Haaksbergen

Haaksbergen

Gemeente in Nederland
Situering
Provincie	Overijssel
Coördinaten	52°9'17 NB 6°44'31 OL
Algemeen
Oppervlakte	105,48 km²
- land	104,90 km²
- water	0,58 km²
Inwoners (1 november 2012)	24.308? (232 inw/km²)
Hoofdplaats	Haaksbergen
Naam inwoners	Haaksbergenaren
Bijnaam	Padndrieters, Towmeern
Belangrijke verkeersaders	N18 N347 N739
Politiek
Burgemeester (lijst)	Hans Gerritsen (PvdA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006)	€ 12.600 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008)	€ 240.000
WW-uitkeringen (2007)	20 per 1000 inw.
Autobezit (2007)	469 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s)	7480-7489
Netnummer(s)	053
CBS-code	0158
CBS-wijkindeling	zie wijken en buurten
Website	www.haaksbergen.nl
Portaal    Nederland

Het centrum van Haaksbergen met de Pancratiuskerk in het midden

Gedeelte van het gemeentehuis

Theater 'De Kappen'

Haaksbergen ( uitspraak (info·uitleg)) (Nedersaksisch: Hoksebarge) is een gemeente en dorp in het zuiden van Twente, in de Nederlandse provincie Overijssel. Het dorp telt 17.930 inwoners op 1 januari 2010. De gemeente telt 24.308 inwoners (1 november 2012 bron: CBS) en ligt dicht bij Hengelo - 11 km en Enschede - 12 km. De totale oppervlakte is 105,55 km² (waarvan water: 0,27 km²). De gemeente Haaksbergen, die zichzelf Ster in Twente noemt, maakt deel uit van het kaderwetgebied Regio Twente. Ten zuiden van Haaksbergen ligt het landgoed Lankheet waar het water van de Buurserbeek gezuiverd wordt in rietfilters.

Topografie

Topografisch beeld van Haaksbergen, 2010-2011. Klik op de kaart voor een vergroting.

Overige kernen

Boekelo (buurtschap), Brammelo (buurtschap), Buurse (Kerkdorp), Eppenzolder (buurtschap), Holthuizen (buurtschap), Honesch (buurtschap), Langelo (buurtschap), St. Isidorushoeve (Kerkdorp) en Stepelo (buurtschap).

Geschiedenis

De eerste bewoners binnen de huidige gemeentegrenzen vestigden zich nabij Buurse langs de Buurserbeek, vermoedelijk reeds rond 800 voor Christus. Het dorp Haaksbergen ontstond veel later, rond 800 na Christus, als landbouwnederzetting verder stroomafwaarts aan dezelfde Buurserbeek. Hier zijn overblijfselen gevonden van een houten kerkje van rond het jaar 1000, de voorloper van de huidige St. Pancratius-kerk. De eerste vermelding van Haaksbergen dateert uit 1188. In een 12e eeuws goederenregister vermeldde graaf Hendrik van Dale, die ook Diepenheim en Ahaus bezat, goederen in de parochie Hockesberghe. Aan het begin van de 14e eeuw ontstonden de marken, welke tot halverwege de 19e eeuw bleven bestaan. Onder het gericht Haaksbergen vielen de marken Brammelo, Langelo, Eppenzolder/Stepelo, Holthuizen, Boekelo en Haaksbergen/Honesch.

Rond 1400 werd de Buurserbeek, die tot dan toe door het dorp stroomde, verlegd en ten zuiden van Haaksbergen aangesloten op de Schipbeek. Hierdoor ontstond een waterverbinding met de IJssel en konden via het water de Hanzesteden Deventer, Zwolle en Zutphen worden bereikt. In de 18e eeuw werd een korenmolen gebouwd, genaamd De Korenbloem.

Zoals in de rest van Twente werd vanaf het midden van de 19e eeuw de textielindustrie van groot belang. De fabriek van D. Jordaan & Zonen zorgde voor veel werkgelegenheid. Negen werknemers werden tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers gefusilleerd omdat zij aan een staking deelnamen. Het Monument D. Jordaan & Zonen's Textielfabrieken herdenkt hen.

Op het toppunt was 80% van de beroepsbevolking van Haaksbergen werkzaam in de textielsector. Begin jaren zeventig stortte de textielindustrie in Twente en dus ook in Haaksbergen in.

Bezienswaardigheden

• Korenmolen De Korenbloem
• Oostendorper watermolen
• St. Pancratius-kerk
• De synagoge van Haaksbergen
• Landgoed Het Lankheet

Musea

• Museum Buurtspoorweg

Monumenten

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten, zie:

• Lijst van rijksmonumenten in Haaksbergen (gemeente)
• Lijst van rijksmonumenten in Haaksbergen (plaats)
• Lijst van gemeentelijke monumenten in Haaksbergen
• Lijst van oorlogsmonumenten in Haaksbergen

Politiek

Gemeenteraad

De gemeenteraad in 1998, 2002, 2006 en 2010:

Gemeenteraadsverkiezingen (zetels)
Partij	1998	2002	2006	2010
CDA	7	6	7	6*
PvdA	3	3	5	3
Leefbaar Haaksbergen	/	4	3	3
VVD	3	2	2	3
D66	2	1	1	2
GGH	4	3	1	1
Lijst 7	-	-	-	0
Totaal	19	19	19	19
Opkomst	66,8 %	63,3 %	62,6 %	56,1 %

"* = Ten Voorde gaat als onafhankelijk raadslid verder

College van burgemeester en wethouders

Het college van burgemeester en wethouders is als volgt samengesteld:

Burgemeester: Hans Gerritsen (PvdA)

Wethouders:

• Marcel Diepenmaat, CDA
• Jan Herman Scholten, CDA
• Jan Martin van Rees, VVD

Openbaar vervoer

Er zijn diverse directe busverbindingen met onder meer Enschede, Goor, Borculo, Doetinchem, Winterswijk en de tussenliggende plaatsen verzorgd door Syntus en Arriva.

Connexxion verzorgt de directe busverbinding met Hengelo en de buurtbusverbinding tussen Haaksbergen en Buurse-grens.

In de zomermaanden rijdt er sinds de jaren zeventig voor de toeristen een historische stoomtrein over de Museum Buurtspoorweg (MBS) tussen Haaksbergen en Boekelo.

Bekende inwoners

Geboren

• Angelien Eijsink (1960), politicus (PvdA-Tweede Kamerlid)
• Arthur Geesing (1968), acteur
• Erik ten Hag (1970), voetbaltrainer en ex-voetballer
• Han Jordaan (1918-1945 te Mauthausen), verzetsstrijder, slachtoffer van het Englandspiel
• Niki Leferink (1976), voetballer (FC Emmen)
• Toon Middelhuis (1902-1978), Eerste Kamerlid en vakbondsman
• Barry Paf (1979), radio-dj
• Bram Tankink (1978), wielrenner

Woonachtig

• Alfons Ariëns (1860-1928), priester en grondlegger van coöperatie De Eendracht en van de katholieke arbeidersbeweging
• Thomas Berge (1990), zanger (artiestennaam van Chiel Ottink)
• Han ten Broeke (1969), politicus (VVD-Tweede Kamerlid)
• Bart van Winsen (1943), leraar, bestuurder en politicus (onder andere oud-Tweede Kamerlid en oud-wethouder van Haaksbergen voor het CDA)
• Joost Volmer, ex-voetballer
• Ben Steneker, country-zanger

Trivia

• Op 25 januari 2007 had Haaksbergen de primeur van de eerste Nederlandse marathonschaatswedstrijd van dat jaar op natuurijs. Op 19 december 2007 werd er eveneens de eerste marathonschaatswedstrijd van het winterseizoen 2007-2008 gehouden en op 28 december 2008 kon in Haaksbergen wederom voor het eerst op natuurijs worden geschaatst. Op vrijdag 18 december 2009 werd voor de vierde maal op rij de eerste marathonwedstrijd op natuurijs van het winterseizoen 2008-2009 in Haaksbergen gereden.
• Op 25 augustus 1996 vond in Haaksbergen het Europees Schutterstreffen plaats, waarbij duizenden schutters van schuttersgilden uit heel Europa elkaar ontmoetten.

Lokale omroep

• De gemeente Haaksbergen heeft een eigen lokale omroep genaamd RTV Sternet. Deze omroep kent een radio/televisie- en een kabelkrant-afdeling. RTV Sternet verstrekt met name informatie over lokale en regionale gebeurtenissen. De radio-frequentie's zijn: ether 107.3 FM MHz en kabel 104.1 FM MHz. De televisie zendt uit op kanaal 6 van de analoge kabel. Sinds 2010 zendt RTV Sternet ook digitaal uit via KPN (radio: kanaal 954 en TV: kanaal 554) en Glashart (radio: kanaal 3034 en TV: kanaal 2025).

Partnersteden

• Ahaus (Duitsland)
• Nagykörös (Hongarije)

Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
Hof van Twente	Hengelo	Enschede
Berkelland (Gld)	Vreden (D)	Ahaus (D)

Zie ook

• Haaksbergen Rafaël

Externe links

• Officiële website van de gemeente Haaksbergen
• Website van de lokale omroep van Haaksbergen

Bronnen, noten en/of referenties Bronnen Historie, gemeente Haaksbergen (geraadpleegd 15 jan 2008) Geschiedenis van Haaksbergen, provincie Overijssel (geraadpleegd 15 jan 2008) Noten

Mediabestanden

Zie de categorie Haaksbergen van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

52°9'17"N, 6°44'31"O