Handwortelbeen
proximaal: A=Os scaphoideum, B=Os lunatum, C=os triquetrum, D=os pisiforme
distaal: E=os trapezium, F=os trapezoideum, G=os capitatum, H=os hamatum
1=radius, 2=ulna, 3=middenhandsbeentjes
De handwortelbeentjes (Latijn: ossa carpi) zijn de botjes die gelegen zijn tussen het spaakbeen en de ellepijp aan de ene zijde en de middenhandsbeentjes aan de andere zijde. De botjes zijn zogenaamde ossa brevia, korte beenderen.
In iedere menselijke hand zitten acht handwortelbeentjes, verdeeld over twee rijen van vier. In de onderste rij, aan de kant van het spaakbeen en de ellepijp, liggen, vanaf de duim richting de pink, het os scaphoideum (bootvormig been), het os lunatum (maanvormig been), os triquetrum (driehoeksbeen) en het os pisiforme (erwtvormig been). In de bovenste rij, aan de kant van de middenhandsbeentjes, bevinden zich, vanaf de duim richting de pink, het os trapezium (veelhoekig been), het os trapezoideum (klein veelhoekig been), het os capitatum en het os hamatum.
De handwortelbeentjes bij een onvolwassene kunnen worden gebruikt om diens uiteindelijke lengte van tevoren te bepalen.
Accessoire handwortelbeentjes [bewerken]
Sommige mensen hebben nog extra handwortelbeentjes, die gedurende de embryonale ontwikkeling als extra botopbouwpunt ontstaan. Voorbeelden van deze extra handwortelbeentjes zijn de volgende:[1][2]
- Os capitatum secundarium
- Os carpi centrale
- Os epilunatum
- Os epitrapezium
- Os epitriquetrum
- Os gruberi (ossiculum Gruberi)
- Os hamulare basale
- Os hamuli proprium
- Os hypolunatum
- Os metastyloideum
- Os paranaviculare
- Os parastyloideum
- Os paratrapezium
- Os pisiforme secundarium (os ulnare antebrachii)
- Os praetrapezium
- Os radiale externum
- Os styloideum
- Os subcapitatum
- Os trapezium secundarium
- Os trapezoideum secundarium
- Os triquetrum secundarium (os intermedium antebrachii, os triangulare)
- Os ulnare externum
- Os ulnostyloideum
- Os vesalianum manus
Ezelsbruggetjes [bewerken]
Om de handwortelbeentjes makkelijker te onthouden, zijn in andere talen diverse ezelsbruggetjes bedacht, welke ook in de Nederlandstalige medische wereld veelvuldig worden toegepast.
- Some lovers try positions that they cannot handle: de eerste letters van de woorden in de zin komen overeen met de eerste letters van de handwortelbeentjes: Scaphoideum, Lunatum, Triquetrum, Pisiforme, Trapezium, Trapezoideum, Capitatum, Hamatum
- Never lower Tilly's pants, mother might come home: de eerste letters van de woorden in de zin komen overeen met de eerste letters van de handwortelbeentjes, waarbij het os trapezium os multangulum major en het os trapezoideum os multangulum minor wordt genoemd.
- Das Kahnbein fährt im Mondenschein im Dreieck um das Erbsenbein. Vieleck groß, Vieleck klein, der Kopf, der muss beim Haken sein: zin waarin alle Duitse namen voor de handwortelbeentjes worden genoemd.
- 't Bootje voer, 't maantje scheen driehoekig om het erwtebeen, veelhoekig groot, veelhoekig klein, de kop moet bij het haakje zijn: vertaling van de oorspronkelijk Duitse zin.
Bronnen, noten en/of referenties
|
| Skelet |
|---|
|
Schedel · Wervelkolom · Borstkas · Borstbeen · Schoudergordel · Arm · Bekkengordel · Been |
 |
Zie de categorie Carpus van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
