Hasselt (België)
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
|
|
|||
|
|||
ligging binnen het arrondissement Hasselt in de provincie Limburg |
|||
|
|
|||
| Gewest | |||
| Provincie | |||
| Arrondissement | Hasselt | ||
| Coördinaten | 50°55′N, 5°20′E | ||
| Oppervlakte – Landbouwgronden – Bossen – Bebouwde gronden – Andere |
102,24 km² (2005) 52,32% 5,47% 36,04% 6,18% |
||
|
|
|||
| Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid |
71.543 (01/01/2008) 48,86% 51,14% 700 inw./km² |
||
| Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder |
(01/01/2008) 16,70% 64,74% 18,56% |
||
| Buitenlanders | 4,62% (01/01/2008) | ||
|
|
|||
| Burgemeester | Herman Reynders (sp.a) | ||
| Bestuur | Pro Hasselt (sp.a, Groen!), CD&V/N-VA, Open VLD-Vivant |
||
| Zetels Pro Hasselt CD&V/N-VA Vlaams Belang Open VLD-Vivant Onafhankelijke |
41 22 10 4 4 1 |
||
|
|
|||
| Gemiddeld inkomen | 15.301 euro/inw. (2005) | ||
| Werkloosheidsgraad | 7,69% ( jan. 2009) | ||
|
|
|||
| Postcode 3500 3500 3501 3510 3510 3511 3511 3512 |
Deelgemeente Hasselt Sint-Lambrechts-Herk Wimmertingen Kermt Spalbeek Kuringen Stokrooie Stevoort |
||
| Zonenummer | 011 | ||
| NIS-code | 71022 | ||
| Politiezone | HAZODI | ||
| Website | www.hasselt.be | ||
|
|||
Hasselt is de hoofdplaats van de Belgische provincie Limburg en telt ruim 70.000 inwoners. Hasselt is gelegen aan het Albertkanaal en de Demer, tussen de Kempen en Haspengouw, midden in de Euregio. De stad koos als wervende benaming "Hoofdstad van de Smaak"[1], refererend naar zijn horecazaken en winkels.
[bewerken] Geschiedenis
[bewerken] Hasselt nu
In Hasselt hebben begin 21ste eeuw veel stadsvernieuwingsprojecten plaatsgevonden die de stad een nieuw gezicht hebben gegeven. Voorbeelden zijn de Groene Boulevard, het Kolonel Dusartplein met ondergrondse parking en de TT-wijk (Tweetorenwijk), die met de renovatie van flatgebouwen en de komst van grote winkelketens een enorme impuls kreeg. De vroegere volkswijk "de Beek", waarvan nog enkele opgeknapte huisjes zijn overgebleven, is daardoor uitgegroeid tot een tweede centrum. Hasselt is sinds 2005 het vierde handelscentrum van België; gelet op het aantal inwoners, relatief zelfs het grootste.
Ook de uitbreiding van de Grenslandhallen met de Ethias Arena en Plopsa Indoor Hasselt gaf Hasselt meer uitstraling.
Op 1 februari 2005 werd de nieuwe Hasseltse gevangenis in gebruik genomen. Deze biedt plaats aan 450 gedetineerden en is zeer modern. De architecten hebben veel kunstzinnige details in hun architectuur verwerkt en voor het overige voor een minimalistisch design gekozen.
[bewerken] Hasselt in de toekomst
Op stapel staande en geplande projecten in de stad zijn onder andere de volledige vernieuwing van de Kanaalkom (project "Blauwe Boulevard"), de stationsomgeving en drie nieuwe overdekte zwembaden, waarvan één met Olympische afmetingen. In de stationsbuurt is ook een nieuw gerechtsgebouw voorzien zodat alle tot nu in de stad verspreide gerechtelijke diensten gecentraliseerd worden in één gebouw. Verder wordt in Limburg een elektrisch sneltramnet gepland, met centrum in Hasselt, om het openbaar vervoer in de provincie en haar hoofdstad te optimaliseren (Spartacusplan).
Eind 200? krijgt de Universiteit Hasselt, behalve haar bestaande campus in het naburige Diepenbeek, een campus in de stad.
Vanaf 2008 zullen de stadsdiensten gevestigd zijn in het huidige politiekantoor. In het huidige "nieuwe stadhuis" in de binnenstad zullen dan woongelegenheden gecreëerd worden.
In 2005 is er een masterplan opgesteld, om in elke Hasseltse wijk tegen 2015-2016 een park of groenzone aan te leggen. Soms gaat het om volledig nieuwe zones, soms om de opwaardering van bestaand groen.
[bewerken] Kernen
Sinds 1977 is Hasselt een fusiegemeente die naast Hasselt zelf nog uit de deelgemeenten Kermt, Kuringen, Sint-Lambrechts-Herk, Spalbeek, Stevoort, Stokrooie en Wimmertingen bestaat. Op het grondgebied van Hasselt liggen naast het centrum nog de gehuchten Godsheide in het oosten, Rapertingen in het zuidoosten en Kiewit in het noorden die nog niet met het stadscentrum zijn vergroeid. In de deelgemeente Kuringen liggen nog de gehuchten Sint-Jansheide, Schimpen en Tuilt.
Door de uitbreiding van het stadscentrum zijn de volgende wijken ontstaan:
- Onze-Lieve-Vrouw van Banneux of Banneuxwijk in het noorden aan de overkant van het Albertkanaal
- Runkst in het zuidwesten aan de zuidkant van de spoorweg en het station
- De Sint-Martinuswijk in het zuidoosten
- De Sint-Catharinawijk in het oosten
- De Heilig-Hartwijk in het westen
| Naam | Oppervlakte (km²) |
Bevolking (31/12/2007) |
|---|---|---|
| Hasselt - Centrum - Banneuxwijk - Godsheide - Sint-Catharinawijk - Heilig-Hartwijk - Kiewit - Sint-Martinuswijk - Rapertingen - Runkst |
39,91 |
44.719 7.490 4.444 3.143 4.535 4.823 4.094 2.573 2.952 10.726 |
| Kermt | 7,04 | 4.122 |
| Kuringen - Centrum - Sint-Jansheide - Schimpen - Tuilt |
19,53 |
10.377 4.500 3.294 867 1.716 |
| Sint-Lambrechts-Herk | 11,21 | 4.481 |
| Spalbeek | 5,25 | 1.954 |
| Stevoort | 12,03 | 3.672 |
| Stokrooie | 6,27 | 1.881 |
| Wimmertingen | 1,08 | 305 |
- Bron: www.hasselt.be
[bewerken] Demografische evolutie

- Bronnen:NIS en Stad Hasselt - 1806 t/m 2001=volkstellingen; 1977 en 2008= inwonertal per 1 januari
- 1977: aanhechting van Kermt, Kuringen, Sint-Lambrechts-Herk, Stevoort en Wimmertingen (+62,33 km² met 22.309 inwoners)
[bewerken] Verkeer en vervoer
Hasselt ligt op een knooppunt is van verkeerswegen en spoorlijnen.
[bewerken] Autoverkeer
De belangrijkste verkeersader is de autosnelweg E313 Luik-Hasselt-Antwerpen. Verder is Hasselt omsloten door twee concentrisch gevormde ringwegen. De Grote Ring (ongeveer 10 km) welke het verkeer uit de bebouwde kom van de stad moet houden en de Kleine Ring (ongeveer 2,5 km), ook wel Groene Boulevard genoemd, welke het verkeer uit het centrum van de stad moet houden. Het centrum is dan ook nagenoeg autovrij. Verder zijn er belangrijke verkeersassen richting Tongeren, Sint-Truiden, Genk, Diest, Maastricht en Eindhoven.
[bewerken] Openbaar vervoer
Hasselt is een kruispunt van spoorwegen naar Luik, Genk, Antwerpen en Brussel. Vlak bij het centrum, juist buiten de binnenring, is het station gelegen. Het station van Hasselt is een intercitystation met rechtstreekse verbindingen naar onder andere Luik en Brussel. Vanaf het station vertrekken ook alle bussen. De stadslijnen (H-lijnen) zijn voor iedereen gratis sinds 1997. De andere lijnen zijn gratis voor de inwoners van Hasselt op het grondgebied van Hasselt. In Hasselt zijn er ook pendellijnen, zoals de Boulevard-pendel en de bussen tussen de Grote Markt en het station. Bij grote evenementen worden extra bussen ingezet. In februari 2007 is het plan gelanceerd voor de bouw van een lightrail-verbinding tussen Hasselt en Maastricht. Dit onderdeel van het Spartacusplan zou in 2012 gerealiseerd zijn.
[bewerken] Vliegverkeer
Sportvliegtuigen kunnen gebruik maken van het Hasseltse vliegveld Kiewit.
[bewerken] Bezienswaardigheden, parken en openbare domeinen
- De Sint-Quintinuskathedraal.
- De Virga Jessebasiliek
- De Japanse Tuin, die tevens de grootste van heel Europa is.
- De Abdij van Herkenrode in Kuringen.
- Het Refugehuis van de Abdij van Herkenrode, eveneens het oudste burgerlijke gebouw van de stad (1542-1544) en een tijdlang kazerne van het 11e Linieregiment dat gedurende 130 jaar hier zijn thuisbasis had tot het in 1956 werd opgeheven.
- Het Huis Van Straelen, een woonhuis in art-nouveaustijl
- Het Bezinningscentrum Godsheide te Godsheide.
- Het Vliegveld Kiewit.
- De verschillende historische gebouwen en musea (zie verder) verspreid over de stad.
- Het Natuurdomein Kiewit.
- Het Kapermolenpark.
- Het stadspark, aan het Cultuurcentrum.
- Zie ook het artikel over het inmiddels verdwenen Augustijnenklooster
[bewerken] Musea en cultuur
|
|
|
het art-nouveauhuis 'Huis Van Straelen'
|
- Het Nationaal Jenevermuseum, brengt het verhaal van de Belgische jenever. Het museum is gevestigd in een voormalige stokerij, de enigde in de Nederlanden waarvan de mouterij bewaard is gebleven. Tien weken per jaar maakt het Jenevermuseum zijn eigen Hasseltse jenever.
- Het Stadsmus (vroeger: Stedelijk Museum Stellingwerff-Waerdenhof) is het Hasseltse stadsmuseum waar de geschiedenis, de toekomst en de inwoners van Hasselt centraal staan.
- Het Oud Kerkhof is een begraafplaats vlakbij de stad. Met zijn ijzeren en stenen kruisen, grote en kleine grafmonumenten en grafkapellen is het kerkhof een weerspiegeling van de rijkdom van de negentiende-eeuwse bourgeoisie. Vele rijke families en renteniers, ambtenaren, jeneverstokers, enz. wedijverden om het meest pompeuze en meest opvallende grafmonument als blijk van macht en fortuin.
- Het Stedelijk Modemuseum schetst de geschiedenis van de westerse mode van de achttiende tot de twintigste eeuw aan de hand van authentieke kleding en accessoires, mode-illustraties en –foto’s. Het topstuk van de collectie komt uit de verzameling 18e en 19e eeuwse kleding uit het privébezit van een Belgische adellijke familie. Het is een ‘robe à la française’ uit het midden van de achttiende eeuw, de periode waarin de fantasievolle rococostijl hoogtij vierde.
- Het Kunstencentrum Z33 (een afkorting van het adres Zuivelmarkt 33) in het historische Hasseltse Begijnhof focust op vormgeving en beeldende kunsten via integrale en multidiciplinaire projecten: tentoonstellingen, multimedia, film, dans, theater, muziek, ...
- Het Literair Museum is gevestigd in een 19de eeuws neoclassicistisch herenhuis, vlakbij het station. Het toont vijf permanente tentoonstellingen. Er zijn ook wisselende tentoonstellingen.
- Het Museum van het Heilig Paterke bevat allerlei voorwerpen uit het ouderlijke huis van pater Valentinus en uit zijn kloosterlijk bestaan. Zijn sterfbed en sterfplaats zijn er bewaard.
- De Parfum-O-Theek, een klein parfumflessenmuseum, met een collectie reukflessen, miniaturen, staaltjes, parfumkaarten, publiciteit en poederdozen van de achttiende eeuw tot nu.
- Het Hollywood Movie Museum is een filmmuseum met een collectie van meer dan 500 unieke voorwerpen die toebehoorden aan filmsterren. Het toont wassen beelden van acteurs met originele kledij uit films of optredens.
- Het Stedelijk Beiaardmuseum is ondergebracht in de toren van de Sint-Quintinuskathedraal en belicht de geschiedenis van de toren en de beiaard. Er is een oud torenuurwerk uit 1911 dat aan een klok uit 1899 werd gekoppeld en een beiaardklavier uit de 18e eeuw. In het museum wordt het volledige klokkengietproces voorgesteld.
- De Muziekodroom is een muziekcentrum, gericht op zowel de actieve muzikant als de passieve popconsument.
- Het Kunstencentrum BELGIE is een erkend kunstencentrum met een aanbod aan culturele activiteiten. Het presenteert op jaarbasis een 200-tal publieke voorstellingen met video- en film, dans en theater, concerten, exposities en performances.
- Eind 2007 vormden 19 kunstenaars, designers en (interieur)architecten de Hasseltse zebrapaden van de Groene Boulevard om tot "kunstoverstapplaatsen". Het project kreeg de titel crossovercrosswalk mee. De ontwerpen waren van de hand van Atelier Brink, Academie Hasselt, Arte Skol,Bram Boo, Christophe Coppens, Dada Design, Steven Brouns, Geoffrey Brusato, Sara De Bondt, Saskia de Coster i.s.m. Arno Geens, Willo Gonnissen, Stijn Helsen, Linde Hermans, Josworld, Victor Simoni, Piet Stockmans, Koen Vanmechelen, Ben Van Orshaegen en Fenna Zamouri.[2]
- Het Cultuurcentrum Hasselt, afgekort CCHa, brengt elk jaar theaterproducties, concerten, ballet- en operauitvoeringen naar Hasselt . Het omvat een grote en kleine schouwburg, een tentoonstellingsruimte, een ruime onthaalruimte, vergaderzalen, een restaurant en een park in het centrum van Hasselt. In 2006 werd de grote schouwburg volledig gerenoveerd en voorzien van een balkon.
- De Abdij van Herkenrode is de eerste en ooit de rijkste vrouwenabdij in de Zuidelijke Nederlanden. De site is een stille getuige van een groots verleden dat rond 1180 begon in het centrum van het graafschap Loon. Tot aan de Franse Revolutie kende de abdij een voortdurende groei en bloei. Daarna werd ze volledig ontmanteld, verkocht en verdeeld. 200 jaren van verval en afbraak volgden. In die periode zijn onder meer de kerk en de kloostergang verdwenen. In 1972 kochten de Kanunnikessen van het Heilg Graf en in 1998 het Vlaamse gewest het overblijvende domein. Momenteel wordt er hard gewerkt aan een nieuwe bestemming voor de abdij en het 100 hectare omliggende (natuur)gebied aan de Demer.
[bewerken] Stripverhaalroute
Na het succes van de stripmurenroute in Brussel en Antwerpen besloot men in 1996 om ook in Hasselt muren met grote afbeeldingen van Belgische stripfiguren te maken. De kleuren zijn ondertussen wel wat minder fris. (2008)
Er zijn muurschilderingen gemaakt van de stripreeksen Nero, Jommeke, Kiekeboe, Urbanus, Suske en Wiske (deze werd verwijderd bij het uitvoeren van verbouwingswerken aan het pand.), Samson en Gert, Sammy, Lucky Luke, De Rode ridder, Bakelandt. In de muurschilderingen werden typische Hasseltse thema's verwerkt.
[bewerken] Digitale stad
Hasselt is de eerste "living lab" in de wereld. Met het project "i-City", dat in Hasselt en Leuven liep, testten ongeveer 4000 vrijwilligers in de stad allerhande draadloze ICT-toepassingen op een software platform door i-City ontwikkeld. De vzw i-City werd in 2004 opgericht door verschillende ICT-bedrijven in samenwerking met de Vlaamse regering. I-City is gehuisvest op de Research Campus in Hasselt. De bedrijven Microsoft, Cisco en HP hebben hun steun aan het project opgevoerd en zij zijn ook medeorganisators van het internationaal congres dat i-City heeft georganiseerd op 28 en 29 maart 2007 in de Grenslandhallen.
[bewerken] Onderwijs
Hasselt telt drie hogescholen, die onder meer opleidingen in de gezondheidszorg, sociaalagogisch werk, kunst, architectuur, ingenieursopleidingen en lerarenopleidingen aanbieden.
Ook is er de Universiteit Hasselt, met een campus in Diepenbeek en sinds 2007 ook in Hasselt zelf. Hier kan men afstuderen onder andere als Master in de Economische wetenschappen en als Bachelor in enkele exacte wetenschappen. Sinds 2004 is er de in Vlaanderen unieke opleiding Verkeerskunde. In het academiejaar 2008-2009 wordt er gestart met een opleiding rechten, in samenwerking met de Katholieke Universiteit Leuven en de Universiteit van Maastricht.
De Universiteit van Hasselt werkt samen met de Universiteit van Maastricht, onder meer in de transnationale Universiteit Limburg (tUL) en met de Technische Universiteit Eindhoven.
In Hasselt is er een bloeiend studentenleven met ruim 14.000[3] studenten die in en rond Hasselt wonen, leven en studeren.
[bewerken] Sport, ontspanning, evenementen
[bewerken] Algemeen
- Met de Grenslandhallen beschikt de stad over een accommodatie voor nationale en internationale sport-, cultuur- of muziekevenementen, congressen en beurzen. Verder is er het congrestheater dat dient voor congressen, seminaries en theaterproducties of kleinere concerten. In 2004 is de Ethias Arena aangebouwd. Deze is de modernste en grootste hal van België, en de enige die voldoet aan de Olympische normen. De maximumcapaciteit bedraagt meer dan 21.000 staanplaatsen en meer dan 16.000 zitplaatsen. De Ethias Arena dient voor grote concerten, sportevenementen of als uitbreiding voor beurzen. Samen met de Ethias Arena is er een artiestendorp gebouwd en een studio/fuifbunker. Deze wordt gebruikt voor fuiven en als aanvulling voor de Ethias Arena of als opnamestudio. Centraal in de Grenslandhallen bevindt zich een restaurant.
- Naast de Grenslandhallen ligt Plopsa Indoor Hasselt, een overdekt themapark, open sinds einde 2005
- Het Kapermolenpark is een groene plek in de stad. In het park is er een speeltuin voor de kinderen en een vijver. In de zomer vinden er elke week concerten plaats. Aan het Kapermolenpark is een binnen- en buiten zwembad verbonden, inclusief tennissterreinen en sinds medio 2006 een van de grootste openlucht skateparken in Europa
- Het Kapermolenpark loopt verder in de Japanse Tuin, de grootste van Europa.
- Hasselt herbergt sportclubs en fitnessruimten, verscheidene sportcentra en een overdekte schaatsbaan, het Bloso-centrum De Schaverdijn. Voor de jongeren is er de mogelijkheid tot skaten in een overdekt skate-park. Grenzend aan de site van de Grenslandhallen bevindt zich een golfterrein.
- Voor film is de keuze tussen een commercieel filmcomplex of voor de betere film van "Zebracinema", een project van de provincie Limburg in het begijnhof.
- Uitgaansmogelijkheden zijn er met de grootste discotheek van België, de Versuz en de talloze clubs en cafeetjes.
- Op de Grote Markt zijn er talrijke cafés, restaurants en tavernes evenals in de rest van de stad. De Demerstraat en de Koning-Albertstraat zijn de belangrijkste winkelstraten. Zowel in de Kapelstraat als in de Hoogstraat, zijstraten van deze winkelas, bevinden zich over het algemeen de duurdere winkels.
- In september vindt in Hasselt de jaarlijkse kermis plaats. Traditioneel wordt deze geopend met een vuurwerk.
[bewerken] Grote evenementen
- De zevenjaarlijkse Virga Jessefeesten (2010)
- Pukkelpop
- Rimpelrock
- Wielerzesdaagse: Lotto Zesdaagse
- Jeneverfeesten
- SuperStories, Triënnale voor beeldende kunst, mode en design (tweede editie in 2009)
- Shots!
- Ketnet freezzz
- Junior Eurovisiesongfestival (Europa)
- Het Schlagerfestival
- Play! Festival Hasselt
- Hasselt Studenten Regatta
- Theater op de markt
- Live in Hasselt
- Hasseltse Wijnbeurs
- Meiboomplanting op de vooravond van 1 mei
- In 2005 werd in Hasselt het Junior Eurovisiesongfestival gehouden.
- Vanaf 2005 vindt er in Hasselt ook een triënnale voor beeldende kunst, mode en design plaats. De triënnale onderzoekt de cross-overs tussen beeldende kunst, mode en design. Een vijftigtal regionale, nationale en internationale kunstenaars en ontwerpers tonen hoe ze de brug naar andere disciplines slaan, partnerships aangaan en met hun werk duidelijk op zoek zijn naar een sociale impact. De triënnale is in eerste instantie sterk op Hasselt gericht met tentoonstellingen en manifestaties in onder andere het Kunstencentrum Z33, het Cultuurcentrum, het Modemuseum Hasselt, het Nationaal Jenevermuseum Hasselt, het PHIKO en op straten en pleinen. Daarnaast zal ook de uitgelezen centrale ligging in de Euregio benut worden via de uitwisseling met steden als Maastricht, Aken en Luik. In 2008 vindt de tweede editie plaats.
[bewerken] Bekende Hasselaars
- Willy Claes, ex-socialistisch politicus, en oud-NAVO secretaris-generaal.
- Wim Van Lishout, gewezen schepen van de stad en directeur van Syntra, heeft nu een leidende functie in de Abdijsite Herkenrode
- Willy Polleunis, bekende atleet uit de jaren '60-'70.
- Pierre Cox, kunstschilder.
- Adrien de Gerlache, zuidpoolreiziger.
- Jos Ghysen, voornamelijk radiofiguur, maar ook bekend van TV, en auteur van verschillende boeken.
- Godfried Guffens, kunstschilder.
- Axelle Red, zangeres.
- Annemie Roppe, politica.
- Paul Schruers, bisschop.
- Steve Stevaert, socialistisch ex-burgemeester van de stad, huidig gouverneur van Limburg.
- Hendrik van Veldeke, middeleeuws schrijver en minnezanger.
- Stijn Vreven, voetballer
- Stijn Stijnen, voetballer
- René Vandereycken, ex-voetballer, ex-bondscoach van de Rode Duivels
- Dokter Willems, ontdekker van het immuniteitsprincipe, en ontwikkelaar van een eerste serum tegen longpest bij runderen.
- Dana Winner, zangeres.
- Christel Van Schoonwinkel, actrice.
- Hannelore Knuts, topmodel.
- Patrick Claesen, muziekproducer.
- Virginie Claes, Miss België 2006.
- Stijn Helsen, modeontwerper
- Erik Smets, botanicus, hoogleraar aan de Universiteit Leiden en de Katholieke Universiteit Leuven
- Het Demermanneke (zie Demer).
- Regi Penxten, producer Milk Inc.
- Martin van Wordragen, (kunstschilder)
- Giljom Ballewijns, (kunstschilder)
- Ivo Belet, Europees parlementslid
- Frieda Brepoels, Europees parlementslid
- Hilde Vautmans, politica
- Bram Castro, voetballer
- Veerle Heeren, politica
- Laurence Libert, politica Open Vld
[bewerken] Trivia
- Bij een vergelijkend onderzoek door Test-Aankoop bleek (juni 2007) dat Hasselt als eerste gerangschikt staat in vergelijking met 78 andere Europese steden wat betreft leefkwaliteit, afgelezen uit een aantal parameters zoals veiligheid, woonomgeving, openbare diensten, voorzieningen,...
- Hasselt maakt deel uit van het Economisch Netwerk Albertkanaal.
[bewerken] Partnersteden
[bewerken] Referenties
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
| Gemeenten in de provincie Limburg | |
|---|---|
|
Alken · As · Beringen · Bilzen · Bocholt · Borgloon · Bree · Diepenbeek · Dilsen-Stokkem · Genk · Gingelom · Halen · Ham · Hamont-Achel · Hasselt · Hechtel-Eksel · Heers · Herk-de-Stad · Herstappe · Heusden-Zolder · Hoeselt · Houthalen-Helchteren · Kinrooi · Kortessem · Lanaken · Leopoldsburg · Lommel · Lummen · Maaseik · Maasmechelen · Meeuwen-Gruitrode · Neerpelt · Nieuwerkerken · Opglabbeek · Overpelt · Peer · Riemst · Sint-Truiden · Tessenderlo · Tongeren · Voeren · Wellen · Zonhoven · Zutendaal |
| Goede Steden van het Prinsbisdom Luik |
|---|
|
Dietse steden: Beringen · Bilzen · Loon · Bree · Hamont · Hasselt · Herk-de-Stad · Maaseik · Peer · Sint-Truiden · Stokkem · Tongeren |


