Haaften

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Haaften
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Wapen van Haaften
(Details)
Haaften
Haaften
Situering
Provincie Gelderland
Gemeente Neerijnen
Coördinaten 51° 49′ NB, 5° 13′ OL
Algemeen
Inwoners (2011) 2590[1]
Overig
Netnummer 0418, 0345
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Haaften is een kerkdorp in de gemeente Neerijnen, in de Nederlandse provincie Gelderland. Het is een dijkdorp aan de Waal, op Rk 936, in de stedendriehoek van Utrecht, Tiel en Gorinchem. In 2011 had Haaften 2590 inwoners[1] en was daarmee het grootste dorp binnen de gemeente.

Op 1 januari 1818 werd de gemeente Haaften afgesplitst van de gemeente Herwijnen. Het grondgebied bestond uit Haaften, Hellouw en Tuil. Op 1 januari 1978 vond een gemeentelijke herindeling plaats, waarbij Haaften samen met de gemeentes Est en Opijnen, Ophemert, Varik en Waardenburg de nieuwe gemeente Neerijnen gingen vormen.

Het vroegere gemeentehuis aan de Koningsstraat is tegenwoordig een woonhuis, en Kasteel Neerijnen fungeert sinds de herindeling als gemeentehuis.

Ligging[bewerken]

Haaften ligt centraal gelegen in Nederland. Het dorp ligt aan de Provinciale weg 830 die van Gorinchem naar Geldermalsen loopt, en de snelwegen A2 en A15 liggen op enkele minuten afstand. Utrecht, 's-Hertogenbosch en Rotterdam zijn daardoor snel te bereiken. Voor stedelijke voorzieningen zoals speciaalzaken zijn bewoners gericht op Zaltbommel, Leerdam of Gorinchem. De Bommelerwaard, aan de overkant van de Waal, is te bereiken via de A2, maar ook met het autoveer Brakel-Herwijnen.

Verkeer en vervoer[bewerken]

Haaften binnen de gemeente Neerijnen. Rood is het dorp en groen is het omringende statistische gebied.
Kaart uit 1421. Haaften ligt schuin tegenover "Boemel" in de "T" van het woord Hertogdom, klik om te vergroten.

Haaften ligt hemelsbreed op een kleine drie kilometer van de snelweg A2, gemeten vanaf de rand van de woonbebouwing. Via de N830 (Graaf Reinaldweg) die langs Haaften loopt, is het ruim vier kilometer naar de A2. Naar Utrecht via (afslag 15 Geldermalsen) is de afstand circa 35 kilometer, vanuit Eindhoven via (afslag 16 Waardenburg) circa 55 kilometer. Rotterdam is bereikbaar via de A15, via afslag 29 Leerdam is de afstand circa 55 kilometer.

Het openbaar vervoer in Haaften wordt verzorgd door Arriva Personenvervoer Nederland. Buslijn 47 Gorinchem - Geldermalsen rijdt door het dorp. Bij Geldermalsen en het dichterbij gelegen Zaltbommel zijn stations van de spoorlijn Amsterdam – Utrecht – 's-Hertogenbosch – Eindhoven – Maastricht.

Tot de jaren zestig was er een voetveer naar Gameren. In feite meerde het veer aan tussen dit dorp en Zaltbommel, dat op die manier vlot bereikbaar was voor voetgangers en fietsers. Aan de Haaftense kant meerde het aan nabij de hervormde kerk. De dijk is een geliefd toeristisch traject voor fietsers, motoren en auto's.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Aan de Waalbandijk staan de korenmolen De Blauwe Reiger en de Nederlands Hervormde Kerk, die in 2007 van binnen gerestaureerd is. In de achtertuin van een huis aan de Dreef staat het restant van kasteel Goudenstein, enkel een hoektoren met muurstompen. Deze drie gebouwen markeren de horizon van Haaften. Verder bevinden zich binnendijks langs de Waalbandijk enkele bewoonde gerestaureerde boerderijen uit de 19e eeuw, maar een aantal dijkwoningen zijn gesloopt voor de laatste dijkverzwaring. De laatste dijkverzwaring vond plaats in 1999 en 2000 naar aanleiding van het hoogwater in 1995.

Natuur[bewerken]

De uiterwaarden rond Haaften vormen natuurgebieden met allerlei watervogels; Vooral de Crobsche Waard huisvest veel vogels, en bij het natuurzwembad in de Crob, zoals deze waard in de volksmond heet, huist een aalscholverkolonie. In het havengebied willen nog wel eens kluten, wulpen en andere waadvogels neerstrijken. De oude huizen in de omgeving vormen een uitstekende plek voor zwaluwen en vleermuizen. Hun aantal is achteruitgegaan, onder meer door het isoleren van huizen en het verdwijnen van de bovengrondse telefoonlijnen bij de dijkverzwaring.

Multifunctioneel centrum[bewerken]

Na bijna twintig jaar van plannenmakerij is in het najaar van 2012 aan de Bernhardstraat de bouw van een multifunctioneel centrum begonnen, iets ten noorden van de dorpskern. Op 8 februari 2014 is De Burcht van Haeften officieel in gebruik genomen. De ceremoniële opening van het Kulturhus werd verzorgd door de voorzitter van de Tweede Kamer Anouchka van Miltenburg en de waarnemend burgemeester van Neerijnen Loes van Ruijven. In het gebouw worden twee basisscholen, de buitenschoolse opvang, de peuterspeelzaal en de bibliotheek gevestigd. Ook is de sporthal gevestigd aan het gebouw.

Verenigingsleven[bewerken]

In Haaften zijn de volgende sportverenigingen actief

  • v.v. Haaften (voetbal)
  • Wilskracht (gymnastiek)
  • PRO (badminton)
  • T.V. Haaften (tennis)
  • A.S.I.O. (tafeltennis)
  • Haaften Kwiek (volleybal)
  • Op Snelle Wieken (duivensport)
  • De IJsvogel (ijsclub)
  • H.S.V. De Elft (visvereniging)
  • Adriaan Spee (karate)

Op het gebied van cultuur kent Haaften de volgende verenigingen

  • muziekvereniging "Nieuw Leven"
  • Haaftensch Mannenkoor
  • liederenkoor "Bekaant Goed"

Onderwijs[bewerken]

In Haaften zijn een peuterspeelzaal, twee basisscholen en een buitenschoolse opvang gevestigd:

  • Kris-Kras (peuterspeelzaal)
  • Goudenstein (christelijke basisschool)
  • Willem-Alexander (openbare basisschool)
  • De buitenschoolse opvang bevindt zich in de Willem-Alexanderschool.

Haven[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Overnachtingshaven Haaften voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Haaften heeft sinds 1985 een haven in de Kerkewaard, die in 1986 is aangewezen als overnachtingshaven en plaats biedt aan 25 tot 30 schepen. Het omliggende terrein wordt gebruikt als overnachtingsplaats voor vrachtwagens. Er zijn plannen voor een overslagpunt in de haven: binnenvaartcontainervervoerder Van Uden wil de files rond Rotterdam omzeilen door een overslagpunt voor de binnenvaart aan te leggen in Haaften. Via dit overslagpunt hoopte men vanaf 2010 cirka 350.000 containers per jaar te vervoeren, mogelijk oplopend naar 1.000.000 containers in 2020. Volgens Van Uden waren de plannen geheel in lijn met de doelstellingen van het Havenbedrijf Rotterdam. De plaatselijke politiek twijfelde echter over wenselijkheid en haalbaarheid. Ook is het onduidelijk of dit plan verenigbaar is met plannen van Rijkswaterstaat om de overnachtingshaven uit te breiden naar 70 ligplaatsen, ook voor schepen tot 135 meter.[2][3][4][5] Anno 2015 vermeldt de bedrijfswebsite een soortgelijke visie op het potentieel van de locatie, maar zonder aanduiding van schaalgrootte of uitvoeringsintenties.[6]

Historische feiten[bewerken]

  • Omstreeks het jaar 960 wordt Haaften (als Hoaftens) vermeld in een lijst van bezittingen van de St. Maartenskerk te Utrecht, de voorloper van de huidige Dom.
  • 1672: Kasteel Goudenstein verwoest. Alleen een zwaar beschadigde hoektoren met muurstompen blijft staan, die in 1968 gerestaureerd wordt.
  • 9 juni 1866: Grote brand waarbij 65 huizen en het schoolgebouw werden verwoest.
  • 25 juni 1967: De windhoos die o.a. Tricht treft, raast langs Haaften en verwoest onder andere het Crobhuis bij de steenfabriek en enkele kassen.
  • 2 februari 1995: Als gevolg van de hoge waterstand in de Waal wordt het dorp, net als andere dorpen in de Tielerwaard geëvacueerd. Op 5 februari 1995 kunnen de inwoners terugkeren.
  • 12 december 2007: Wordt samen met Vuren, Spijk, Asperen, Rhenoy, Acquoy, Herwijnen, Hellouw en dorpen in de Tielerwaard en Bommelerwaard getroffen door een grote stroomuitval nadat een Apachehelikopter tegen hoogspanningskabels bij Hurwenen was gevlogen.

Bekende Haaftenaren[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b Gemeentewebsite Neerijnen.nl Geraadpleegd 28 maart 2015
  2. Politiek Neerijnen steggelt over haven, Brabants Dagblad, editie Bommelerwaard, 27 februari 2009 Bezocht 14 november 2009.
  3. Ligplaatsenbeleidsplan RWS Oost-Nederland - RPR-gebied Boven-Rijn, Bijlandsch Kanaal en Waal. 28 oktober 2008. Op pagina Z19 (bijlage) is een overzichtskaart van de ligplaatsen te vinden. Bezocht 14 november 2009.
  4. De Gelderlander, 15/15 februari 2008 Bezocht 14 november 2009.
  5. Brabants Dagblad, 16 februari 2008 Bezocht 14 november 2009.
  6. Ontwikkeling Kerkewaard Haaften Geraadpleegd 29 maart 2015

Beluister

(info)