Hamburgische Bürgerschaft

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hamburger Rathaus, zetel van de Hamburgische Bürgerschaft
Interieur Hamburgische Bürgerschaft

Het Hamburgische Bürgerschaft (Nederlands: Burgerschap van Hamburg) is de benaming van het parlement van de stadstaat Hamburg.

De Bürgerschaft is naast parlement van de deelstaat Hamburg ook een gemeenteraad die zich bezighoudt met communale vraagstukken. Kleine lokale vraagstukken (kleinschalige bouwplannen) worden echter door deelraden (Bezirksversammlungen, 7 in totaal) behandeld.

De 121 leden tellende Bürgerschaft wordt rechtstreeks gekozen via algemeen, enkelvoudig kiesrecht.

Geschiedenis[bewerken]

Erste Rezess (1410)

De Bürgerschaft van de stadrepubliek Hamburg kent een lange geschiedenis. In 1410, tijdens het zogenaamde Ersten Rezess kwamen stadsregering (Rath) en (mannelijke) burgers overeen dat er een stadsparlement moest worden opgericht. Deze eerste stadsparlementen waren gewoon volksvergaderingen waar alle mannelijke ingezetenen van Hamburg stemrecht hadden. Op een inwonersaantal van 10.000 zielen (1350) was dit geen probleem, maar naarmate het bevolkingsaantal van de stad toenam werd er een Bürgerschaft met een beperkt aantal leden samengesteld.

Tijdens de Reformatie werd de roep om een democratischer bestel groter. In 1529 tijdens het zogenaamde Lange Rezess werd besloten dat de Rath verantwoording moest afleggen aan de Bürgerschaft.

Zitting Hamburgische Bürgerschaft in 1897

Na wat liberale experimenten in de eerste helft van de negentiende eeuw, werden er op 12 november 1859 voor het eerst verkiezingen gehouden voor een Bürgerschaft. Kiesrecht was weggelegd voor mannen die het burgerrecht bezaten, 25 jaar of ouder waren en regelmatig belasting betaalden. Ofschoon ook mensen met een klein inkomen mochten stemmen telde hun stem veel minder dan die van een rijke koopman of notabele. Het kiessysteem, een mengeling van klassenkiesrecht (Klassenwahlrecht) en censuskiesrecht was weinig democratisch. Vierenentachtig van de 192 zetels in de Bürgerschaft waren gereserveerd voor de elite. De Fraktion der Linken ("Linkse Fractie"), samengesteld uit vooruitstrevende kooplieden en vooral handwerkers, streefde naar uitbreiding van het kiesrecht. De Fraktion der Rechten ("Rechtse Fractie"), bestaande uit rijke kooplieden en het patriciaat, en de conservatief-liberalen waren voor handhaving van de status quo. Het Linksen Zentrums ("Linkse Centrum") nam een middenpositie in. In 1901 deden de sociaaldemocraten in de persoon van Otto Stolten (SPD) hun intrede in de Bürgerschaft. Bij de verkiezingen van 1904 werden dertien sociaaldemocraten in de Bürgerschaft gekozen. Om de invloed van de hervormingsgezinde links-liberalen en vooral die van de sociaaldemocraten tegen de gaan werd de kieswet in 1906 aangescherpt. In 1919, na de Novemberrevolutie, werd het algemeen kiesrecht ingevoerd. Tijdens de periode van het nationaalsocialisme (1933-1945) vonden er geen verkiezingen voor de Bürgerschaft plaats en later werd de autonomie van de stadstaat door de nazi's opgeheven.

Op 13 oktober 1946 vonden de eerste naoorlogse verkiezingen voor de Bürgerschaft plaats. De naoorlogse verkiezingen wezen altijd de SPD als grootste partij aan. Deze trend werd pas doorbroken bij de verkiezingen voor de Hamburgische Bürgerschaft van 2004 toen de Christlich Demokratische Union (CDU) van eerste burgemeester Ole von Beust de grootste werd. Bij de verkiezingen van 2008 verloor de CDU haar absolute meerderheid, maar bleef wel de grootste. Ole von Beust vormde daarop een coalitie met de Grün-Alternative List (GAL), de afdeling van Bündnis 90/Die Grünen in Hamburg. Het is de eerste - en tot nu toe enige - voorbeeld van een "zwart-groene coalitie" in een Duitse deelstaat.

Op 25 augustus 2010 werd Ole von Beust als eerste burgemeester opgevold door partijgenoot Christoph Ahlhaus (zie: Senaat-Ahlhaus).

Zetelverdeling 2004[bewerken]

Na de verkiezingen voor de 18e Bürgerschaft van 29 februari 2004 ziet de samenstelling er als volgt uit:

Zetelverdeling na de verkiezingen voor de 17e Bürgerschaft (2001)
Zetelverdeling na de verkiezingen voor de 18e Bürgerschaft 29 februari 2004
Partij afk. zetels  %
Christlich Demokratische Union CDU 63 (+20) 52%
Sozialdemokratische Partei Deutschlands SPD 41 (-5) 34%
Grünen/Grün-Alternative Liste Grünen/GAL 17 (+6) 14%
Totaal 121 100%

Zetelverdeling 2008[bewerken]

Zetelverdeling na de verkiezingen voor de 19e Bürgerschaft 24 februari 2008

Op 24 februari 2008 vonden de verkiezingen voor de 19e Bürgerschaft plaats. De CDU van eerste burgemeester Ole von Beust ging licht achteruit, maar bleef met 56 zetels de grootste. Wel verloor de partij haar absolute meerderheid. Kleine winst (+4 zetels) was er voor de SPD van Michael Naumann die op 45 zetels kwam.

Grote winnaar was ongetwijfeld Die Linke (links-socialistisch/communistisch) die vanuit het niets acht zetels wist te veroveren.

Na de verkiezingen vormde Von Beust een nieuwe landsregering (Senaat-Von Beust III) bestaande uit de CDU en de Grün-Alternative Liste (GAL). Deze coalitie wordt de "zwart-groene coalitie" genoemd naar de partijkleuren van de beide coalitiepartners. De landsregering in Hamburg is de eerste "zwart-groene coalitie" in een Duitse deelstaat.

Partij afk. zetels  %
Christlich Demokratische Union CDU 56 (-7) 42,6%
Sozialdemokratische Partei Deutschlands SPD 45 (+4) 34,1%
Grünen/Grün-Alternative Liste Grünen/GAL 12 (-5) 9,6%
Die Linke LINKE 8 (+8) 6,4%
Freie Demokratische Partei FDP 0 (0) 4,8%
Totaal 121 100%

Lijst van voorzitters van de Bürgerschaft[bewerken]

Johannes Versmann, de eerste gekozen voorzitter van de Bürgerschaft

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]