Hardinxveld-Giessendam

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Hardinxveld-Giessendam
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Hardinxveld-Giessendam Wapen van de gemeente Hardinxveld-Giessendam
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Hardinxveld-Giessendam
Situering
Provincie Vlag Zuid-Holland Zuid-Holland
Coördinaten 51° 50′ NB, 4° 50′ OL
Algemeen
Oppervlakte 19,35 km²
- land 16,92 km²
- water 2,43 km²
Inwoners (1 mei 2014) 17.751? (1049 inw/km²)
Hoofdplaats Neder-Hardinxveld
Belangrijke verkeersaders A15
Politiek
Burgemeester (lijst) A.B. Blase (wnd; PvdA)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006) € 12.400 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008) € 250.000
WW-uitkeringen (2007) 6 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 3371 - 3373
Netnummer(s) 0184
CBS-code 0523
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.hardinxveld-giessendam.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Hardinxveld-Giessendam
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische gemeentekaart van Hardinxveld-Giessendam, september 2013
Kerk

Hardinxveld-Giessendam (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) (Hardinxvelds: Hààrdingsvelt) is een gemeente in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. De gemeente telt 17.751 inwoners (1 mei 2014, bron: CBS) en heeft een oppervlakte van 19,35 km² (waarvan 2,46 km² water). De dorpen binnen de gemeente Hardinxveld-Giessendam zijn Boven-Hardinxveld en Giessendam - Neder-Hardinxveld.

Ontstaansgeschiedenis[bewerken]

De gemeente is ontstaan uit de vroegere gemeenten Hardinxveld en Giessendam, die in 1957 werden samengevoegd. Daarbij verviel ruim de helft van het grondgebied van Giessendam - te weten het dorp Giessen-Oudekerk - aan de nieuwe gemeente Giessenburg, die in 1986 opging in Giessenlanden. Sinds de jaren zestig is de gemeente door de bouw van nieuwe wijken ,in Giessendam/Neder-Hardinxveld, (De Peulen, de Wielwijk, en later de Westwijk) sterk gegroeid.

Het dorp Hardinxveld is een van de oudste dorpen van de Alblasserwaard. Er is bekend dat er al in het jaar 1105 een pastoor aanwezig was, en dus ook een kerk. Sinds het jaar 1282 werd Hardinxveld een zogeheten hoge heerlijkheid. Het dorp heeft door de eeuwen heen zeer te lijden gehad van verschillende oorlogen, waaronder de Gelderse Oorlogen en de Tachtigjarige Oorlog. De naam Giessendam komt voor het eerst voor in 1231 en is hoogstwaarschijnlijk afgeleid van de aanwezigheid van een dam in het veenriviertje de Giessen, waaromheen een dorp is ontstaan. Deze dam is lange tijd de gemeentegrens tussen Hardinxveld en Giessendam geweest. De grens tussen de dorpen Giessendam/Neder-Hardinxveld en Boven-Hardinxveld is het Kanaal van Steenenhoek.

Heraldiek[bewerken]

Hardinxveld-Giessendam heeft als wapen een combinatie van de wapens van Hardinxveld en Giessendam, elk met zijn eigen geschiedenis. Het wapen van Hardinxveld is een zogeheten Châtillon-wapen. Bastaardnageslacht, afkomstig uit de buurt van de Franse stad Châtillon-sur-Marne in de Champagne in het huidige Frankrijk, heeft het wapen naar Hardinxveld gebracht. Het wapen van Giessendam is ontstaan in 1939, toen de Giessendammers bij het bouwen van een nieuw gemeentehuis graag een eigen wapen wilden hebben. Toen de dorpen werden samengevoegd, werd ook het wapen gedeeld.

Archeologie[bewerken]

Voor de aanleg van de Betuweroute werd in 1997 eerst een grondig bodemonderzoek gehouden, zo ook langs het tracé in Hardinxveld-Giessendam. Tijdens dat onderzoek stuitte men op enkele archeologische vondsten, waaronder het 7500 jaar oude skelet van een vrouw, dat terstond Trijntje gedoopt werd. Het is het oudste skelet dat tot nu toe in Nederland uit de grond kwam. Sinds december 2003 is de reconstructie van het lichaam toegevoegd aan de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden. Ook is uit diezelfde periode in april 1998 een boomstamkano opgegraven.

Sinds de jaren zeventig is binnen het dorp een historische vereniging actief. Na de aankoop van een historisch pand aan Buitendams 4, dat dienst ging doen als het informatiecentrum van de vereniging, is sinds 1 januari 2007 in het pand Peulenstraat 243 het nieuwe Historisch Informatie Centrum ingericht. In de jaren '90 werd in Giessendam aan Binnendams 6 het museum De Koperen Knop geopend.

Taal[bewerken]

Van origine hadden zowel Giessendam en Hardinxveld een eigen dialect. Het dialect van de Hardinxvelder houdt - zeer globaal gezien - het midden tussen Rotterdams en Utrechts; het Alblasserwaards accent zoals dat in de omliggende streek ook veelvuldig kan worden aangetroffen. Met name de scherpe áá-klank in woorden waar men in het AN een korte a hoort is kenmerkend voor de uitspraak van het Hardinxvelds.

Actuele ontwikkelingen[bewerken]

Aan het begin van de 21e eeuw kwam de gemeente in financiële problemen, wat er onder meer toe leidde dat de gemeente enige tijd onder toezicht van de provincie kwam te staan. Er werd flink bezuinigd en de gemeente zag zich genoodzaakt de relatief lage woonlasten in het dorp flink te verhogen. Momenteel wordt er gewerkt aan een nieuwe wijk aansluitend aan de Westwijk, genaamd "de Blauwe Zoom".[1]

Het dorp leeft voor een aanzienlijk deel van de aannemerij, visserij en de scheepsbouw (onder meer Damen Shipyards Group en IHC Merwede). Ook kent het dorp meerdere industrieterreinen, waar onder meer de bedrijven Luxaflex Nederland en Klijn zijn gevestigd.

Kerken[bewerken]

Hardinxveld-Giessendam kent een groot aantal kerken. Opvallend zijn vooral de grote reformatorische kerken, onder meer een Gereformeerde Gemeente, twee Hersteld Hervormde gemeenten en een Oud Gereformeerde Gemeente. Ook zijn er drie hervormde kerken, twee gereformeerde kerken en een koninkrijkszaal van de Jehova's Getuigen. De Eben-Haezerkerk van de Gereformeerde Gemeente telt circa 1.200 zitplaatsen.

Politiek[bewerken]

Gemeenteraad[bewerken]

De gemeenteraad van Hardinxveld-Giessendam bestaat uit 17 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 1998:

Partij 1998 2002 2006 2010 2014
ChristenUnie 4 4 4 4 3
SGP 4 4 3 3 4
PvdA 4 4 4 2 2
VVD 3 3 2 1 1
CDA 2 2 2 2 1
Transparante Partij voor Algemeen Belang - - 2 5 6
Totaal 17 17 17 17 17

Burgemeester[bewerken]

In 1984 wordt Boelhouwer van Wouwe de burgervader van het dorp. Toen hij in 1995 naar Katwijk vertrok, werd hij opgevolgd door Arie Noordergraaf. Deze vertrok in 2006 naar Soest. Roel Augusteijn is waarnemend burgemeester geweest tot september 2008. Vanaf 18 februari 2009 was Maria Wiebosch-Steeman (GroenLinks) de eerste vrouwelijke burgemeester van de gemeente. In april 2012 is mevrouw Wiebosch afgetreden in verband met overschrijding van het budget bij de verbouwing van de raadzaal van het gemeentehuis. De huidige waarnemende burgemeester is Bert Blase, tevens burgemeester van gemeente Alblasserdam.

Monumenten[bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Verkeer en vervoer[bewerken]

Hardinxveld-Giessendam heeft drie treinstations Station Boven-Hardinxveld in Boven-Hardinxveld, Station Giessendam Blauwe Zoom en Station Hardinxveld-Giessendam, deze stations bevinden zich in Hardinxveld-Giessendam. Daarnaast was er ook nog een ouder Station Hardinxveld-Giessendam dat is opgeheven in 1927.

Bekende inwoners[bewerken]

Onderstaand lijstje bevat enkele prominente (oud-)inwoners van Hardinxveld-Giessendam:

Literatuur[bewerken]

  • Verbruggen, M. Verpoorte, A. Beukers, E. Aanvullend archeologisch onderzoek in het trace van de Betuweroute, vindplaats 3: Hardinxveld-Giessendam. Amersfoort: Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek, 1998.
  • Carmiggelt, Arnold. Opgespoord verleden: archeologie in de Betuweroute. Abcoude: Uniepers, 2001.

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Molenwaard      Giessenlanden 
 Sliedrecht  Brosen windrose nl.svg  Gorinchem 
 Dordrecht   Werkendam (NB)    

Externe links[bewerken]

Beluister

(info)
Bronnen, noten en/of referenties