Haan (kip)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Een haan is een mannelijke kip; het vrouwtje heet een hen. Het gedrag en uiterlijk van een haan verschilt wezenlijk van dat van de hen.
Inhoud |
[bewerk] Uiterlijk
Hanen zijn al heel vroeg te onderscheiden van de hennen. Dat zijn de volgende punten:
- De haan is meestal een slag groter dan de hen.
- De hanen hebben vaak andere en mooiere kleuren dan de hen. Ook heeft een haan altijd een rode gloed over zijn vacht.
- De halsveren (manen) en de staartveren van de haan zijn over het algemeen ook langer dan die van de hen.
- De kam en de lellen van de haan zijn ook groter dan die van een kip.
- De hanen hebben sporen aan hun poten.
[bewerk] Gedrag
Hanen hebben een sterke natuurlijke neiging om elkaar te bevechten door baldadig gedrag te vertonen, de z.g.n. pikorde, hetgeen commercieel wordt geëxploiteerd in hanengevechten. Soms worden metalen sporen bevestigd aan de sporen die hanen van nature hebben. In de meeste landen zijn hanengevechten verboden.
Een haan bakent zijn territorium af door te kraaien. De haan begint hiermee als hij ongeveer 14 weken oud is. Hanen kraaien over het algemeen bij het opkomen van de zon. Wanneer er geen andere hanen in de buurt zijn, kraait een haan maar 1 tot enkele keren. Wanneer echter een andere haan in de buurt is, kan het kraaien enige tijd voortduren doordat de hanen tegen elkaar op gaan kraaien.
Als de haan een lekker hapje heeft, zal hij dit nooit zelf opeten. De haan klokt dan om vrouwtje te lokken. Als er geen hennen komen, eet de haan alsnog het hapje zelf op.
[bewerk] Voortplanting
Een haan die met een hen wil paren, pakt eerst met zijn snavel een pluk veren achter haar kop, zodat zij niet kan weglopen. Dan duwt hij zijn cloaca tegen de cloaca van de hen aan. De haan drukt dan zijn cloaca iets naar buiten en spuit de zaadcellen in de hen. De haan bevrucht dan de eierdooier in de eileider. De cloaca is een opening onder in de buik van een kip.
Nadat de kip het bevruchte ei heeft gelegd, wordt het ei in een broedmachine verder uitgebroed. Dat duurt zo'n drie weken. Een vrijlopende kip kan ook zelf een nest uitbroeden, meestal bestaat zo'n legsel uit 10 tot 12 eieren, de hen wordt dan de kloek genoemd. Over het algemeen komen uit één broedsel zo'n 60% - 65% haantjes voort.
Kuikens kunnen 10 dagen na de geboorte al buiten lopen.
[bewerk] Symboliek
Hanen zijn een symbool voor vruchtbaarheid en mannelijkheid en worden in literatuur en afbeeldingen dan ook vaak als zodanig gebruikt. Ook wordt traditioneel een windhaan op een toren gezet om de windrichting aan te geven.
[bewerk] Trivia
- Op de Waalse vlag prijkt een haan, tevens de officiële mascotte van Wallonië.
- De haan is de onofficiële mascotte van Frankrijk.
- Een gecastreerde haan heet een kapoen.
- Op Schiermonnikoog is een gestolen haan tijdens het kallemooifeest het meest besproken onderwerp.
- De Haan,Ad.C.;uitgever te Dokkum
- Incidenteel is de hen een uitzondering op de regel.
