - 2 2
PvdA - - 2 1
GROEN! - - - 1
VVD 1 - - -
Fractie Brants - - - 1
Totaal 17 17 17 15

Externe link [bewerken]