Haaften

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Haaften
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Haaften
Haaften
Haaften
Situering
Provincie Gelderland
Gemeente Neerijnen
Coördinaten 51° 49′ NB, 5° 13′ OL
Algemeen
Inwoners (2008) 2881
Overig
Netnummer 0418, 0345
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Haaften is een kerkdorp in de gemeente Neerijnen, in de Nederlandse provincie Gelderland. Het is een dijkdorp aan de Waal, op Rk 936, in de stedendriehoek van Utrecht, Tiel en Gorinchem. Het is het grootste dorp binnen de gemeente en in januari 2007 had het 3021 inwoners.

Vanaf 1818 vormde Haaften samen met Hellouw en Tuil de gemeente Haaften, maar sinds een gemeentelijke herindeling in 1978 behoort het tot de gemeente Neerijnen. Het vroegere gemeentehuis aan de Koningsstraat is tegenwoordig een woonhuis, en Kasteel Neerijnen fungeert sinds de herindeling als gemeentehuis.

Ligging[bewerken]

Haaften ligt centraal gelegen in Nederland. Het dorp ligt aan de Provinciale weg 830 die van Gorinchem naar Geldermalsen loopt, en de snelwegen A2 en A15 liggen op enkele minuten afstand. Utrecht, 's-Hertogenbosch en Rotterdam zijn daardoor snel te bereiken. Voor veel Haaftenaren uit die tijd werd het nabijgelegen Zaltbommel of Leerdam al snel gezien als "de stad", en mensen die gezellig wilden winkelen konden Utrecht, 's-Hertogenbosch of iets verder Rotterdam opzoeken. De Bommelerwaard is te bereiken via de A2, maar ook met de veerpont Herwijnen-Brakel.

Verkeer en vervoer[bewerken]

Haaften binnen de gemeente Neerijnen. Rood is het dorp en groen is het omringende statistische gebied.
Kaart uit 1421. Haaften ligt schuin tegenover "Boemel" in de "T" van het woord Hertogdom, klik om te vergroten.

Haaften is gemakkelijk te bereiken vanuit de richting Utrecht via de A2 (afslag 15 Geldermalsen) circa 35 kilometer, vanuit Eindhoven via de A2 (afslag 16 Waardenburg) circa 55 kilometer, vanuit Rotterdam via de A15 (afslag 29 Leerdam) circa 55 kilometer. Door lange files op de A2 loopt de reistijd aardig op, en sinds een jaar zijn bijna alle sluipwegen afgesloten. Het openbaar vervoer in Haaften is daarom goed geregeld. Het wordt verzorgd door Arriva Personenvervoer Nederland. Buslijn 47 Gorinchem - Geldermalsen rijdt door het dorp heen, en in Geldermalsen kan men de trein pakken richting Utrecht, Den Bosch, Dordrecht of Tiel. Tot de jaren zestig was er nog een voetganger-/fietspont naar Gameren, die aanmeerde nabij de Ned. Hervormde Kerk. Daarnaast is de dijk een geliefd toeristisch traject voor fietsers, motoren en auto's. Hoewel bewoners wel bezorgd zijn om veel te hoge snelheden van sommige motorrijders, dit ondanks de geldende snelheidsbeperking van 30 km/u.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Aan de Waalbandijk staan de korenmolen De Blauwe Reiger en de Nederlands Hervormde Kerk, die in 2007 van binnen gerestaureerd is. In de achtertuin van een huis aan de Dreef staat het restant van kasteel Goudenstein, enkel een hoektoren met muurstompen. Deze drie gebouwen markeren de horizon van Haaften. Verder bevinden zich binnendijks langs de Waalbandijk enkele bewoonde gerestaureerde boerderijen uit de 19e eeuw, maar een aantal dijkwoningen zijn gesloopt voor de laatste dijkverzwaring. De laatste dijkverzwaring vond plaats in 1999 en 2000 naar aanleiding van het hoogwater in 1995.

Natuur[bewerken]

De uiterwaarden rond Haaften vormen natuurgebieden met allerlei watervogels; Vooral de Crobsche Waard huisvest veel vogels, en bij het natuurzwembad in de Crob, zoals deze waard in de volksmond heet, huist een aalscholverkolonie. In het havengebied willen nog wel eens kluten, wulpen en andere waadvogels neerstrijken. De oude huizen in de omgeving vormen een uitstekende plek voor zwaluwen en vleermuizen. Hun aantal is achteruitgegaan, onder meer door het isoleren van huizen en het verdwijnen van de bovengrondse telefoonlijnen bij de dijkverzwaring.

Multifunctioneel centrum[bewerken]

Na bijna twintig jaar van plannenmakerij is in het najaar van 2012 aan de Bernhardstraat de bouw van een multifunctioneel centrum begonnen, iets ten noorden van de dorpskern. Op 8 februari 2014 is ´´De Burcht van Haeften´´ officieel in gebruik genomen. De ceremoniële opening van het Kulturhus werd verzorgd door de voorzitter van de Tweede Kamer Anouchka van Miltenburg en de waarnemend burgemeester van Neerijnen Loes van Ruijven. In het gebouw worden twee basisscholen, de buitenschoolse opvang, de peuterspeelzaal en de bibliotheek gevestigd. Ook is de sporthal gevestigd aan het gebouw.

Verenigingsleven[bewerken]

In Haaften zijn de volgende sportverenigingen actief

  • v.v. Haaften (voetbal)
  • Wilskracht (gymnastiek)
  • PRO (badminton)
  • T.V. Haaften (tennis)
  • A.S.I.O. (tafeltennis)
  • Haaften Kwiek (volleybal)
  • Op Snelle Wieken (duivensport)
  • De IJsvogel (ijsclub)
  • H.S.V. De Elft (visvereniging)
  • Adriaan Spee (karate)

Op het gebied van cultuur kent Haaften de volgende verenigingen

  • muziekvereniging "Nieuw Leven"
  • Haaftensch Mannenkoor
  • liederenkoor "Bekaant Goed"

Onderwijs[bewerken]

In Haaften zijn een peuterspeelzaal en een tweetal basisscholen gevestigd:

  • Kris-Kras (peuterspeelzaal)
  • Goudenstein (chr. basisschool)
  • Willem-Alexander (openb. basisschool)

In de Willem-Alexanderschool is ook een buitenschoolse opvang gevestigd.

Haven[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Overnachtingshaven Haaften voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Haaften heeft sinds 1985 een haven die in 1986 is aangewezen als overnachtingshaven; het terrein wordt ook gebruikt als overnachtingsplaats voor vrachtwagens. De haven biedt plaats aan 25 tot 30 schepen. Er zijn plannen voor een overslagpunt in de haven: binnenvaartcontainervervoerder Van Uden wil de files rond Rotterdam omzeilen door een overslagpunt voor de binnenvaart aan te leggen in Haaften. Via dit overslagpunt hoopt men rond de 350.000 containers te vervoeren in 2010, en mogelijk 1.000.000 containers in 2020. Volgens Van Uden zijn de plannen geheel in lijn met de doelstellingen van het Havenbedrijf Rotterdam. De plaatselijke politiek twijfelt echter over wenselijkheid en haalbaarheid. Ook is het onduidelijk of dit plan verenigbaar is met plannen van Rijkswaterstaat om de overnachtingshaven uit te breiden naar 70 ligplaatsen, ook voor schepen tot 135 meter.[1][2][3][4]

Historische feiten[bewerken]

  • Omstreeks het jaar 960 wordt Haaften (als Hoaftens) vermeld in een lijst van bezittingen van de St. Maartenskerk te Utrecht, de voorloper van de huidige Dom.
  • 1672: Kasteel Goudenstein verwoest. Alleen een zwaar beschadigde hoektoren met muurstompen blijft staan, die in 1968 gerestaureerd wordt.
  • 9 juni 1866: Grote brand waarbij 65 huizen en het schoolgebouw werden verwoest.
  • 25 juni 1967: De windhoos die o.a. Tricht treft, raast langs Haaften en verwoest onder andere het Crobhuis bij de steenfabriek en enkele kassen.
  • 2 februari 1995: Als gevolg van de hoge waterstand in de Waal wordt het dorp, net als andere dorpen in de Tielerwaard geëvacueerd. Op 5 februari 1995 kunnen de inwoners terugkeren.
  • 12 december 2007: Wordt samen met Vuren, Spijk, Asperen, Rhenoy, Acquoy, Herwijnen, Hellouw en dorpen in de Tielerwaard en Bommelerwaard getroffen door een grote stroomuitval nadat een Apachehelikopter tegen hoogspanningskabels bij Hurwenen was gevlogen.

Bekende Haaftenaren[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties

Beluister

(info)